Grootste zonnepark van Gelderland in gebruik genomen

Directeur Croonwolter&dros: ‘Gebouwen gaan energie leveren’

De systemen die technisch dienstverlener Croonwolter&dros levert zijn vaak onzichtbaar, maar maken achter de schermen een groot verschil. Het gaat om intelligente, technologische oplossingen die ervoor zorgen dat de processen in objecten zoals schepen, gebouwen en fabrieken efficiënter werken. Door de brede basis van elektrotechniek, werktuigbouwkunde, automatisering en informatisering is het bedrijf daarnaast een ‘techpartner’ voor de vastgoedmarkt.  Net als de producten en diensten die zij levert, stapt Croonwolter&dros niet vaak op de voorgrond. “Wij hebben veel hoogstaande technologische kennis in huis van zowel ontwerp, realisatie en maintenance, maar we zijn toch wel een beetje de grijze muis van de installatiebranche”, zegt Ambachtsheer. “We zijn soms nog wat te bescheiden. Een uitdaging waar ik me graag voor inzet: meer zichtbaarheid creëren voor de dingen die we doen.”Zo merkt hij dat technologische oplossingen die sommige partijen als nieuw op de markt brengen, al jarenlang binnen Croonwolter&dros worden ontwikkeld. “In de markt zien we dat de samenhang van technologie en vastgoed steeds vanzelfsprekender wordt.” Het gaat om slimme technologische toepassingen die alles rondom een gebouw, van het ontwerp tot het beheer, optimaliseren of vernieuwen. Deze ontwikkelingen krijgen steeds meer bekendheid onder de naam property technology (proptech).Wat wilt u bereiken door in te zetten op duurzaamheid?“Dat is eigenlijk tweeledig. Ik was laatst bij een congres en toen werd mij gevraagd wat ik ga doen om duurzaamheid te promoten. Toen dacht ik, als ik er nou voor zorg dat 1.500 mensen binnen utiliteit ambassadeur worden van dit verhaal dan heeft dat een veel groter effect dan ik alleen.”“Dus ten eerste is het heel belangrijk dat we duurzaamheid in het DNA van het bedrijf krijgen, zodat mensen hier uit zichzelf over gaan praten. Ten tweede vind ik het natuurlijk heel gaaf als dit ertoe leidt dat heel veel gebouwen in Nederland eerder die stap maken om energie te gaan besparen.”Hoe gaat dat duurzame DNA creëren tot nu toe?“Wat je ziet is dat het bij bepaalde bedrijfsonderdelen, zoals bij Smart Energy, makkelijker is om dat DNA te creëren dan in het hele bedrijf. Toch is het echt de bedoeling om structureel het DNA van het bedrijf aan te passen. Dus we zijn zowel intern als extern met een campagne bezig om ervoor te zorgen dat we echt over de hele breedte van het onderwerp gaan praten met de markt.”'We proberen echt die olietanker van koers te laten veranderen'“We willen niet dat er bij wijze van spreken vijf mensen zijn die hierover praten en naar alle congressen gaan, terwijl het bedrijf daarachter helemaal niet meebeweegt. Dus we proberen echt die olietanker van koers te laten veranderen, niet alleen het bootje dat ervoor zit.”Croonwolter&dros is in de markten industrie, infra, marine & offshore en utiliteit actief, wat is de verbindende factor?“Als je puur naar die markten kijkt dan zijn het echt verschillende markten, maar de kracht ligt daar ook in. Als één club het moeilijk heeft dan kunnen andere clubs dat opvangen. Dat past goed bij de continuïteitsgedachte.”“Daarnaast is systeemintegratie, het bij elkaar brengen en koppelen van verschillende systemen, een verbindende factor tussen al die markten. Dat is echt de kern van ons onderscheidend vermogen: de kracht van software en digitalisering gebruiken om klantvragen veel slimmer en sneller op te lossen.”Jullie gebruiken vaak het woord revitalisering. Wat bedoelen jullie daarmee?“Revitalisering is voor ons een breed begrip, maar primair staat het voor het moderniseren of upgraden van een pand. Dus dat het gebouw optimaal gaat draaien: dat het minder energie gaat verbruiken en dat de mensen die het pand gebruiken zich prettiger voelen. Wij willen een standaard neerzetten zodat mensen er vanuit kunnen gaan dat het prettiger werken is in een Croonwolter&dros gebouw.”'Wat je feitelijk nodig hebt is een pand dat zich aanpast aan de behoefte van de gebruiker'“Wat je feitelijk nodig hebt is een adaptief pand. Een pand dat zich kan aanpassen aan de behoefte van de gebruiker. Met data kan je real time kijken wat werkt en op basis daarvan dingen aanpassen. Dat adaptieve maakt voor mij echt onderdeel uit van slimme gebouwen, dat je makkelijk nieuwe dingen kunt toevoegen of dingen kunt killen omdat ze niet werken.”Als technisch dienstverlener worden jullie vaak pas aan het einde van het ontwerpproces betrokken. Wat is het voordeel om jullie medewerkers al eerder aan tafel te zetten?