Ellen Lengkeek 15 februari 2023, 08:00

Groen geföhnde chips op je party een stap dichterbij

In de chipsfabriek van PepsiCo in Noord-Holland glijden straks zakken ‘groen geföhnde’ chips van de transportband. De zoutjes worden dan gebakken in olie die wordt verwarmd met behulp van een batterij met groene stroom. Door middel van een enorme krachtige föhn slaat de fabriek de groene elektriciteit op.

Eneco Pepsico Volt 7okt2022 49 1 De eerste zakken ‘groen geföhnde’ chips komen glijden binnenkort van de transportband. | Credits: Eneco

De chipsfabriek in Broek op Langedijk, denk aan Lay’s, Cheetos en de borrelnoten van Duyvis, elektrificeert zijn fabrieksproces samen met Eneco. Op het fabrieksterrein wordt momenteel een thermische opslag gebouwd die zijn warmte uit groene elektriciteit haalt. Door de opslag kan de duurzame warmte nog efficiënter worden ingezet om de chips te bakken, zo is het idee. De bouw ervan start in januari 2024 en zou een CO2-reductie van 98 procent moeten opleveren.

Zo werkt het

De warmte-opslag is ontwikkeld door het Duitse bedrijf Kraftblock dat groene energie uit zon en wind opslaat in warmtebatterijen om later te kunnen gebruiken. Dat is voor de chipsfabriek de oplossing om van gas over te stappen op elektrificatie.

De batterij bestaat snel gezegd uit een grote container gevuld met bolletjes van ijzerslakken en een bindmiddel die warmte kunnen vasthouden. Die bolletjes zijn zo’n 30 tot 40 mm groot. Met een grote föhn, een E-heater, wordt elektriciteit omgezet in hete lucht tot 800 graden Celsius. Die hete lucht wordt door de balletjes heen geblazen die het vasthouden. Door er later weer koude lucht doorheen te blazen, komt de energie weer vrij. Deze warmte wordt uiteindelijk door de fabriek ingezet om de thermische olie voor het bakproces te verhitten.

In 200 landen

Het is volgens Eneco, die in 2035 samen met klanten als PepsiCo klimaatneutraal wil zijn, een voorbeeld voor de grootschalige voedselindustrie. PepsiCo produceert ook dranken, zoetwaren en ontbijtgranen. Het verduurzamen van de chipsfabriek geldt voor het bedrijf als een pilot om later ook te kunnen uitrollen naar haar andere fabrieken in ruim 200 landen. Tegen 2040 wil de multinational wereldwijd klimaatneutraal werken.

Nog meer duurzamere snacks:

Het moment is daar: groen gas in Alkmaar

Minister van Klimaat en Energie Rob Jetten bezocht de groen gas fabriek van SCW in Alkmaar vanwege een debuut: de eerste 500 kubieke meters groen gas zijn deze week het landelijk netwerk ingegaan. Dit gas is van zo’n kwaliteit dat het geschikt is voor huishoudelijk gebruik en de industrie. Volgens SCW kan er binnen korte tijd al opgeschaald worden. Reststromen erin, groen gas eruit SCW Systems zet organische reststromen zoals rioolslib, GFT en reststoffen uit de industrie om in groen gas. Dit gebeurt in een reactor door middel van superkritische water vergassing. Met deze methode worden reststromen tot een temperatuur van 600 graden Celsius en een druk van 240 bar gebracht. Koolstofverbindingen vallen uiteen, waardoor er een gasmengsel ontstaat van waterstof, methaan en CO2. Deze moleculen worden vervolgens omgezet naar groen gas. Dit heeft dezelfde bestanddelen en kwaliteit als aardgas, maar omdat het gemaakt is uit reststromen krijgt het de naam 'groen'. Het produceren van waterstof behoort ook tot de mogelijkheden. “Dat gebeurt nu nog niet, maar in de toekomst is dit zeker mogelijk. Nu zetten we alle waterstof die we produceren om in extra groen gas zodat we gebruik kunnen maken van de bestaande gas infrastructuur. Hierdoor kunnen we het gas dat we in de zomer produceren ook in de winter gebruiken om bijvoorbeeld onze huizen te verwarmen”, zegt Wout de Groot, directeur SCW Gas. Ook niet-biogene afvalstromen in de reactor In de reactoren is plaats voor veel restproducten. De Groot ziet ook groeipotentie in niet-biogene afvalstromen. “We willen ook graag afvalstoffen gebruiken die nu nog worden verbrand zoals plastics. Zo kunnen we lastige afval-reststromen ook efficiënt hergebruiken.” Deze niet-biogene afvalstromen hebben bovendien een nog hogere energieopbrengst. CO2 afvangen Bij het productieproces van groen gas ontstaat ook groene CO2. Dit wordt door SCW vastgelegd en omgezet naar een poedervorm. Vervolgens kan dit weer gebruikt worden voor cement en beton. Zo worden bouwmaterialen ontwikkeld die qua voetafdruk meer CO2 vasthouden dan ze uitstoten. De Groot: “We kunnen de CO2 die bij het proces vrijkomt permanent vastleggen en hergebruiken. Hierdoor ontstaat met groen gas een route naar grootschalige negatieve CO2 emissies. Het mes snijdt aan meerdere kanten.” Met een aparte CO2-afvanginstallatie wil SCW binnenkort ook CO2 uit de buitenlucht halen om vervolgens te gebruiken voor cement en beton. Opschalen SCW ziet mogelijkheden om dit Nederlandse, groene gas op grote schaal te produceren. Waar nu de eerste 500 kuub is geleverd, denkt het bedrijf in vijf tot zeven jaar zelfs 1 miljard kuub aan groen gas te kunnen produceren. In totaal lag het Nederlandse gasverbruik van huishoudens en bedrijven jarenlang op 40 miljard kuub, al is dat nu vanwege de hoge gasprijs teruggelopen naar zo'n 30 miljard. De fabriek van SCW telt op dit moment vier reactoren, met de mogelijkheid om dit te verdubbelen. Om een miljard kuub aan groen gas te kunnen produceren, zijn er 250 reactoren nodig. Er moet dus wel flink opgeschaald worden. Gasunie, pensioenfonds PGGM en investeringsfonds Invest-NL investeerden al in de fabriek. Meer lezen over groen gas: Tien keer zoveel groen gas in 2030, is dat mogelijk?Grolsch brouwerij levert groen gas aan het netHet grootste tankstation voor biogas ter wereld