Eelco Brandes 13 juni 2016, 09:02

Hoe 228 wereldsteden de motor zijn van de energietransitie

228 steden ter wereld, waaronder Amsterdam en Rotterdam, hebben zichzelf broeikasgasreductie doelen gesteld. Duurzame maatregelen in deze steden kunnen landen stimuleren om aan het Klimaatakkoord in Parijs te voldoen.

14519298627 cb116a3f33 k

Dat staat in ‘Can a city be sustainable’, het jaarlijkse State of the World-rapport van het Worldwatch Institute. In totaal vertegenwoordigen de steden een gezamenlijke bevolking van 439 miljoen mensen.

Steden en hun inwoners hebben een leidende rol in het bereiken van de wereldwijde klimaatdoelstellingen, zo stelt het rapport. "De uitdaging voor de komende decennia is een enorme," schrijven Michael Renner en Tom Prugh, auteurs van het rapport.

"Het zijn de steden die vooraan moeten staan in deze strijd"

"Dit vereist een fundamentele herstructurering van de manier waarop steden actief zijn, hoeveel ze verbruiken en hoeveel afval ze produceren, hoe ze eruit zien en hoe ze zijn opgebouwd.”

Een groeiend aantal steden in de wereld heeft duurzaamheidsdoelstellingen voor ogen. Zo is de C40 Cities Climate Leadership Group uitgebreid tot meer dan tachtig steden. The Compact of Mayors, gelanceerd op de klimaattop van de Verenigde Naties 2014, is de grootste coalitie van burgemeesters die de klimaatverandering aanpakt. Terwijl ICLEI-Local Governments for Sustainability samenwerkt met meer dan duizend steden over de hele wereld.

Steden zijn nu de woonplaats voor meer dan de helft van de mensen van de aarde. En vertegenwoordigen ongeveer 70 procent van het wereldwijde energieverbruik en de uitstoot van broeikasgassen.

Als trends zich voortzetten, neemt de stedelijke bevolking naar verwachting toe tot 6 miljard in 2045.

"Als de huidige trends in urbanisatie onverminderd doorgaan wordt het stedelijke energieverbruik in 2050 meer dan een verdrievoudiging ten opzichte van het niveau van 2005," stellen Renner en Prugh.

"Alleen beleidsmaatregelen die het energieverbruik in het vervoer, gebouwen, afvalverwerking, en de landbouw verminderen kunnen de transitie vooruit helpen"

Rotterdam

Het is volgens de schrijvers geen verrassing dat steden samen goed zijn voor een groot deel van de uitstoot van broeikasgassen, omdat er veel economische activiteit is geconcentreerd.

Maar steden variëren sterk in hun emissie per inwoner. Rotterdam in Nederland, bijvoorbeeld, stoot 29,8 ton kooldioxide per hoofd van de bevolking in 2005, terwijl dat voor Parijs slechts 5,2 ton per hoofd van de bevolking is.

{image]

Variabelen

Vele variabelen, zoals klimaat, stedelijke vorm en primaire energiebron, zijn van invloed op het niveau van de uitstoot van een stad. Economische factoren, zoals de rijkdom en het inkomen van de bewoners en het niveau en de structuur van de economische activiteit, spelen ook een grote rol.

"Alleen beleidsmaatregelen die erin slagen om het energieverbruik in het vervoer, gebouwen, afvalverwerking, en de landbouw te verminderen kunnen de energietransitie vooruit helpen" aldus Renner en Prugh. "Het zijn de steden die vooraan moeten staan in deze strijd."

 

Bron: Worldwatch.org | Foto: Flickr Creative Commons (Cropped by Duurzaam BV)

‘Circulaire economie is onbenutte kans in CO2-reductie’

Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) dat is uitgevoerd door CE Delft. Het grootste deel van het huishoudelijk afval bestaat uit verpakkingsafval. Het onderzoek laat zien dat de circulaire economie in veel gevallen als een effectieve klimaatstrategie kan worden gezien."Klimaatbeleid van de Europese Unie én van de afzonderlijke lidstaten is vooral gericht op energie en transport"In een circulaire economie bestaat er geen afval, wordt uitsluitend van hernieuwbare energie gebruikgemaakt en is het gebruik van hulpbronnen geoptimaliseerd. De focus ligt op vermindering, hergebruik en recycling van afval.Over het hoofdIn hun rapportage stellen de onderzoekers dat het klimaatbeleid van de Europese Unie én van de afzonderlijke lidstaten tot nu toe vooral is gericht op energie en transport. Daarmee worden de grote potentiële voordelen van grondstoffenbeleid en circulair beleid over het hoofd gezien, aldus de onderzoekers.Het voornemen van het pakket voor de circulaire economie (Closing the loop) van de Europese Commissie past hier goed in en zou kunnen worden gekoppeld aan het klimaatbeleid.Stoppen met stortenDoor van storten naar meer recycling te gaan, kan de jaarlijkse uitstoot van broeikassen significant worden teruggedrongen, stelt het rapport. Bij de berekening is uitgegaan van tweederde van het huishoudelijk afval, omdat 100 procent recycling volgens de onderzoekers zeker op korte termijn niet haalbaar wordt geacht.Huishoudelijk restafval maakt 10 procent van het totaal aan afval uit. De reductie van broeikasgassen wordt aanzienlijk hoger als ook de overige 33 procent van het huishoudelijk afval en ook het recyclepotentieel van andere afvalfracties wordt beschouwd - zoals afvalstromen van bedrijven, de industrie en de bouw.Effectieve strategieënKenmerkende aspecten van een circulaire economie, zoals vermindering van materiaalgebruik, meer recycling en optimalisatie van hulpbronnen, zijn effectieve strategieën om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, concluderen de onderzoekers.Onder meer aan de hand van praktijkvoorbeelden maakt het rapport duidelijk welke effectieve strategieën denkbaar zijn, welke stappen mogelijk zijn en wat die opleveren. Het gaat dan om van storten naar verbranding met energieterugwinning, van verbranding met energieterugwinning naar recycling, van recycling naar hergebruik en ten slotte van hergebruik naar reductie.Bron: KIDV | Foto: Flickr Creative Commons (Cropped by DuurzaamBV)