Sabine Sluijters 14 december 2021, 11:56

Energieleveranciers moeten eerlijk zijn over de herkomst van groene stroom

Energieleveranciers zijn nu niet verplicht om te laten zien waar ze hun stroom inkopen. Daardoor kun je als consument denken dat je duurzame stroom uit je stopcontact krijgt, terwijl die in werkelijkheid met gas of kolen is opgewekt. Daar moet een einde aan komen, vinden Consumentenbond, Natuur en Milieu en Wise.

Windmolens stroomranking Het merendeel van de leveranciers koopt nog steeds vervuilende grijze stroom in, en ‘vergroent’ het voor levering administratief met certificaten.

Consumentenbond, Natuur en Milieu en Wise – een organisatie die kennis verschaft over de energiemarkt en verschillende vormen van stroomopwekking – beoordeelden 41 stroomleveranciers. Daarbij keken ze naar de duurzaamheid van investeringen, de inkoop en de levering van de stroom. De resultaten leiden tot een rapportcijfer voor duurzaamheid. Gemiddeld scoren consumentenleveranciers een 6,6 en zakelijke leveranciers een 4,9.

Groot verschil

Uit het onderzoek blijkt dat er een groot verschil in duurzaamheid is tussen de ingekochte en de verkochte stroom. Dit komt doordat het merendeel van de leveranciers nog steeds vervuilende grijze stroom inkoopt, en het voor levering administratief ‘vergroent’ met certificaten.

Veel consumenten krijgen dus op papier groene stroom geleverd, terwijl de ingekochte stroom niet duurzaam is opgewekt. “78 procent van de Nederlanders heeft een groenestroom contract. Maar 26 procent wekken we zelf groen op”, zegt Atse van Pelt die namens Natuur en Milieu meewerkte aan het onderzoek. Het verschil daartussen is stroom die ingekocht wordt op de energiemarkt en met behulp van groencertificaten (GVO’s) duurzaam wordt gemaakt. “Bedrijven halen dus op grote schaal GVO’s uit het buitenland en plakken die in Nederland op de overwegend fossiele stroom.”

Die groencertificaten horen bijvoorbeeld bij waterkrachtcentrales in Scandinavië of bij zonneparken in Spanje. Die GVO’s zijn veel goedkoper dan de certificaten voor in Nederland opgewekte duurzame stroom. “Dat systeem met GVO’s kan heel goed werken als elk Europees land even veel waarde zou hechten aan transparantie”, zegt Van Pelt. “In Nederland willen consumenten weten dat ze groene stroom krijgen. Maar in Noorwegen is 90 procent van de elektriciteitsproductie met behulp van waterkracht en hebben mensen minder behoefte aan die helderheid.” Noorwegen heeft daardoor een overschot aan certificaten die ze voor lage prijzen verkopen. Datzelfde gebeurt in Spanje. “In Nederland zijn die certificaten daardoor een factor 6 duurder dan in andere Europese landen”, zegt Van Pelt.

Overeenkomst

De meest duurzame energieleveranciers op de consumentenmarkt zijn: Energie VanOns, om | nieuwe energie, Powerpeers, Pure Energie en Vrijopnaam. Zij krijgen een 10. Deze leveranciers kopen namelijk ook duurzaam in. “Zij sluiten daarvoor een overeenkomst af met bijvoorbeeld een wind- of zonnepark. Dat heeft veel meer invloed op verduurzaming”, zegt Van Pelt. Hetzelfde geldt voor het inkopen met behulp van certificaten van in Nederland opgewekte duurzame stroom. “Er zijn ook leveranciers die zich onderscheiden door te stellen dat ze alleen duurzame stroom uit Nederland leveren.”

Zowel inkopen met behulp van een overeenkomst als met een Nederlandse GVO draagt bij aan verduurzaming stelt Van Pelt. “Het geeft de producent investeringszekerheid omdat ze weten hoeveel inkomsten ze daaruit zullen krijgen. Dat wegen ze mee in een investeringsbeslissing voor het realiseren van meer duurzame opwek.”

Maar op die manier inkopen is duurder en moet concurreren met de stroom die met behulp van goedkope groencertificaten duurzaam is gemaakt. Dat verschil is niet zichtbaar voor de consument. Hierdoor kunnen de echt groene leveranciers zich nu onvoldoende onderscheiden van de ‘groenwassende’ massa, stellen de organisaties.

Eneco

Van de grote drie, is Eneco het duurzaamst, en krijgt een 9,0. Vattenfall wordt beloond wegens zijn duurzame investeringen met een 7,4, Essent behoort tot de grijze achterblijvers met een 4,0.

Eneco zegt in een reactie blij te zijn met de 9 in de stroomranking. Het bedrijf wekt zelf al veel duurzaam op en investeert in nieuwe duurzame energieprojecten. “De score van een 9.0 in het onderzoek vormt een bevestiging van de ingeslagen koers om vanaf 2035 samen met de klanten klimaatneutraal te zijn”, zegt de woordvoerder in een reactie.

Meer weten over groencertificaten? Lees hier de uitleg

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Plastic-etende bacteriën zoeken vervuilde gebieden op

De Zweden van Chalmers University onderzochten honderden plekken op aarde, die allemaal in meer of mindere mate te maken hebben met plasticafval. Een DNA-test op deze monsters liet zien dat er eiwitten van plastic-etende microben in deze gebieden voorkomen. En dat duidt weer op een grote hoeveelheid bacteriën die het plastic langzaam opeten. Evolutie Dat zulke bacteriën bestaan wisten we al langer, er zijn zelfs bedrijven die ze gebruiken om plastic te ‘recyclen’. Maar het Zweedse onderzoek laat zien dat de bacteriën op veel plekken van nature ontstaan, juist omdat er veel plastic afval is. Via evolutie passen microben zich aan om te eten wat er voorradig is in de buurt. Steeds vaker is dat plastic. De gevonden DNA-stukken duiden op veel verschillende bacteriën, die tien verschillende soorten plastic kunnen opeten. De micro-organismen kwamen overal voor, zowel op land als in zee. En de plekken met de meeste plastic rommel hadden ook de meeste bacteriën: de onderzoekers noemen bijvoorbeeld de Middellandse Zee, die als binnenzee altijd lastig van de vervuiling afkomt. Plastic recycling Het onderzoek laat niet alleen zien hoe flexibel de natuur is. Het kan ook een aanknopingspunt zijn voor afvalverwerkers om van plastic af te komen. Door de meest veelbelovende bacteriën op te kweken gaan er nieuwe deuren open voor het opruimen van afval. Wetenschappers kunnen ze zelfs genetisch manipuleren om ze nog beter plastic te laten eten. Nu is plastic een van de grote problemen, omdat die producten vaak lastig of duur zijn om te recyclen. Als je een berg plastic milieuvriendelijk kunt laten opeten door microben, scheelt dat veel gedoe. Het voorkomt ook veel CO2-uitstoot, want nu belandt plastic plastic vaak in de verbrandingsoven. De aanwezigheid van al die plastic-etende bacteriën betekent niet dat de bergen plastic vanzelf verdwijnen. Daarvoor zijn er te weinig aanwezig, en werken ze te langzaam. Hoewel de natuur zich dus prima kan aanpassen aan vervuiling van mensen, hebben ze toch een menselijk zetje nodig om ook echt een verschil te maken.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.