Sebastian Maks
06 februari 2024, 11:04

Europese Unie wil 90% minder broeikasgassen uitstoten in 2040

Vanmiddag presenteert de Europese Commissie naar verwachting een advies om de uitstoot van broeikasgassen in de EU terug te brengen naar 90 procent in 2040 (ten opzichte van 1990). Hoewel daar een flinke prijskaart aan hangt – zo’n 1.500 miljard euro per jaar – is het alsnog goedkoper dan doorgaan op de huidige (fossiele) voet. Met Europese verkiezingen in het vizier, komt het advies van de Commissie op een spannend moment.

Getty Images 1337835471 Vorig jaar adviseerde een Europese wetenschappelijke adviesraad al om een tussendoel van 90 tot 95 procent reductie in 2040 vast te leggen.

Reductiedoelen voor 2030 en 2050 waren er al. In 2030 moet de Europese Unie haar uitstoot van broeikasgassen hebben teruggebracht met 55 procent ten opzichte van 1990, in 2050 moet de EU klimaatneutraal zijn. Maar voor 2040 ontbrak een dergelijk doel. Daarom gaat de Europese Commissie daar vandaag een voorstel voor doen.

Reductie-advies

Vorig jaar adviseerde
een Europese wetenschappelijke adviesraad om een tussendoel van 90 tot 95 procent reductie in 2040 vast te leggen. Alleen dan zou het mogelijk zijn om de opwarming van de aarde tot 1,5 graden Celsius te beperken. Dit zou betekenen dat er voor 2030 afgekickt moet worden van steenkool en dat het aardgasverbruik aan banden gelegd moet worden voor 2040. Niet lang na het advies vertelde
de toen kersverse Eurocommissaris Wopke Hoekstra dat hij alles op alles zou zetten om het 2040-doel naar 90 procent reductie te krijgen.

En hij lijkt de daad bij het woord te voegen. Naar verwachting gaat de Europese Commissie vandaag namelijk adviseren dat de EU in 2040 90 procent minder broeikasgassen (waaronder CO2) uitstoot ten opzichte van het jaar 1990. Dat zou per jaar 1.528 miljard euro kosten (tot 2050). Grof geld dus, maar een economisch verstandigere keuze dan doorgaan op de huidige voet. De Eurocommissarissen Maroš Šefčovič (Green Deal), Wopke Hoekstra (Klimaat) en Kadri Simson (Energie) zullen gaan vertellen dat infrastructuur voor fossiele energie ook kostbaar is en dat het bonnetje van klimaatschade bovendien flink zal gaan oplopen.

Vernieuwde economie

De Commissie meent dat het 2040-doel klimaatschade zal beperken en het continent in lijn zal brengen met het Parijs-akkoord. Ook zal het de economie vernieuwen, luchtvervuiling verminderen en lidstaten minder afhankelijk maken van fossiele brandstoffen.

Verkiezingen

De plannen komen politiek gezien op een saillant moment. Als EU-lidstaten er namelijk voor kiezen om het advies over te nemen en het 2040-doel op 90 procent te stellen, zal de Europese Commissie daarna met een officieel wetsvoorstel moeten komen. Maar in juni vinden er Europese verkiezingen plaats en zal er een nieuwe Commissie worden gekozen. Met recente nationale verkiezingsuitslagen in het achterhoofd, waar partijen zijn verkozen die openlijk de aanval openen op ambitieus klimaatbeleid, is het maar de vraag hoe zo’n nieuwe Commissie-samenstelling eruit zal zien. Daarmee is het onzeker of het reductiedoel van 2040 het uiteindelijk zal redden.

Lees ook:

Nieuwe Duitse energiecentrales draaien eerst op aardgas, daarna op waterstof

De Duitse netbeheerder 50Hertz spreekt van een doorgesneden Gordiaanse knoop in de energiecentralestrategie van het land. De nieuwe energiecentrales moeten ervoor zorgen dat Duitsland kan rekenen op een betrouwbare stroomvoorziening nu kern- en kolencentrales het komende decennium gesloten gaan worden. De nieuwe centrales hebben gezamenlijk een capaciteit van 10 gigawatt. Groene of grijze waterstof Zo moeten de energiecentrales elektriciteit gaan leveren als er weinig opbrengst is uit zon en wind. In eerste instantie draaien de nieuwe centrales op aardgas. In 2032 maakt de regering vervolgens het besluit wanneer de centrales over moeten schakelen op waterstof. Dit moet uiteindelijk ergens tussen 2035 en 2040 gebeuren. Het is nog niet duidelijk of deze waterstof groen; uit hernieuwbare energie, of grijs is en dus uit fossiele bronnen komt. Geïnteresseerde bedrijven In de volgende fase moet onderzocht worden welke bedrijven het project gaan realiseren. Een van de geïnteresseerde bedrijven is het genationaliseerde Uniper. De CEO van Uniper Micheal Lewis zegt opgelucht te zijn over de plannen, tegen Bloomberg. "Zodra we de details hebben kunnen onderzoeken, beslissen we of en met welke investeringen we meedoen." Naast Uniper heeft energiereus RWE en Duitslands een na grootste steenkoolmijnbedrijf Lausitz Energie Bergbau ook interesse in de plannen getoond. Milieugroepen Omdat de Duitse regering in het midden laat of de waterstof uiteindelijk ook groen gaat zijn, klinkt er ook kritiek op de plannen. Milieugroepen waarschuwen voor een doos van Pandora als Duitsland via grijze waterstof afhankelijk blijft van fossiele brandstoffen. Wel wil de regering mogelijkheden verkennen voor het afvangen en opslaan van CO2 bij energiecentrales. Groene waterstof in Nederland Ook in Nederland worden plannen gemaakt voor waterstoffabrieken. VoltH2 begint na de zomer met de bouw van zijn eerste twee groene waterstoffabrieken in Vlissingen en Terneuzen. De komende jaren wil het Nederlandse bedrijf zes fabrieken in Nederland en Duitsland bouwen die op termijn samen ruim 40.000 ton (500 megawatt) aan groene waterstof kunnen produceren. Lees ook: Supergeconcentreerd zonlicht levert flinke energiebesparing op dankzij innovatie uit Houten Honda en GM starten met grootschalige productie van brandstofcellen voor waterstofauto's CO2-uitstoot EU bereikt laagste punt in 60 jaar, cijfers vertellen maar fractie verhaal