Erika van Zinderen Bakker 02 maart 2023, 16:17

Alle hernieuwbare energie is al op: hoe worden we in 2050 zelfvoorzienend?

Vandaag is het Green Energy Day. Als we alle duurzame energie die we dit jaar in Nederland opwekken, achter elkaar zouden gebruiken, dan is vandaag (2 maart) de dag dat alles ‘op’ is voor dit jaar.

Green Energy Day KJB 8617 Olof van der Gaag: "We zitten nog in de beginfase van de energietransitie. Uiteindelijk worden de technieken rendabeler en gaat de transitie sneller." | Credits: NVDE

Green Energy Day valt dit jaar
negen dagen later dan vorig jaar. Dat stemt Olof van der Gaag, voorzitter van
de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE), optimistisch. “Als we Green
Energy Day vanaf nu elk jaar twaalf dagen opschuiven, komen we in 2050 uit op
31 december. Dan is al onze energie hernieuwbaar. Dat is nodig voor het klimaat
en voor onze onafhankelijkheid.”

Beginfase

Van der Gaag: “Ik denk dat de hele energietransitie zowel aan het begin als aan het eind langzamer gaat. In het begin ben je bezig met technieken ontwikkelen. Start-ups worden scale-ups en uiteindelijk gaan we naar de volwassen fase. In mijn ogen zitten we nog in de beginfase. Dus die negen dagen maken mij optimistisch. Uiteindelijk worden de technieken rendabeler. Dat zie ook bij andere producten. Als er volume in de markt komt, worden ze beter en goedkoper.”

Obstakels

Wel verwacht hij richting 2050 nog wat obstakels. “Er is in Nederland een groot verschil tussen de elektriciteitstransitie en de warmtetransitie. In de elektriciteit gaat de transitie heel snel. Maar elektriciteit maakt slechts 20 procent uit van de totale energie. Warmte is de helft van ons totale energieverbruik (voor woningen, kantoren en de industrie). In deze sector gaat de verduurzaming veel trager. Als je dit jaar een Green Electricity Day zou organiseren, zou die op 19 juni vallen, een Green Heat Day al op 3 februari. Dus als we echt naar die 12 dagen per jaar willen, dan moet de grote doorbraak in de warmtesector plaatsvinden.”

Onafhankelijk

Of Nederland in 2050 echt helemaal zelfvoorzienend kan zijn is maar de vraag. Van der Gaag: “Wat ons betreft is het ook prima als we het oplossen met import van bijvoorbeeld groene waterstof voor het laatste beetje. In ieder geval willen we met z’n allen graag onafhankelijker worden dan we waren. We hebben afgelopen jaar gezien wat er gebeurt als je té afhankelijk bent van één partij. Maar onafhankelijkheid kun je ook organiseren via de weg van Europese samenwerking. Denk aan zonne-energie uit Spanje of samen met andere Noordzee landen een elektriciteitsnet op zee ontwikkelen, zodat landen stroom beter kunnen uitwisselen.”

Meer lezen:

Ziekenhuizen en andere projecten met maatschappelijk belang krijgen voorrang op het elektriciteitsnet

Het elektriciteitsnet in Nederland raakt op steeds meer plekken overbelast. Op piekmomenten is er teveel stroom en zijn de kabels letterlijk te dun om al die stroom te vervoeren. Bedrijven of projecten die zich nu willen aansluiten op het net komen vaak op een jarenlange wachtlijst te staan. First come, first serve verleden tijd Tot vandaag gold het principe first come, first serve, wat is vastgelegd in de Netcode Elektriciteit. “Dit beginsel werkt goed als er voldoende capaciteit is, maar bij transportschaarste kan het leiden tot onwenselijke maatschappelijke uitkomsten”, schrijft de ACM. Partijen die bijvoorbeeld juist een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het oplossen van netcongestieproblemen, moeten dan wachten op toegang tot het net. Dat moet volgens de ACM anders. Vanaf nu mogen netbeheerders voorrang geven aan bepaalde projecten die vragen om aansluiting op het elektriciteitsnet. Het gaat om projecten die netcongestie oplossen of beperken, of een maatschappelijke waarde hebben. Denk aan woningbouw, veiligheidsdiensten, ziekenhuizen of scholen. Nieuwe werkwijze vastleggen De ACM start op korte termijn een codewijzingingstraject, waarin de nieuwe werkwijze voor netbeheerders wordt vastgelegd. In mei 2023 wil de ACM de nieuwe code publiceren. Tot die tijd staat de onafhankelijke toezichthouder het toe dat netbeheerders hierop anticiperen. De ACM zal met de netbeheerders in gesprek gaan over de manier waarop zij voorrang kunnen geven. Meer lezen? Overheden en marktpartijen komen met actieplan voor netcongestie Is energieplanologie de oplossing voor netcongestie?Ziekenhuis of casino: wie krijgt bij netcongestie voorrang op het elektriciteitsnet?