Iets meer dan een jaar geleden kondigde Voodin Blades zijn samenwerking met Stora Enso aan, een van de grootste bosbouwbedrijven ter wereld. Het doel: nog datzelfde jaar een pilot met een eerste windturbine van 0,5 megawatt voorzien van 20 meter lange houten bladen. “Maar toen liepen we tegen de muur van de Duitse bureaucreatie”, vertelt oprichter Tom Siekmann. “Het was de eerste keer dat de certificerende instantie te maken kreeg met een verzoek als de onze: tests met een windmolen voorzien van houten wieken. Dus het heeft allemaal langer geduurd dan we gedacht hadden. Maar vandaag (de dag van dit interview, red.) hebben we groen licht gekregen om te testen.”
Herwaarderen van hout
De pilot zal begin 2024 dan ook eindelijk van start gaan. De composietwieken van een 0,5 megawatt windmolen die in 1997 gebouwd is, zullen vervangen worden door drie exemplaren van de bijna 20 meter lange bladen van Voodin. “Uiteindelijk is de vervangingsmarkt een van de meest interessante voor ons”, zegt Siekmann. “Oude windmolens hebben vaak nog een goed werkende turbine, maar wel beschadigde wieken. Deze kunnen wij vervangen door onze houten wieken.”
Wieken van windmolens recyclen
Door het gebruik van hout kan Voodin Blades wieken produceren met 78 procent minder CO2-uitstoot dan wieken van kunststof, glasvezel en hars. Maar het meest tot de verbeelding sprekende voordeel van houten wieken is dat ze aan het eind van hun levensduur recyclebaar zijn. Dat geldt nog maar in zeer beperkte mate voor de standaard wieken. Het merendeel van de afgedankte wieken belandt in gigantische gaten in de grond. Siekmann: “Onze wieken zijn composteerbaar en kun je op z’n minst nog gebruiken in biomassa. Maar eigenlijk willen we niet downcyclen. Op het moment loopt een onderzoek hoe we afgedankte houten wieken hoogwaardig kunnen gebruiken. Waarschijnlijk wordt het lastig om ze weer te gebruiken in nieuwe wieken. Maar er zijn bijvoorbeeld wel toepassingen mogelijk voor dakconstructies van gebouwen.”
Voodin Blades snijdt zijn wieken uit grote stukken hout. | Credit: Voodin Blades / Kiel Oliver MaierGeheim van de chef
Maar volgens Siekmann is het niet voldoende om te rekenen op succes enkel en alleen omdat de wieken van biologisch materiaal zijn. “We moeten minstens net zo goed zijn in energieproductie en sterkte als huidige turbinebladen.” Hoe Voodin Blades zijn wieken precies maakt, wil Siekmann niet zeggen. “Het komt erop neer dat we een machine met software hebben ontwikkeld die uit LVL (laminated veneer lumber, een hoogwaardig bewerkte houtsoort, red.) een wiek kan snijden. Het is eigenlijk een soort omgekeerde 3D-printer die materiaal weghaalt in plaats van toevoegt.”
Focus op onshore
Siekmann ziet operationeel geen beperkingen van Voodins wieken ten opzichte van traditionele wieken. Ze moeten dezelfde windsnelheden aankunnen en zo groot kunnen worden dat ze werken voor turbines op megawatt-schaal. Wel richt Voodin zich voorlopig nog op onshore windmolens. “We hebben het nooit echt onderzocht, maar offshore heb je natuurlijk te maken met water en zout. Dat is niet de beste match met hout.”
Fabriek bouwen
Inmiddels liggen de eerste drie wieken voor de 0,5 megawatt-turbine klaar voor transport. En Siekmann heeft ook al plannen voor de volgende pilot. “We willen eind 2024 wieken maken voor een windturbine van 6 megawatt. Deze bladen worden 70 tot 80 meter hoog; het viervoudige van wat we nu hebben. Daarna willen we onderzoeken waar we een grote fabriek kunnen bouwen. Het grote voordeel is dat onze wieken te maken zijn met een enkele machine. In theorie kunnen we overal ter wereld met een hoge mate van automatisering produceren. Dat maakt ook dat we kunnen concurreren met de markt. Onze wieken zijn 20 procent goedkoper dan de standaard.”
Hout herwaarderen
Siekmann is volledig overtuigd van een positief resultaat van de eerste pilot. “Mensen zijn gewend geraakt aan metaal en beton en daarmee eigenlijk vergeten hoe robuust hout is. In het begin verklaarden mensen ons nog voor gek. Maar ik denk dat we met de pilot mensen kunnen overtuigen hout te herwaarderen. We borduren voort op de kennis van onze voorouders. Kijk naar jullie eigen land. Vroeger waren alle windmolens van hout.”
