Sabine Sluijters 26 augustus 2022, 12:48

Gasplatform wordt nestplaats voor meeuwen. Maar zijn ze ermee geholpen?

Energiebedrijf Ørsted wil oude gasplatforms ombouwen tot nestplaatsen voor vogels. Daarmee wil het de milieuschade van zijn windparken compenseren. Maar de vraag is of zeevogels daar wel van profiteren.

Drieteen meeuw op platform 1 De drieteenmeeuw nestelt in kolonies van duizenden vogels | Credits: Energean UK

Het klinkt als een aaibaar initiatief: het herbestemmen van een oud productieplatform in de Noordzee tot nestplaats voor zeevogels. Het duurzame energiebedrijf Ørsted tekende hiervoor een overeenkomst
met twee olie- en gasbedrijven Alpha Petroleum en Energea UK. Gezamenlijk onderzoeken zij of een gasplatform in de zuidelijke Noordzee geschikt gemaakt kan worden als broedplaats voor de drieteenmeeuw.

Het Wenlock platform is in handen van Alpha Petroleum en Energea UK en nadert het einde van zijn productietijd. Vanaf 2023 stopt het volledig met draaien waarna het ontmanteld zou moeten worden.

Compenseren

Het platform staat dicht bij het gebied waar Ørsted een groot nieuw windmolenpark wil bouwen. Het bedrijf ziet in het herbestemmen van het platform een mogelijkheid om de schadelijke invloed te compenseren die dit windpark heeft op zeevogels.

Op het Wenlock platforms zijn 69 broedende paren geteld

Uit onderzoek dat Ørsted eerder deed blijkt dat drieteenmeeuwen het platform een aantrekkelijke plek vinden om hun nest te bouwen. Het bedrijf telde 69 broedende paren, wat meer is dan eerdere jaren. Ook andere platforms in de Noordzee die Ørsted onderzocht bleken in trek bij deze vogel.

Geen gebrek aan nestplaatsen

Het is de vraag of het herbestemmen van een oud gasplatform de zeevogels daadwerkelijk zal helpen. “Echte compensatie is het niet”, zegt Ruud van Beusekom, woordvoerder van de Vogelbescherming. “De drieteenmeeuw is de enige vogel die op platforms broeden. Maar die hebben geen gebrek aan nestplaatsen.” Ook is hij niet onder de indruk van de aantallen vogels die op de platforms nesten. “Deze vogels broeden in kolonies van vele duizenden.”

Hoewel de drieteenmeeuw het wel moeilijk heeft, komt dat niet door een gebrek aan nestplaatsen. Hun aantallen nemen sterk af, met name door klimaatverandering en overbevissing. “Ze leven van spiering en die standen nemen erg af in het zuidelijke deel van de Noordzee. Dat komt doordat de Noordzee opwarmt. Daar hebben ook andere zeevogels last van. En een deel komt door overbevissing”, zegt Van Beusekom. Voor deze meeuw zou een beperking van de visvangst dus meer helpen.

Jan-van-gent en alken

De zeevogels die echt last hebben van de windmolenparken hebben dus weinig aan het initiatief van Ørsted. “De windmolens in dit deel van de Noordzee zullen vooral een verstorend effect hebben op echte zeevogels zoals jan-van-genten en alken. Die mijden echt die plekken.” Maar deze vogels broeden op rotskliffen in Schotland en Noorwegen en niet op oude gasplatforms in zee.

Ook in de Nederlandse Noordzee staan veel platforms die aan het einde zijn van hun economische levensduur. Bijna de helft van de infrastructuur op zee zal de komende tien jaar ontmanteld moeten worden. Een operatie die vele miljarden gaat kosten.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.

Plastic verpakkingen straks verleden tijd? 5x bijzondere en duurzame alternatieven

1. Spinnenweb als verpakking Wetenschappers van Reuters en Harvard University ontdekten een duurzaam alternatief. Ze zetten biopolymeren, plantaardige afvalresten zoals mais of suikerriet, om in vezels. Deze vezels worden net als een spinnenweb ‘gesponnen’ om het voedsel. De houdbaarheid van bijvoorbeeld een avocado kan daarmee met vijftig procent worden verlengd. Bovendien bevat het draderige materiaal antimicrobiële stoffen die bacteriën zoals E. coli en listeria bestrijden. En wil je de avocado eten? Dan spoel je het materiaal er gewoon af onder de kraan. Na een tijdje is de coating helemaal opgelost. 2. Eetbare zijdecoating om je fruit Onderzoekers van MIT (Massachusetts Institute of Technology) hebben een bijzondere manier gevonden om voedsel op een duurzamere manier te verpakken. Ze gebruikten hiervoor namelijk een eetbaar eiwit uit zijde, een reststroom uit de zijde-industrie. Met behulp van zout, water en warmte worden de eiwitten omgezet in een kleurloze vloeistof. “We zuiveren de verkregen gel, die lijkt op de vloeistof in de klieren van de rups, en maken daar nanostructuren van”, zegt onderzoeker Marelli. Wanneer de vloeistof over het eten wordt gegoten stolt het. Er ontstaat dan een flexibele, eetbare coating die ervoor zorgt dat het eten helemaal is afgedicht. En volgens de onderzoekers merk je er niets van: het is smaakloos, geurloos en onzichtbaar. 3. Capsules van zeewier Een met vloeistof gevulde verpakking die je in één keer door kunt slikken omdat de verpakking eetbaar is. Dat is wat het Britse Skipping Rocks Lab ontwikkelde. De biologisch afbreekbare verpakking heet Ooho en is gemaakt van Notpla, een membraam gemaakt van zeewier. Bezorgdienst Just Eat gebruikt het al om dipsauzen in te verpakken en tijdens de marathon van Londen konden renners Ohoo gevuld met water en sportgel in hun mond stoppen. Naast de verpakkingen werkt het bedrijf ook aan afbreekbare folies en netten waar bijvoorbeeld sinaasappelen in verpakt worden. 4. Houten flessen Het mag gerust een rage genoemd worden: verschillende bedrijven vervangen plastic vochthoudende verpakkingen voor alternatieven op basis van houtpulp. Zo is sausfabrikant Heinz samen met het bedrijf Pulplex bezig met een ketchupfles van houtpulp. En ook bierbrouwer Carlsberg doet een proef met bierflesjes voorzien van een houten binnenlaag. Een kritische noot is hier wel op z’n plaats. Want kun je deze flessen nog wel recyclen als ze bestaan uit een laag plastic én een laag houtpulp? Je leest het hier. 5. Vrachtwagenzeil De plastic tas blijft toch verpakkingsmateriaal nummer één. Hartstikke zonde, want er zijn genoeg duurzame alternatieven die een stuk langer meegaan. Het tassenmerk Freitag maakt al langer tassen gemaakt van vrachtwagenzeil. Dat is niet eens heel bijzonder, want ze doen het al jaren, maar het opvallende is alleen dat ze van oude tassen nu ook weer nieuwe vrachtwagenzeilen maken. Het nieuwe zeil wordt gemaakt van ingezamelde oude tassen is volgens Freitag net zo robuust en waterafstotend als het doorsnee type zeildoek, gemaakt van PVC.Schrijf je in voor onze nieuwsbrief: iedere dag rond 07.00 uur het laatste nieuws Wil jij iedere ochtend rond 7 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze dagelijkse nieuwsbrief.