Grontmij Nederland, TNO en onderzoeksbureau Vito onderzochten de mogelijkheden in Zuid-Nederland. De resultaten zijn veelbelovend.In de diepere ondergrond kan de temperatuur van het grondwater oplopen tot meer dan 80 graden Celsius. Prima om huizen mee te verwarmen, als de aardwarmte tenminste kosteneffectief uit de grond is te halen.
Het GEOHEAT-app-project is een Vlaams-Nederlandse samenwerkingsverband. De deelnemers onderzochten niet alleen wat de beste plekken zijn om aardwarmte te winnen, maar ook waar die het meest effectief is. "Dit is een belangrijk project, omdat verschillende expertises samenkomen", zegt Geoheat-app-projectleider Ben Laenen van VITO. “Ook mensen uit de financiële wereld en de energiesector geloven er nu in." Om de studie zo realistisch mogelijk te maken, dienden concrete vastgoedprojecten als basis voor het haalbaarheidsonderzoek.
Kandidaten
Onderzoekers van Grontmij keken voor drie Vlaamse en drie Nederlandse steden naar haalbare toepassingen. Twee daarvan, in Belgisch-Limburg en bij Antwerpen, bleken weinig tot geen kans te maken. Daar is volgens de berekeningen niet genoeg warmte naar boven te pompen, of er zijn te weinig afnemers om de installatie te rechtvaardigen. Dat laatste probleem deed in 2013 al een geothermieproject in Den Haag de das om.
Het bestaande warmtenet van de Amercentrale in het Brabantse Geertruidenberg bleek een veelbelovende kandidaat. Ondanks lage energiewaardes zou aardwarmte hier voor een constante levering kunnen zorgen aan de tuinbouw. Een ander potentieel project dat positief uit de test kwam, is een nieuwe wijk in Eindhoven. Hoewel de hoeveelheid warmte die hier kan worden opgewekt veel kleiner is, kan het toch economisch rendabel zijn om een nieuw warmtenet aan te leggen.
Stimulering
De Nederlandse Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE+) is volgens Laenen een belangrijke ondersteuning voor geothermieprojecten. Dankzij de regeling is de terugverdientijd tussen de tien en twaalf jaar. Voor de Vlaamse projecten bestaat geen specifieke financiële ondersteuning. De terugverdientijd kan bij de zuiderburen oplopen tot vijftien jaar.
Laenen hoopt dat pilotprojecten helpen de totale kosten, van proefboring tot de aanleg van het warmtenet, naar beneden te brengen. Ook verwacht hij dat de kosten uiteindelijk nog 20 procent zullen dalen door het aantrekken van afnemers en optimalisatie van de techniek. “Het helpt als je bekend bent met de ondergrond. De tweede boring op locatie ging al veel sneller dan de eerste.”
Diep
Bij gebruik van geothermie komt nauwelijks CO2 vrij, terwijl de warmtelevering constant is. Hoe diep de warmte zich bevindt, verschilt echter. In regio's met veel geologische activiteit, zoals in Oost-Afrika en Zuidoost-Azië, wint de hernieuwbare energiebron gestaag aan populariteit.
In eigen land is dat moeilijker, omdat de warmte dieper ligt. Staatssecretaris Dijksma kondigde vorig jaar aan de toepassing van aardwarmte voor de glastuinbouw te willen versnellen. Gemeenten en projectontwikkelaars hebben aangegeven de resultaten voor Zuid-Nederland te gaan gebruiken voor concrete toepassingen van geothermie.
Bron: VITO | Foto: VITO (gebruikt met toestemming)
