Sabine Sluijters 14 april 2022, 18:10

Iljoesja Berdowski: 'Ik houd van projecten waarbij onmogelijke samenwerkingen moeten ontstaan'

Iljoesja Berdowski probeert als gebiedsregisseur de warmtetransitie te versnellen en betaalbaar te houden. Want processen duren te lang en alternatieven zijn te duur. “Ik werk graag op plekken waar ik veel impact kan maken.”

Foto Iljoesja Ik werk graag op plekken waar ik veel impact kan maken

Iljoesja Berdowski studeerde bouwkunde aan de TU Delft, en bedrijfskunde. Na jarenlange ervaring als vastgoed- en gebiedsontwikkelaar bij onder andere woningcorporaties, startte zij ruim drie jaar geleden haar eigen bedrijf. Sinds begin 2022 werkt Berdowski op interim basis bij energiebedrijf Eneco als gebiedsregisseur aan het ontwikkelen van warmtenetten.

Hoe draag jij bij aan snelle verduurzaming?

“Ik werk graag op plekken waar ik veel impact kan maken en waar ik kan zorgen dat we de transitie betaalbaar houden. Want voor mensen zonder geld wordt energie veel te duur. De energiearmoede is gigantisch. Er moet dus echt iets gebeuren. En dat kan alleen als energiebedrijven, gemeentes en ontwikkelaars (woningcorporaties) samenwerken.

Ik houd van projecten waarbij onmogelijke samenwerkingen moeten ontstaan tussen partijen met heel verschillende belangen. Energiebedrijven, woningcorporaties en gemeentes hebben allemaal hun eigen belangen en eigen besluitvormingsprocessen. En ze hebben het ook meestal nog nooit gedaan. Dus alles is nieuw.

Als gebiedsregisseur zorg ik ervoor dat die partijen samenwerken. De ene keer is dat gemakkelijker omdat het energiebedrijf bijvoorbeeld al in het gebied aanwezig is als warmteleverancier. Maar andere keren is het meer een gedwongen huwelijk. Dan moet je zorgen dat die relatie gaat groeien.

De sleutel is het gemeenschappelijk belang voorop stellen. Ik vind het mooi om het bespreekbaar te durven maken wanneer het lastig is om het gezamenlijke doel in de eigen organisatie uit te leggen. En dat als groep toch op te lossen. Op het moment dat het spannend wordt, toch elkaars hand vast te blijven houden. Dat vind ik echt mijn werk. Daar haal ik veel energie uit.”

Welk type leider is daarvoor nodig?

“Ik merk dat het bij dit soort projecten vooral gaat om verbinding, eerlijkheid, enthousiasme. Hele zachte factoren. Natuurlijk heb ik mijn rugzak gevuld, ik heb de TU gedaan, ik heb bedrijfskunde gestudeerd. Maar het verbinden en het bij elkaar houden van de kudde en die verder brengen is cruciaal. Die leiderschapsrol is aan de kant van de ontwikkelaar, de gemeente of het energiebedrijf overal hetzelfde. De agenda is hooguit verschillend.”

Wat is jouw doel?

“In 2050 moeten alle woningen van het gas af zijn. Dat lijkt ver weg. Maar we staan nog helemaal aan het begin van de warmtetransitie. De eerste grote warmtenetten die van het gas afgaan worden nu uitgevoerd. Die zijn nog niet eens opgeleverd.

Het kost zomaar vijf jaar om een gebied met 3500 woningen op een nieuw warmtenet aan te sluiten. Zeker in de bestaande bouw. Grote warmtetransitieprojecten zoals Bospolder Tussendijken in Rotterdam, dat is het tweede armste postcodegebied van Nederland. Dat betekent overal aanbellen, mensen vertellen dat ze hun verwarmingsketel moeten verwijderen en dat ze elektrisch moeten gaan koken. Dat is niet gemakkelijk. Dus dat duurt even.

En volgens mij kan het sneller als partijen goed samenwerken. Voor woningcorporatie Portaal heb ik ooit met een team tweehonderd woningen ontwikkeld. We zijn toen in een week tijd van niets naar definitief ontwerp, akkoord welstand, besluitvorming en aanneemovereenkomst gegaan, wat normaal 2,5 jaar duurt. Ik geloof ook dat dit in de energietransitie kan. Zo ver zijn we nu nog niet, maar dat is wel wat ik wil bereiken.”

Wat motiveert jou?

“De opgave motiveert mij. Want ik geloof dat ik verschil maak. Ook al is het maar een druppel op een gloeiende plaat. Ik geef dat positieve graag door aan mijn team. Dat ook zij voelen dat ze verschil maken en dat we het sámen echt kunnen!”

