Sebastian Maks
12 juli 2023, 11:27

Europese zeekreeften schuilen graag bij onze windmolens

Offshore-windmolenparken zijn goede schuilplaatsen voor zeekreeften. Dat hebben wetenschappers van de Aberystwyth-universiteit in Wales ontdekt. Het blijkt dat de Europese Noordzeekreeft zich graag terugtrekt in de stenen en keien die ter bescherming om windmolens worden geplaatst. De vondst past in een rijtje biodiversiteitsvoordelen van windmolenparken op zee.

Adobe Stock 236339794 De Noordzeekreeft wordt in Europa met overbevissing bedreigd. | Credits: Adobe Stock

De wetenschappers volgden voor hun onderzoek het gedrag van 33 kreeften die rondom een windmolenpark op de Ierse Zee leven. Het bleek dat de kreeften zich graag nestelen in gesteente dat door bouwers rondom de windmolens worden geplaatst om erosie van de torens tegen te gaan. Dit gesteente wordt schuurbescherming genoemd. De Homarus gammarus, oftewel de Noordzeekreeft, gebruikt die schuurbescherming als rust- en schuilplaats na het zoeken van voedsel.

Positief effect op mariene biodiversiteit

Bij het toevoegen van materiaal zoals gesteente en windturbines aan een natuurlijk zeesysteem, zijn de effecten op de natuur altijd ongewis. Deze effecten kunnen negatief, maar zo blijkt, ook positief zijn. Het gedrag van marien leven verandert, waardoor populaties zelfs kunnen groeien. Dit wordt het kunstmatig-rif-effect genoemd. Goed nieuws voor de Noordzeekreeft, want die wordt in Europa met overbevissing bedreigd.

Meer visleven rondom windmolens

Het goede nieuws voor de Noordzeekreeft past in een rijtje van (mogelijke) biodiversiteitsvoordelen die windmolenparken op zee bieden. Zo kwam Vattenfall samen met organisatie De Rijke Noordzee vorig jaar met een ontwerp voor windmolens met een ellipsvormige opening vlak onder het wateroppervlak. Daardoor kunnen vissen de windmolens niet alleen makkelijk passeren, maar kunnen ze er ook schuilen en voedsel vinden.

Tafels vol oesters

Daarnaast werkt De Rijke Noordzee aan het bevorderen van de biodiversiteit rondom offshore-windmolenparken door er zogeheten ‘oestertafels’ te plaatsen. De tafels met volwassen oesters worden rondom de windmolentorens geplaatst, waarna de oesters larven gaan produceren. Die larven hechten zich van nature aan het materiaal in de omgeving. Op hun beurt trekken de oesterbaby’s weer allerlei ander onderwaterleven aan. Dat stemt positief voor een koolstofarmer energiesysteem dat zo min mogelijk ten koste moest gaan van de biodiversiteit.

Meer over biodiversiteit en de energietransitie:

Dit is hoe Coldplay de CO2-uitstoot van hun concerten halveerde

Concertbezoekers kunnen zaterdag en zondag in de ArenA plaatsnemen op de kinetische dansvloer en op die manier helpen de energie op te wekken die nodig is voor de spectaculaire show van de band. Ook staan er power bikes waarop concertgangers plaats kunnen nemen. Maar Coldplay deed afgelopen jaar nog veel meer om de CO2-uitstoot van de concerten te verminderen. In een rapport wordt de balans opgemaakt. CO2-uitstoot gehalveerd Coldplay is inmiddels ruim een jaar aan het toeren met de show Music of the Spheres. Aan het begin van de tournee had de band als doel gesteld de CO2-uitstoot te halveren en de shows zo duurzaam mogelijk te maken. De band deelt nu een rapport waarin staat wat zij precies hebben gedaan en welk resultaat dit heeft gehad. Volgens de band hebben de duurzaamheidsinitiatieven een vermindering van 47 procent CO2-uitstoot tot gevolg gehad, in vergelijking met hun eerdere tournee in 2016 en 2017. Voor elke bezoeker werd een boom geplant via de stichting One Tree Planted; vijf miljoen in totaal. Ook werden andere klimaatorganisaties gesteund, wat ertoe leidde dat 5.000 hectare land in zeventien landen kon worden hersteld, en 158 ton afval en 13 ton plastic uit de oceaan kon worden gehaald. Recyclen Het aantal trucks dat werd gebruikt voor de shows werd met 20 procent verminderd. Coldplay deed er verder alles aan om de afvalberg van de eigen concerten zo laag mogelijk te houden. Van het afval werd 66 procent gerecycled. Ook concertgangers, die bij aanvang van de concerten LED-polsbandjes kregen, werden opgeroepen die weer in te leveren voor hergebruik; daar gaf 86 procent gehoor aan. Kinetische dansvloer Ook op andere vlakken werden concertbezoekers medeverantwoordelijk gemaakt. Met een kinetische dansvloer en power bikes konden zij zelf energie opwekken die werd gebruikt tijdens de show. Met de dansvloer, de power bikes en zonne-installaties werd per show 15 kilowattuur stroom gegenereerd. Batterijen, volgeladen met stroom van windmolens, zorgden verder voor energie. Of het genoeg is voor een complete show, is de vraag. De Britse organisatie Powerful Thinking kwam in 2013 na uitgebreid onderzoek tot de conclusie dat een gemiddeld concert zo'n 26.400 kilowattuur stroom gebruikt aan licht en geluid. Bovendien, beredeneerde Powerful Thinking, zit het grootste energieverbruik in het vervoer van de concertgangers van en naar de concertzaal. Het vervoer van fans, zo laat Coldplay weten, is in hun duurzaamheidsrapport niet meegenomen. Wel zeggen ze dat data uit de tourapp erop wijst dat in vergelijking met eerdere tournees, afgelopen jaar veel meer fans met het openbaar vervoer zijn gekomen. De band reist zelf ook zo duurzaam mogelijk. Zo wordt er gebruik gemaakt van duurzame vliegtuigbrandstof en hernieuwbare diesel voor tourtransporten. 'Een goed begin' Coldplay zelf noemt de maatregelen in een statement "een goed begin". "Dit is iets waar onze ongelofelijke crew erg trots op zou moeten zijn, maar er is duidelijk nog ruimte voor verbetering." Er zijn al enkele zaken aangepast. "Nu we in het tweede jaar van de tour zitten, zijn we begonnen om de hele show (audio, licht, lasers, enzovoorts) te laten draaien op een elektrisch batterijsysteem, waarmee we 100 procent hernieuwbare energie zo efficiënt mogelijk kunnen gebruiken. We gebruiken elektrische voertuigen en alternatieve brandstoffen waar we kunnen, verminderen afval en het gebruik van plastic tot het minimum." De band roept ook nu de concertbezoekers op vooral aan duurzaamheid te denken en 'te voet, met de fiets of met het openbaar vervoer' naar de concerten te komen, de prullenbakken te gebruiken, hervulbare waterflessen mee te nemen en de uitgedeelde polsbandjes aan het einde van de show weer in te leveren. Lees meer: Deze schoenen worden gemaakt van plastic uit de oceaanVloeibaar goud: zo waardevol zijn bijproducten van bierbrouwersBijzondere primeur: Nederlanders mogen als eerste in de EU kweekvlees proeven