Hidde Middelweerd 31 augustus 2022, 10:00

‘Elke windmolen die we nu neerzetten, is een dikke middelvinger naar Poetin’

De huidige energiecrisis is op meerdere manieren ontzettend pijnlijk. Dat staat voorop, zegt NVDE-voorzitter Olof van der Gaag. Maar een zilveren randje is er ook. Het is namelijk nog nooit zo duidelijk geweest dat ons energiesysteem radicaal op de schop moet. “De motivatie voor de energietransitie is nu groter dan ooit. Daar moeten we gebruik van maken.”

Adobe Stock 514849438 Hoe meer windmolens, hoe beter. Juist nu, aldus NVDE-voorzitter Olof van der Gaag. | Credits: Biletskiy Evgeniy via Adobe Stock

Huishoudens die enorme stress ervaren over het betalen van hun energierekeningen, bedrijven die met moeite het hoofd boven water houden of zelfs failliet gaan… De huidige energiecrisis is bovenal ontzettend pijnlijk, zegt Van der Gaag. “Zeker omdat we nog steeds heel veel Russische energie (moeten) inkopen. Zo investeren we indirect in een oorlogszuchtige dictator. Met ons geld wordt Oekraïne gebombardeerd.”

Dat moet zo snel mogelijk stoppen, vervolgt hij: “Ik hoop echt dat bestuurders, burgers en bedrijven nog meer open zullen staan voor de bouw van zonne- en windparken. Elke windmolen die we nu neerzetten, is een dikke middelvinger naar Poetin, want het maakt ons minder afhankelijk van Russische energie.”

Recharge Earth 2022

Olof van der Gaag is één van de sprekers op het congres Recharge Earth 2022. Tijdens het jaarlijks terugkerende energiecongres komen bedrijfsleven, overheden en wetenschap samen om kennis te delen, samenwerkingen op te zetten en oplossingen te bedenken voor het versnellen van de energietransitie. Het toonaangevende energiecongres vindt plaats op 7 en 8 september in Rotterdam Ahoy. Meer informatie? Klik hier voor het volledige programma. Of klik hier om je aan te melden voor het congres.

Groen goedkoper dan grijs

Maar dat is niet de enige reden om in te zetten op het versnellen van de energietransitie. Het is niet alleen een middelvinger voor Poetin, maar óók een duim omhoog voor onze energierekening. “Betaalbaarheid was altijd een issue bij verduurzaming, maar tegenwoordig is fossiele energie de dure optie. Groene stroom is nu vele malen goedkoper dan grijze stroom en een belangrijke manier om onze energierekening binnen de perken te houden.”

Dat financiële voordeel is een belangrijke drijfveer om te verduurzamen, aldus Van der Gaag. “Ik ben ervan overtuigd dat de huidige crisis een grote boost geeft aan de energietransitie.”

Bedrijven in actie

Sterker nog: hij merkt dat nu al, op allerlei manieren. Zo kunnen veel leveranciers van zonnepanelen en warmtepompen de hoeveelheid aanvragen al niet meer aan. En in het Nederlandse bedrijfsleven daalde de vraag naar aardgas al enorm. “Het is moeilijk om te duiden waar die daling precies vandaan komt. Het kan ook te maken hebben met onderhoudstops en faillissementen. Maar slimmer energiegebruik en energiebesparende maatregelen spelen ongetwijfeld een belangrijke rol.”

Daarnaast komen steeds meer bedrijven op andere manieren in actie. Zo startte een groep bedrijven op de Zuidas een campagne om de verlichting in kantoren ’s nachts en in het weekend uit te doen. En verschillende bedrijven (zoals Rabobank en Schiphol) besloten om de thermostaat voortaan niet hoger te zetten dan 19 graden Celsius.

Wat doet de NVDE?

Olof van de Gaag is voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie, of kortweg de NVDE. De brancheorganisatie representeert ruim 6.000 bedrijven, in elke schakel van de energieketen, die streven naar een volledig duurzaam energiesysteem in 2050. “Ons werk is volledig gericht op de vraag: hoe kunnen we de energietransitie versnellen?”, zegt Van der Gaag. “Het mooiste zou zijn als de NVDE in 2050 niet langer hoeft te bestaan, omdat de missie is geslaagd.”

Inzetten op energiebesparing

Ook buiten het bedrijfsleven zag Van der Gaag mooie initiatieven ontstaan. Zo breidde de FIXbrigade
in Amsterdam deze zomer zijn werkgebied uit. Binnen dit initiatief gaan
zogeheten fixers langs de Amsterdamse deuren om bewoners te adviseren
over energiebesparing én voeren zij energiebesparende maatregelen uit,
zoals het plaatsen van tochtstrippen en radiatorfolie. Steeds meer
gemeenten investeren daarnaast in energiecoaches en energiebespaarboxes,
merkt Van der Gaag.