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Susan Ladrak van Grolsch: 'Het uiteindelijke doel is dat we meer aan de aarde teruggeven dan we nemen'

Hoe draag jij bij aan snelle verduurzaming?“De rode draad door mijn werk bij Grolsch is energie, energiemanagement en water. En dan vooral het reduceren van het gebruik van energie en water. Ik ben intrinsiek gemotiveerd door efficiëntie. Sinds 2004 hebben we het verbruik van water en energie met 30 procent naar beneden weten te krijgen. Maar efficiëntie houdt ergens op en dan moet je naar alternatieven kijken om te verduurzamen. Daarvoor zie ik talloze mogelijkheden. Eén daarvan is het afnemen van warmte van Twence, de afvalverwerker in Enschede. Zij hebben een bio-energiecentrale voor niet-herbruikbaar afvalhout. De warmte uit deze bio-energiecentrale gaan ze aan Grolsch leveren. In 2008 zaten we al om de tafel voor het aanleggen van het warmtenet, maar toen was de tijd er niet rijp voor. We bleven in gesprek en acht jaar later ging het balletje alsnog rollen. Eind dit jaar gaat het werken en komt tweederde van de warmte die Grolsch nodig heeft van Twence. De brouwerij heeft een grote energievraag. Enerzijds elektriciteit voor het koelen van het bier dat vergist wordt, en voor ventilatie. Daarnaast is ook veel warmte nodig voor het brouwproces en afvullen van het bier. De benodigde energie proberen we zo veel mogelijk te reduceren en daarnaast zoveel mogelijk vervangen door duurzame bronnen. Dankzij de aansluiting op het warmtenet van Twence verlagen we ons aardgasverbruik met 72 procent.” Welk type leider is nodig voor verduurzaming? “Je moet intrinsiek gemotiveerd zijn en een passie hebben voor verduurzamen. Anders is het lastig om koers te houden. En je moet mensen kunnen verbinden en goed kunnen luisteren. Open staan voor ideeën en ambitieus zijn. In de samenwerking met Twence heb ik ervaren dat het helpt als je samen meer bent dan twee partijen. De directeuren hadden het zelfs over een huwelijk met elkaar. Natuurlijk is er ook soms wat wrijving, dat hoort erbij. Maar dat lossen we op en daarna gaan we weer sterker verder. Voor mij is niks gek genoeg. Kom maar op met je plan. Ik stel dan altijd de vraag: “wat is ervoor nodig om dit plan mogelijk te maken?”. Soms zie je dat je heel veel inspanningen moet doen, maar dat het idee weinig oplevert. Dan zijn er misschien andere ideeën die op dat moment meer duurzaamheidswinst opleveren die hogere prioriteit moeten krijgen. Ik zeg nooit op voorhand dat een idee niet kan. We zijn nu projecten aan het uitvoeren die nog geen businesscase hadden toen ze bedacht werden. Nu wel. Omstandigheden kunnen in de loop der tijd veranderen. Op basis van gesprekken met mijn teams bepaal ik wel welke projecten prioriteit krijgen. Dat hoort ook bij een goede leider: focus houden. We kunnen niet alles tegelijkertijd te doen.De brouwerij van Grolsch krijgt eind dit jaar duurzame warmteWat motiveert jou? Er zijn altijd momenten van tegenslag. Mijn lijfspreuk is: “If you want it, you can do it”. Ik ben erg geïnspireerd door het zogenaamde kathedraaldenken. Bijvoorbeeld de Sagrada Familia, waaraan sinds 1882 wordt gebouwd. Zo werk ik ook samen met mijn teams, in kleine stapjes vooruit en plannen bijstellen daar waar nodig, terwijl we het grotere doel voor ogen houden. Dat uiteindelijke doel is dat we meer teruggeven aan de aarde dan dat we nemen. Wat heb je nodig omdat doel te bereiken? “Een team met dezelfde passie en drijfveer waarmee je kan spiegelen en die mij een spiegel voorhouden. En tegelijkertijd met z’n allen de schouders eronder kan zetten om ambities te realiseren. De erkenning vanuit Japan en Europa is een extra motivatie om een stapje extra te zetten. Grolsch is onderdeel van het Japanse Asahi. Binnen Europa hebben we 15 brouwerijen en nog een aantal in Japan en Australië. Japan ziet ons als een voorbeeld voor de andere brouwerijen als het gaat om de energietransitie. Ik geniet ervan om samen met onze Asahi-collega’s te onderzoeken hoe zij hun energietransitie kunnen ontwerpen en uitvoeren.“