Dat stelt Jan Rotmans, hoogleraar Transitiekunde aan de Erasmus Universiteit, vandaag in dagblad Trouw. De bouw van de kolencentrales mocht in eerste instantie alleen doorgaan als de CO2 afgevangen en opgeslagen zou worden. Maar dat zal niet meer gebeuren, vermoedt Rotmans.
In 2007 werd afgesproken dat de twee betrokken energiebedrijven, E.ON en Electrabel (nu GDF Suez Nederland), hun CO2-uitstoot zouden afvangen en ondergronds opslaan. De bedrijven geven echter aan dat opslag niet haalbaar is door de hoog oplopende kosten en technische moeilijkheden.
Ongelooflijk dom. Jan Rotmans, hoogleraar Transitiekunde aan de Erasmus Universiteit
Aangezien de gemeente Rotterdam geen bindende, juridische afspraken heeft met de bedrijven, maar ze alleen een belofte heeft laten doen, is er geen enkele mogelijkheid om ze te dwingen alsnog de CO2 op te slaan. “Ongelooflijk dom,” volgens Rotmans. “Op een achternamiddag hebben de bedrijven de gemeente een boterzachte belofte gedaan.” De hoogleraar denkt dat de economische belangen van bedrijven in de haven voor gingen.
Kankerverwekkend
Het eenzijdige besluit van E.ON en GDF Suez Nederland is een serieuze klap voor het Rotterdam Climate Initiative (RCI), een programma dat moet leiden tot een verbeterd milieu in en rond de havenstad. “De bodem is onder het programma vandaan geslagen,” zegt Rotmans. “Dat staat of valt bij de opslag. Als die niet doorgaat, stijgt de CO2-uitstoot in de regio met 40 procent, in plaats van de in het klimaatprogramma voorgenomen daling van 50 procent.”
De regio Rijnmond is de laatste plek in Nederland waar de concentratie van het kankerverwekkende benzeen niet binnen de grenzen blijft.
Naast CO2 zullen de centrales stoffen uitstoten die nog schadelijker zijn, zoals fijnstof en zware metalen. Eerder werd al bekend dat de regio Rijnmond de laatste plek is in Nederland waar concentratie van het kankerverwekkende benzeen niet binnen de grenzen blijft.
Rapport verzwegen
Rotmans zegt dat zijn boodschap niet nieuw is. In 2009 verscheen een rapport waar hij aan mee heeft gewerkt dat waarschuwde voor het wegvallen van de CO2-opslag. “In het rapport stelden we de vraag: zijn jullie erop voorbereid dat de opslag mogelijk niet doorgaat?”
Rotmans denkt dat niemand die boodschap toen wilde horen. Toenmalig milieuwethouder Harbers (VVD) en oud-premier Ruud Lubbers die het klimaatinitiatief leidde, hielpen het rapport te verzwijgen. De bouw van de centrales zou zijn stopgezet bij publicatie van het rapport, denkt de hoogleraar.
Nu de bouw al in een vergevorderd stadium is volgt er alsnog kritiek. Inmiddels hebben de twee energieproducenten al €3 mrd tot €5 mrd aan investeringen gedaan. Stopzetten kan nog, denkt Rotmans, als de landelijke politiek zich ermee gaat bemoeien. De investeringen zijn dan voor niets geweest. “Dat is dan maar zo, daartegenover staat minstens vijf miljard euro schade aan natuur en gezondheid die we met zijn allen betalen als de bouw doorgaat."
Voorlopig lijkt er geen steun te komen vanuit de regering. Tweede Kamerlid Jan Vos (PvdA) zegt dat stopzetten niet meer mogelijk is. Wel betreurt hij dat CO2-opvang niet door zal gaan. “In de toekomst moeten we harde juridische afspraken maken en anders geen vergunningen uitgeven.”
Foto: Edward Dalmulder
