De eerste 53 Europese steden zijn begin dit jaar aangewezen als onderdeel van de EU-missie “100 Klimaatneutrale en Slimme Steden”. Eindhoven is er, in samenwerking met Helmond, een van. Maar van de subsidie die uit dit project voortkomt kan het grote verschil niet gemaakt worden, zo schreef de Eindhovense wethouder Rik Thijs eerder op Innovation Origins. “32 miljoen euro lijkt veel geld, maar als je het deelt door 53 steden in 21 Europese landen die zijn uitgenodigd om deel te nemen aan het NetZeroCities Program, dan blijft er erg weinig over.”
NetZeroCities
NetZeroCities is een projectconsortium met 33 partners uit 27 Europese landen. Het project ondersteunt de 112 Europese steden die bekend staan als de Mission Cities bij het drastisch verminderen van hun broeikasgasemissies om klimaatneutraliteit te bereiken. De EU-stedenmissie ondersteunt de Europese Green Deal bij het bouwen aan een koolstofarme, klimaatbestendige toekomst door middel van onderzoek en innovatie. De 53 gekozen pilotsteden moeten “systemische en lokaal ontworpen innovatieve acties uitvoeren die meerdere gebieden bestrijken, van gebouwen tot afval en hefbomen voor verandering, waaronder bestuur, financiën en beleid”.
Lotte Meerhoff, partijgenoot van Thijs en namens GroenLinks in de Eindhovense gemeenteraad, wil het daar niet bij laten zitten. Ze diende 20 september een motie in die de gemeente oproept heel snel de sprong te maken van kleine pilots naar grote doorbraakprojecten. “Het klimaatnieuws van deze zomer laat zien dat we geen tijd meer hebben voor kleinschalige pilots. Het is tijd om op te schalen.”
Doorbraakteam
Om die opschaling te bereiken wil Meerhoff dat het gemeentebestuur een ‘doorbraakteam’ in het leven roept. Er is animo genoeg voor in de stad, zo lichtte ze toe in haar betoog. “Tijdens de Eindhovense klimaatconferenties merkten we de energie en ideeën vanuit experts, ambtenaren en organisaties uit de stad. Van jongeren tot grootouders. En van kleine initiatieven tot grote doorbraken. Dat willen we vasthouden. Dit vermogen om groot te denken hebben we nodig voor de ambitie klimaatneutraal 2030.”
Dat doorbraakteam zou de ambitie van 2030 constant in de gaten moeten houden. Processen versimpelen en opschalen, zodat de effecten sneller merkbaar zijn, dat zou de taak van dit team moeten worden. “Leuk dat we nu twee proeftuinen hebben, maar wil je in 2030 klimaatneutraal zijn dan moet je er nu al 10 hebben.” Of kijk naar het in Eindhoven bedachte initiatief om wind- en zonne-energie te combineren in een ‘powernest’. Er werkt er momenteel een op Strijp-S en een tweede is gepland bij het station. Meerhoff vindt dat dat niet genoeg opschiet. “Geen powernest per losse aanvraag, maar 30 powernests tegelijk op daken door de stad.”
Drempels
Steun van de wethouder heeft ze alvast. Hij omarmde de motie direct en gaat deze dus uitvoeren. Maar hij ziet ook nog wel wat drempels, zo liet hij eerder ook al weten. “Willen we onze ambities waarmaken, dan is er naast veel geld, ook betere regelgeving nodig om door te kunnen pakken. Durf pilots toe te staan, durf een regio het vertrouwen te geven innovaties uit te proberen. Zowel Europa als de rijkoverheid staat hiervoor aan de lat. Helmond en Eindhoven kunnen op kleine schaal stappen zetten, maar dat gaat niet snel genoeg. Willen we het Klimaatcontract gaan uitvoeren, dan is er niet alleen werk aan de winkel in onze regio, maar in heel Europa. De ideeën zijn er, de wil is er in onze steden, maar als wethouder kun je zonder geld en regelgeving geen grote stappen maken. En de stappen zijn nodig, en snel.”
Meerhoff gaat er intussen van uit dat er niet alleen snel meer powernests komen, maar toonde zich ook verheugd over de belofte van de wethouder om het lokale duurzaamheidspact een versnelling te geven.