Dergelijke initiatieven zijn hard nodig, zegt hij. Want
energiebesparing kan echt zoden aan de dijk zetten, zowel op de korte
als lange termijn. “De belangrijkste vraag is momenteel: hoe komen we de
winter door? Je kunt de leveringszekerheid door de aardgasvoorraden aan
te vullen en in te zetten op andere fossiele energiebronnen. Dat zal
voor een deel ook moeten. Maar het is ook belangrijk om zoveel mogelijk
dingen te doen die de energietransitie verder helpen. Energiebesparing
is dan oplossing nummer één.”

25 procent minder gas verbruikt

Wat dat betreft zijn de laatste cijfers van het CBS hoopgevend. In de eerste zes maanden van 2022 werd in Nederland 25 procent minder gas verbruikt dan in het eerste halfjaar van 2021. Met name de industrie en elektriciteitscentrales gebruikten minder aardgas. In de energie-intensieve industrie daalde het verbruik met meer dan 30 procent vergeleken met de eerste helft van 2021. Met name in de aardolie- (-59 procent) en de chemische industrie (-32 procent) werd minder gas gebruikt. Ook werd er 28 procent minder gas verbruikt in elektriciteitscentrales.

Harde doelstelling voor energiebesparing

Van der Gaag hoopt dat de Rijksoverheid de aankomende tijd nog meer inzet op energiebesparing. “Ik heb veel waardering voor hoe Jetten
en collega’s er in crisistijd het beste van proberen te maken. Ze doen
heel veel goede dingen. Maar op energiebesparing is meer actie nodig.
Enerzijds kan de overheid burgers helpen op het gebied van
energiebesparing. Anderzijds kan het bedrijven achter de broek zitten,
door de energiebesparingsplicht strenger te handhaven. Op beide fronten
is nog veel winst te behalen.”

Daarnaast mist Van der Gaag een harde doelstelling voor
energiebesparing. “Zo’n doelstelling is er gek genoeg wel voor de
aardgasvoorraden. Dus genoeg aardgas opslaan is een harde eis, maar
energiebesparing is vrijblijvend. Dat moet echt anders. Want alle energie die je bespaart, hoef je niet uit gasvoorraden te halen.”

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Deze koeljas met ventilator helpt je de volgende hittegolf doorstaan

De technologie zelf is niet nieuw: zo beveelt het Japanse ministerie van Infrastructuur de ventilatoren in kleding aan voor bouwvakkers als onderdeel van de richtlijnen voor het werken in extreme hitte. Uit een eerdere studie bleek namelijk dat de lichaamstemperaturen van de arbeiders met een ventilator aanzienlijk lager lag dan de arbeiders zonder ventilator. Nu is er een nieuwe trend gaande: niet alleen in werksferen wordt de kleding met ventilatoren gedragen. Verschillende Japanse modemerken spelen in op de stijgende temperaturen en brengen vrijetijdskleding met ventilatoren op de markt. Daarmee proberen ze mensen te helpen zich aan te passen aan extreem weer. Een jas met 30 graden? Waarom een jas met ventilatoren dragen als je ook kledingstukken uit kunt doen met warm weer? Volgens de onderzoekers en ontwerpers van de kledingstukken kan een jas bescherming bieden tegen een hitteberoerte. Bovendien blijft je lichaam koel doordat de jas de koelte kan vasthouden. Lees ook: Bij deze ‘valse claims’ voor kleding moeten je alarmbellen afgaan De ventilatoren zorgen voor een versnelde luchtstroom. Het zorgt ervoor dat zweet opdroogt, en dat is volgens professor Ollie Jay, die de impact van hittegolven bestudeert aan de universiteit van Sydney, de beste manier om een lichaam te koelen. “De meest effectieve manier om het lichaam af te koelen is door de verdamping van zweet”, zegt hij tegen Bloomberg. De mini-ventilatoren in kleding werken op een batterij. Die batterij kan volledig opgeladen zo'n 8 uur mee gaan. Het is volgens Jay een stuk duurzamer dan overal airco's plaatsen. "Bovendien hoef je om iemand te koelen niet per se de lucht om de persoon heen te koelen", zegt hij. Beste toepassing in vochtige gebieden Toch zijn de mini-ventilatoren in kleding geen heilige graal. Het werkt het beste op vochtigere plaatsen, waar zweet niet efficiënt verdampt. “Wanneer de temperatuur stijgt en het klimaat uitzonderlijk droog is, zal de extra luchtstroom alleen die droge warmte aan het lichaam toevoegen”, zegt Jay. Lees ook: Zonnecellen in textiel: met je poncho een telefoon opladen De modebedrijven zitten met nog een uitdaging: de ventilator zorgt ervoor dat de jas opbolt en uitzet, waardoor het er niet altijd even charmant uit ziet. Daarom werkt het in Osaka gevestigde Teijin Ltd samen met andere bedrijven aan een dubbellaagse koelmantel die er stijlvoller uitziet en minder uitzet. Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.