Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 14 oktober 2013, 10:29

Instabiliteit dreigt op net door groene stroom

Nederland moet flink investeren in het stroomnet om de stabiliteit te garanderen. Pieken van groene stroom kunnen deze in gevaar brengen.

Adamdaniel4 via Flickr e1381739180344

Dit stelt Stefan Nykamp in een onderzoek waarop hij vrijdag promoveert aan de Universiteit Twente.

Grote hoeveelheden plaatselijk te installeren batterijen zullen groeiende schommelingen in het elektrische netwerk door zon- en windenergie moeten opvangen.

Wanneer Nederland niet investeert in slimme lokale netwerken met opslagcapaciteit voor groene stroom stevent zij af op grote problemen die nu al in Duitsland spelen. De Nederlandse groei van 4 procent hernieuwbare energie nu, naar 16 procent in 2023, zoals vastgelegd in het recente Energieakkoord, maakt de kwestie extra prangend, zegt Nykamp.

 

Onontkoombare oplossing

 

Volgens het onderzoek aan de Universiteit Twente is lokale opslag van stroompieken de onontkoombare oplossing.

De stroom zou volgens Nykamp opgeslagen kunnen worden per huis met accu's ter grootte van een koelkast. Het kan ook op wijkniveau in bijvoorbeeld een zeecontainer vol met accu's.

Op wind- en zonrijke dagen kan een surplus aan energie tijdelijk worden opgeslagen in dergelijke batterijen. De energie kan dan lokaal verbruikt worden in de nachten of dagen erna, of worden aangeleverd op het hoofdnet als er wolkenvelden zijn en de wind is gaan liggen.

 

Infrastructuur

 

Het alternatief is een vernieuwde infrastructuur met duizenden kilometers extra (dikke) stroomkabels om overbelasting te voorkomen. Volgens Nykamp zou hiervoor alleen al in Duitsland tot 2020 zo'n 380.000 kilometer aan nieuwe kabelnetwerken nodig zijn (de afstand van de aarde tot de maan) om het teveel aan groene elektriciteit naar de grote centra of buurlanden te exporteren.

De kosten becijfert hij op €27 mrd. Ook in Nederland zou een investering in kabels veel duurder uitpakken dan de aanleg van extra energieopslag in batterijen, aldus de promovendus.

Geregeld 'dumpt' Duitsland al overtollige groene stroom in Nederland en andere buurlanden. Vaak ver onder het markttarief of zelfs gratis. Bovendien raakt deze oplossing uitgeput omdat de buurlanden zelf meer groene stroom gaan opwekken.

Ook neemt de kans op 'black-outs' toe, woonwijken en industriegebieden die zonder stroom komen te zitten. ''Nederland kan en moet hiervan leren'', stelt Nykamp, die werkzaam is bij de grootste Duitse netbeheerder Westnetz (RWE).

Bron: ANP

Foto: adamdaniel4 via Flickr

EcoChain bouwt sociaal milieunetwerk voor leveranciers en fabrikanten

 De ene bureaustoel is gemaakt van biologisch afbreekbaar plastic, terwijl de concurrent in de productie louter windenergie heeft gebruikt. Het liefst heb je als duurzame inkoper én bio-plastic én groene stroom. Maar als je moet kiezen, wat dan?Om dit soort afwegingen te vereenvoudigen is de Life Cycle Analysis (LCA) ontwikkeld. Hierin wordt de hele productieketen van een artikel doorgelicht: van de grondstoffen, via het energieverbruik tijdens fabricage en transport, tot de verwerking van reststoffen wanneer het artikel uiteindelijk weer wordt afgedankt. Zo wordt de gehele milieu-impact van een product gedetailleerd in kaart gebracht.Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. “Een beetje supermarkt heeft al snel 15.000 artikelen in het assortiment en het aanbod verandert maandelijks. Zelfs al was er genoeg budget voor een LCA voor elk van die producten dan nog is er gewoon geen tijd om alles gedetailleerd in kaart te brengen,” zegt Boudewijn Mos,  co-founder van EcoChain Technologies. Botsende belangen Hoewel LCA-programma’s zijn opgezet om duurzame keuzes te vereenvoudigen valt er ook nu nog veel te kiezen. Welke aannames doe je bijvoorbeeld voor grondstoffen met een gemengde oorsprong? In welke mate wordt verpakkingsmateriaal daadwerkelijk optimaal ingezameld en hergebruikt, wanneer is een energiebesparing belangrijker dan een beperking van het watergebruik?Verschillende LCA-programma’s wegen deze aspecten vaak net ietsje anders. Zodoende komt het regelmatig voor dat de LCA-analyse van de ene leverancier incompatibel is met de analyse van een onderneming verderop in de waardeketen. Het bepalen van de milieu-impact voor ieder afzonderlijk eindproduct is zo een hele toer. Prijzig ook: een levenscyclusanalyse kost duizenden euro’s per product.  En dan nog blijft het een momentopname. EcoChain: LCA made easy Boudewijn Mos heeft met EcoChain een antwoord op deze problematiek. De software van EcoChain beschouwt elke productielocatie als een black box. Grondstoffen, energie, schoon water, halffabricaten, etc.  stromen het bedrijf in. Eindproducten, reststoffen, vuil water, CO2, etc. verlaten de locatie. Met dit model brengt EcoChain eerst het hele bedrijf in kaart, pas daarna rekent het terug tot de impact van individuele producten.Door dit voor te doen voor meerdere bedrijven, stroomopwaarts en parallel in de waardeketen, komt ook EcoChain uiteindelijk tot een specifieke LCA per eindproduct. De totaal andere benadering maakt het echter mogelijk voor veel meer afzonderlijke producten tegelijkertijd, eenvoudig en voordelig een eco-footprint te bepalen. Sociaal netwerk "Uit onderzoek uitgevoerd door de UN Global Compact en Accenture (CEO study on sustainability 2013) onder 1.000 top executives blijkt dat maar liefst 76 procent gelooft dat het inbedden van duurzaamheid binnen de organisatie winst en nieuwe mogelijkheden oplevert," stelt Henk van Dop, compagnon van Mos bij EcoChain Technologies. "Het probleem is echter dat het overgrote deel niet weet hoe je de impact van initiatieven op het gebied van duurzaamheid op het bedrijfsresultaat kwantificeert. Met EcoChain kun je de duurzaamheid op bedrijfs-, proces- en productniveau meten en dus duurzaamheid managen.”Alle data voor de afzonderlijke bedrijven wordt hierbij (beveiligd) gekoppeld in een soort sociaal netwerk. Hiermee is de impact van bijvoorbeeld de keuze voor een nieuwe leverancier zeer snel door te rekenen en wordt een verbetering meteen ook doorgerekend voor alle bedrijven verderop in de keten. Zo ontstaat er voor alle partijen, binnen en buiten het EcoChain-netwerk, een motivatie steeds weer voor de meest duurzame oplossing te gaan, zeker nu dat ook financieel gezien vaak de voordeligste optie is. —Dit artikel is de tweede in een serie over de finalisten van de Accenture Innovation Awards 2013. Op 8 november zal in de Amsterdamse Convention Factory de winnaar bekend worden gemaakt. Naast de Groene Tulp maakt EcoChain ook kans op een publieksprijs, stemmen kan via social media. Via de Innovation Awards website kan je nu je steun betuigen voor EcoChain.