Leestijd 3 minuten

Energie-efficiëntie niet altijd duurzaam

Om langer van onze planeet te genieten kunnen we niet om verduurzaming heen. Maar verduurzaming heeft ook onbedoelde niet-duurzame gevolgen.

Energie-efficiëntie niet altijd duurzaam

Dat stelt de Duitse groene denktank de Heinrich Böll stichting in een rapport over de zogenaamde rebound-effecten, ofwel tegengestelde effecten, van verduurzaming.

Rebound-effecten

In het onderzoek richt de stichting zich vooral op de tegengestelde effecten van energie-efficiëntie. Energie-efficiëntie heeft volgens de onderzoekers dertien soorten onbedoelde rebound-effecten, op onder andere  financieel, materieel en psychologisch gebied.

Bij een financiële rebound kan gedacht worden aan de gevolgen van efficiënter brandstofgebruik bij vliegtuigen. Door energiebesparing kunnen de kosten omlaag en kunnen vliegtuigtickets goedkoper worden. En dit kan weer als gevolg hebben dat mensen vaker en verder weg op vakantie gaan.

Hoe de productie en het gebruik van energie-efficiënte technologieën gepaard kunnen gaan met een groter energieverbruik, kan worden verklaard door de materiële rebound.  Het verwarmen van een ongeïsoleerd huis kost meer energie dan een goed geïsoleerd huis. Maar de energie die hierdoor door de jaren heen bespaard wordt kan uiteindelijk weer weggestreept worden tegen de energie die nodig is om isolatiemateriaal te produceren.

Het ‘idee’ dat iets duurzaam is kan ook onbedoelde niet-duurzame effecten hebben. Uit een Japans onderzoek blijkt dat mensen die een milieuvriendelijke auto kochten, hiermee 1,6 keer zover reden als met hun vorige auto. Dit noemt men de psychologische rebound.

Efficiëntiestandaarden voor apparaten of productieprocessen hebben de meeste kans op rebound-effecten, eco-belastingen de minste, aldus het onderzoek.

Kritiek

Volgens de Duitse onderzoekers zullen energie-efficiënte verbeteringen, dankzij het rebound-effect , gemiddeld genomen de helft minder efficiënt zijn dan aanvankelijk gedacht. In sommige gevallen is de besparing zelfs nog minder.

Men saboteert het enige alternatief dat we hebben. Critici van de reboundtheorie

De reboundtheorie is niet zonder weerstand. Critici stellen dat de rebound-effecten minimaal zijn en dat deze, als ze er al zijn, na verloop van tijd afnemen. Volgens hen “saboteren mensen die kritisch zijn het enige alternatief dat we hebben”.

Compenseren rebound-effecten

Hoewel de Duitse onderzoekers een niet al te rooskleurige toekomst schetsen kunnen rebound-effecten wel gecompenseerd worden.  “Rebound effecten kunnen gecompenseerd worden door geleidelijk CO2- en energiebelastingen door te voeren en steeds strengere uitstootbeperkingen en emissiehandel op te leggen," aldus de onderzoekers.

De stichting vreest echter dat dit waarschijnlijk precies de maatregelen zijn die op de grootste politieke weerstand zullen stuiten en dus het minst waarschijnlijk zijn om te worden opgenomen in klimaatinitiatieven.

Bron: Rapport Heinrich Boll Stichting

Foto: Bastian

 

Lees ook


CHANGE INC.

join the changesluit je gratis aan

Bij een ecosysteem van 42.512 professionals, bedrijven en start-ups die samen aan oplossingen werken voor een betere toekomst. Met dagelijks kwaliteitsjournalistiek, inzichten en evenementen, want morgen wordt vandaag bedacht.

Join the change, word lid

Aansluitend artikel

Netbeheerders geven inzage in energiesysteem van Nederland in 2050

Dat de energietransitie Nederland ingrijpend zal veranderen was wel duidelijk. Maar hoe ons energiesysteem er in 2050 uit zou kunnen zien was tot nu toe nog nooit onderzocht. In het rapport ‘Integrale Infrastructuurverkenning voor de periode 2030-2050’ brengen Tennet, Gasunie en de regionale netbeheerders voor het eerst de totale opgave in kaart. Daarmee pleiten ze voor meer urgentie bij de politiek om knelpunten die de transitie vertragen te voorkomen. “Je kan niet wachten tot het probleem zich manifesteert want dan ben je te laat.”

Netbeheerders geven inzage in energiesysteem van Nederland in 2050

Nieuws & Verhalen

Changemakers

Bedrijven


Producten & Diensten

Magazine


Lidmaatschap

Inloggen

Sluit je aan


Over Change Inc.

Over ons

Waarom Change Inc.

Team

Partnerships & Adverteren

Werken bij Change Inc.

Pers & media

Onze partners

Contact

Start

Artikelen

Changemakers

Bedrijven

Menu