Caspar Van de Poel 01 juni 2022, 11:36

Het aandeel ‘sjoemelstroom’ in Nederland daalt sinds 2013

Van alle groene stroom in Nederland is dertig procent gewoon ‘grijs’. Hoewel dat percentage nog geen nul is, neemt het aandeel grijze stroom verpakt als groene stroom – sjoemelstroom – al sinds 2013 af. In 2021 was dit wederom het geval, blijkt uit onderzoek van klimaatstichting HIER.

Adobe Stock 504720897 Windmolens zorgen voor groene stroom | Credits: Adobe Stock

De vraag naar duurzame energie neemt in Nederland al jaren toe. Dat is te zien in het aantal groene stroomproducten dat wordt aangeboden door leveranciers: in 2013 waren er 37 zogenaamde duurzame stroomopties op de Nederlandse markt, in 2021 waren dit er 92. Van die 37 was meer dan de helft sjoemelstroom, van die 92 is ongeveer een derde sjoemelstroom.

Sjoemelstroom neemt af

Daarnaast wordt in 2021 in totaal 33 procent van de energie opgewekt uit hernieuwbare bronnen. Dat is significant meer dan in 2019, toen was het slechts 18 procent, blijkt uit cijfers van klimaatstichting HIER.

Dat het aandeel sjoemelstroom afneemt in Nederland, lijkt goed nieuws, Maar Gijs Termeer, directeur van klimaatstichting HIER, vindt dat niet afdoende. “Laten we ons niet vergissen. Het is natuurlijk een schande dat het überhaupt nog bestaat.”

Wat is groene stroom?

Stroom is volgens Termeer pas groen als het ook daadwerkelijk in Nederland is opgewekt. Energieleveranciers kopen namelijk vaak groene stroomcertificaten in uit het buitenland, zoals uit Noorwegen. Daardoor kunnen zij het predicaat groen op hun grijze stroom plakken, legt Termeer uit.

Wat is dan wel écht groene stroom? Volgens klimaatstichting HIER behelst het energie die is opgewekt uit duurzame bronnen, zoals zonnepanelen, windmolens en biomassa. Die laatste, biomassa, is controversieel. Dat weet Termeer ook.

“Wettelijk is biomassa duurzaam. Ook is het de grootste bron van duurzame elektriciteit in Nederland. Wij kijken simpelweg naar wat energiebedrijven in 2021 hebben gerapporteerd, in dat kader past biomassa daar ook bij. Ons standpunt is dat biomassa kan, mits het ook echt duurzame biomassa is.” Dat houdt in: energie uit reststromen, niet uit gekapte bomen.

Onwetende consument

Een laatste element dat opvalt in het onderzoek van HIER: bijna een kwart van de consumenten weet niet of ze groene stroom afnemen. En ruim een derde weet niet dat groene stroom die niet uit Nederland komt, niet duurzaam is, maar met stroomcertificaten het label groen krijgt.

Termeer: “Veel bekende energieleveranciers bieden zowel deze sjoemelstroom als echt Nederlandse groene stroom aan. Daarom blijft het belangrijk om goed op te letten welk product je kiest, zeker omdat een naam als Europese Wind (van Eneco, red.) beter klinkt dan dat het is.”

Definitiekwestie

Volgens een woordvoerder van Eneco is Europese Wind gecertificeerd door CertiQ, waardoor je zeker weet dat het daadwerkelijk duurzame stroom is. “Het wordt daadwerkelijk door windmolens in Europa opgewekt. Dat wordt vervolgens naar het Nederlandse stroomnet vervoerd, waar het samengaat met overige groene en grijze energie.” Zo kan het, volgens de woordvoerder, ook een definitiekwestie zijn wat nu wel en niet groene stroom is.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

In 2038 moet de laatste benzineauto verkocht worden

Onderzoeksbureau BloombergNEF rekende uit of en hoe we wereldwijd een klimaatneutraal wagenpark kunnen krijgen. In Europa is daar een concreet doel: in 2050 moet álles klimaatneutraal zijn, dus ook de auto’s. Maar is het ook mogelijk dat de hele wereld tegen die tijd in emissievrije auto’s rijdt? Het antwoord blijkt ja te zijn. Maar daarvoor moet er de komende 15 jaar wel werk worden gedaan. In 2038 moet namelijk de laatste nieuwe benzine- diesel of gaswagen van de toonbank rollen. Daarna moet iedere nieuw verkochte auto, bus of vrachtwagen op duurzame energie rijden. Voor bussen en tweewielers liggen ‘we’ op koers. Elektrische scooters zijn steeds normaler en busbedrijven hebben de afgelopen tijd grote stappen gemaakt in het rijden op elektriciteit of waterstof. Maar overheden moeten snel met strengere regels komen voor auto’s en vrachtwagens om het 2038-doel te halen, aldus Bloomberg. Scooters in Azië Opvallend genoeg is de grootste milieuwinst op dit moment afkomstig van elektrische scooters in Azië. De scooter is daar een populair vervoersmiddel en steeds vaker kiest men daar voor een elektrische variant. De elektrificatie van vervoer bespaart nu al 1,5 miljoen vaten olie per dag, en het grootste deel van die besparing komt op rekening van elektrische scooters. De weg naar 2038 is gedetailleerd uitgestippeld. In 2030 moet 61 procent van de nieuw verkochte passagiersvoertuigen elektrisch zijn (of op een duurzame brandstof rijden). In 2035 moet dat al 93 procent zijn, en in 2038 dus 100 procent. Tweedehands markt Het lijkt misschien raar dat je zo lang voor 2050 al de laatste verbrandingsauto moet verkopen. Maar het grootste gedeelte van de automarkt draait om occassions. En auto’s gaan tegenwoordig lang mee. Vandaar dat er 12 jaar voor het einddoel al een definitieve ommekeer moet zijn; het zorgt ervoor dat de ocassions die van 2038 tot 2050 op de markt komen ook voor het overgrote deel elektrisch zijn. Een elektrisch wagenpark heeft niet alleen maar effect op de uitstoot van de transportsector. Elektrische auto’s kunnen ook als tijdelijke batterij dienen, mits ze twee kanten op kunnen: opladen én stroom teruggeven aan het net. Nu kunnen maar weinig auto’s dat, maar in de toekomst zal dit ‘vehicle-to-grid’-idee de energiemarkt moeten redden. Lees ook: 'Elektrische auto als batterij moet netcongestie oplossen' Door tijdelijk stroom op te slaan in de auto zal de piekvraag op het stroomnet minder zijn én kunnen eventuele productiepieken, bij harde wind of veel zon, opgevangen worden door auto’s. Kortom: ook de energiewereld wordt duurzamer als er veel elektrische auto’s zijn. Rijke landen De komende jaren zal de overstap naar elektrisch rijden vooral in rijke landen plaatsvinden. Maar naarmate 2038 dichterbij komt moeten ook andere landen grote stappen maken. Bloomberg zegt dat de rijke landen hierin ook een verantwoordelijkheid hebben; zij moeten helpen om elektrisch rijden in andere landen te stimuleren zodat de weg naar 100 procent emissievrij geen averij oploopt. Het rapport schetst een beeld dat we kennen van andere klimaatplannen. Een duurzame toekomst is mogelijk, maar overheden moeten snel strenge eisen invoeren voor het bedrijfsleven en consumenten om het te laten gebeuren. Maar: het is nog niet te laat.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.