Kaz Schonebeek 22 maart 2024, 15:27

Altijd op de hoogte van actuele cijfers groene stroom, dankzij nationaal dashboard

Het Nationaal Energie Dashboard geeft van dag tot dag, en uur tot uur inzicht in het gebruik en verbruik van gas en elektriciteit. De data is vrij toegankelijk en helpt bedrijven en consumenten om op slimmere momenten energie te gebruiken.

Getty Images 1450272068 Het Nationaal Energie Dashboard geeft inzicht in de actuele energiemix. | Credits: Getty Images

Netbeheerder TenneT en Gasunie hebben het Nationaal Energie Dashboard gelanceerd. Data over energie-opwerk, energiegebruik en CO2-uitstoot zijn op één website gebundeld. Het stroom- en gasgebruik in Nederland is realtime te volgen. Dat is handig voor consumenten die op het goedkoopste moment hun elektrische auto willen opladen. Ook bedrijven kunnen de informatie uit het dashboard gebruiken om productieprocessen aan te passen aan de beschikbaarheid van (duurzaam) opgewekte elektriciteit.

Van uur tot uur

De consumptie en opwek van elektriciteit en gas zijn in het dashboard van uur tot uur te volgen. Zo is te zien dat vandaag zo’n 55 procent van de opgewekte stroom van zonnepanelen en windmolens afkomstig is. En dat een derde van het gas naar huishoudens en kleine bedrijven gaat. Rond het middaguur heeft Nederland zo’n 8 kiloton CO2 uitgestoten bij de productie van elektriciteit en het verstoken van gas.

De data uit het dasboard kunnen gekoppeld worden aan IT-systemen van bedrijven en organisaties. Energieleveranciers kunnen dit bijvoorbeeld gebruiken om klanten inzicht te geven in hun CO2-uitstoot. De website is een doorontwikkeling van de sites Energieopwek, de CO2 Monitor en het Energieweerbericht. Het energieweerbericht wordt sinds deze maand wekelijks door RTL uitgezonden en geeft informatie over de beschikbaarheid van duurzame stroom.

Een ‘snoepwinkel vol data’

Het Energie Dashboard geeft inzicht in de energiemix, en legt uit op welke momenten het beste energie kan worden gebruikt. Het doel is om consumenten en bedrijven aan te sporen hun energiegebruik aan te passen. Door de productie, verbruik en netcapaciteit beter op elkaar aan te passen, moet de druk op het elektriciteitsnet afnemen.

De Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie (NVDE) en het Nationaal Klimaat Platform (NKP) zijn betrokken bij de totstandkoming van het dashboard. De NVDE spreekt over ‘een snoepwinkel vol data over energie’. Bij monde van voorzitter Olof van der Gaag stelt de NVDE: “Op het Nationaal Energie Dashboard zie je de energietransitie zich voor je ogen voltrekken. Je ziet de prachtige momenten waarop we meer zonne- en windstroom hebben dan we gebruiken. Maar je ziet ook de uitdaging in de energietransitie, als er weinig zon en wind is. Het maakt steeds meer uit wannéér je energie gebruikt. Als je dat slim doet, scheelt het je geld, klimaat-uitstoot en belasting van het elektriciteitsnet.”

Lees meer:

Opmerkelijk: hout in elke gewenste vorm uit de 3D-printer

Het mooie van 3D-printers is dat je met een beetje creativiteit vrijwel alles als ‘inkt’ kunt gebruiken, zolang die inkt maar vloeibaar is en kan uitharden. Zo bestaan er al geprinte plastic meubels, geprinte zalmfilets en geprinte biefstuk. Het MIT pionierde zelfs al met hout dat in elke gewenste vorm gekweekt kon worden. Ook waren er al hout-inkten mogelijk die deels bestaan uit een epoxy. Stroperige inkt Wetenschappers van Rice University in Houston gaan alleen een stap verder en beweren ’s werelds eerste hout-inkt te hebben ontwikkeld, die enkel bestaat uit de natuurlijke bouwstenen van hout. Deze stroperige inkt bestaat uit water, cellulose nanovezels, nanokristallen en lignine. Lignine is de organisch lijmstof die voorkomt in nagenoeg alle planten en bomen en bijdraagt aan stevigheid en flexibiliteit. Al deze bouwstenen kunnen in principe gehaald worden uit reststromen van de bosbouw. Vriesdrogen en verhitten De meeste ge-3D-printe producten komen tot stand op dezelfde manier. Via een spuitmond wordt een verwarmde inkt in een vorm gespoten, waarna de inkt afkoelt, opdroogt en in de gewenste vorm uithardt. Bij deze hout-inkt gaat dat net even anders. De wetenschappers maakten namelijk gebruik van een proces dat sinteren heet. Hierbij worden de uitgeprinte houten objecten eerst voor 48 uur gevriesdroogd op -85 graden Celsius, waarna de modellen nog voor 20 tot 30 minuten de oven ingaan op 180 graden Celsius. Geen snijafval De wetenschappers printten voor hun onderzoek eerste kleine, poppenhuis-achtige objecten zoals een stoel en een tafel. Qua structuur, uitstraling en zelfs geur kwamen deze spullen overheen met ‘gewoon’ hout. Los van dat de inkt gemaakt kan worden uit restmateriaal, is een bijkomend voordeel dat het proces zelf geen afval kent. De hoeveelheid hout-inkt is zo goed als gelijk met het gewicht van het uiteindelijk geprinte product. Dat is natuurlijk anders wanneer meubelstukken uit planken gezaagd worden. Energie-intensief Wel plaatsen de wetenschappers een kanttekening bij het proces van sinteren. Vriesdrogen en verhitten kosten namelijk veel energie. Daarom willen de onderzoekers in vervolgonderzoek speuren naar minder energie-intensieve alternatieven. Lees ook: Opmerkelijk: een biodivers minibos in New York om de natuur te reddenOpmerkelijk: in Warschau gaan metrostations huizen verwarmenOpmerkelijk: gletsjers beschermen met een gigantisch onderwatergordijn