“Het is een voordeel om in het begin van het proces al met elkaar aan tafel te zitten, zodat de aanwezige kennis gelijk wordt gebruikt. Als mensen die verstand van zaken hebben in de beginfase meepraten, dan kunnen veel zaken al op voorhand worden uitgesloten. Mensen hebben vaak heel goede ideeën, maar onze deskundigen weten direct wat werkt in een specifiek pand.”“Zij kunnen aangeven waar klanten rekening mee moeten houden als zij bepaalde keuzes maken. Mensen hebben vaak niet door wat voor combinaties mogelijk zijn en welke extra kosten bepaalde combinaties met zich meebrengen. Dat kunnen wij aan de voorkant heel goed inbrengen.”Croonwolter&dros heeft circa 7.000 panden in beheer. Hoe helpen jullie vastgoedpartijen om te investeren in duurzaamheidsoplossingen?    “Allereerst draait het om bewustzijn creëren. We willen onze aarde koesteren en zorgen dat ze in de toekomst leefbaar blijft. De energietransitie is daarom actueel. We merken dat klanten vaak niet goed weten hoe ze precies kunnen verduurzamen: wat een zinvolle investering is waar ze nog jaren plezier van hebben. Met name in het segment kantoren, waar vanaf 2023 een energielabel C verplicht is, zijn nog een hoop vragen.”“Wij hebben een tool ontwikkeld waarbij we per gebouw dat wij in beheer hebben een standaardrapport kunnen opleveren. Dat rapport toont de klant waar hij staat en wat hij kan doen om het energielabel van het pand te vergroten.”“Wij hebben natuurlijk allemaal technische mensen in dienst, dus waarom zouden we onze klanten niet eens technisch vertellen hoe het pand ervoor staat? Dat is het idee. Wij leveren dat rapport ongevraagd. Dus wij wachten niet langer tot de klant het vraagt, maar gaan de antwoorden gewoon brengen. We gaan dit binnenkort proactief uitrollen.”Welke rol kan digitalisering spelen bij verduurzaming?“Ik denk dat digitalisering essentieel is. Ik vergelijk het altijd met de vliegtuigwereld. In de vliegtuigwereld draait alles al lang om data. Elk component dat werd vervangen, werd geregistreerd zodat je trends kon zien. Dan zag je bijvoorbeeld dat component X altijd na vijf jaar kapot gaat.”'Ik geloof erin dat we een component niet meer kapot laten gaan'“Dat gebeurde in de vastgoedwereld helemaal niet, maar nu data vergaren en het organiseren van data veel goedkoper is geworden, zie je dat deze wereld zaken gaat toepassen die in andere sectoren al lang gebruikt worden.”Hoe gaat dataverzameling toegepast worden in de vastgoedsector?“Ik geloof erin dat we een component niet meer kapot laten gaan, maar dat we voortijdig signalen krijgen wanneer een component kapot dreigt te gaan. Daarnaast kunnen we veel meer vanuit data gaan sturen. Nu komt het nog weleens voor dat een medewerker van ons aankomt bij een klant en dat het probleem heel anders blijkt dan verwacht, waardoor een andere collega langs moet komen. Dat kost allemaal tijd, geld en inspanning.”“Met data kunnen we dat oplossen, maar de levensgrote les is natuurlijk dat we ook niet moeten denken dat data alles is. Uiteindelijk zal blijken dat we niet al die data nodig hebben. Dus ik geloof erin dat we data moeten terugbrengen naar de essentie, ‘simple data’, noem ik dat. Op een gegeven moment kan alles, maar hoeveel gebruik je nou echt?”Wanneer is heel Nederland voorzien van energiezuinige, adaptieve gebouwen?“De vervanging van panden gaat met 1 tot 3 procent per jaar dus wat dat betreft duurt het wel 30 jaar voordat alle panden zijn vervangen. Het verplichte C-label per 2023 zorgt er echter wel voor dat de vastgoedmarkt meer in beweging komt.”“Op een gegeven moment komt er een omslagpunt waarop gebouwen nul op de meter zijn of zelfs energie leveren. En als er groene elektriciteit in overvloed is dan hoef je eigenlijk niet meer te verduurzamen. Waarom zou ik een pand helemaal dichtkitten als een WKO duurzame warmte levert op basis van groene elektriciteit? We komen nu echt in de buurt van een tipping point.”Welke rol kan de overheid spelen?“Nu is het moment aangekomen dat we de overheid niet zo zeer meer om hulp vragen, maar dat we als bedrijfsleven naar de overheid toe gaan en zeggen welke regelgeving er moet komen. Hiervoor hoorde je mensen zeggen: ‘het werkt niet want de overheid doet niet mee’. Nu is het moment aangebroken dat we vanuit trots en kracht tegen de overheid kunnen zeggen wat zij moet doen.”Hoofdafbeelding: © Provincie Limburg | Portretfoto: Croonwolter&dros