Nathan Dewaele 13 april 2023, 17:35

Jaar van de ommekeer? Ember voorspelt daling van wereldwijde emissie van broeikasgassen

De verwachtingen in het jaarrapport van Ember, een denktank die de wereldwijde energieproductie onderzoekt, stemmen hoopvol. Door recordhoeveelheden aan zonne- en windenergie is 2022 mogelijk het piekjaar geweest voor de CO2-uitstoot van energie-opwekking.

Adobe Stock 422279488 Het aandeel zon- en windenergie wordt steeds groter, maar Europa mag niet verslappen | Credits: Adobe Stock

Hernieuwbare energie nam in 2022 een groter aandeel van de globale markt voor zijn rekening dan voorgaande jaren. Zonne- en windenergie zijn goed voor 12 procent van de totale energiebevoorrading. In 2021 was dit nog 10 procent. Windenergie steeg met 17 procent, zonne-energie met 24 procent.

Schone energie, waar Ember naast wind- en zon- ook kernenergie toerekent, behaalde in 2022 een nieuw record in het energie-aanbod. Alle schone energiebronnen samen namen 39 procent voor hun rekening. Al is het aanbod uit sommige van deze bronnen wel gezakt, zoals een vermindering in output van nucleaire energie en stroom uit waterkrachtcentrales.

Fossiel kan zakken

Het gebruik van kolen steeg met 1,1 procent. Door de energiecrisis werd gevreesd dat deze stijging groter zou zijn. Energie uit gascentrales zakte bescheiden met 0,2 procent. Indien alle wind- en zonne-energie vervangen zou worden door fossiele brandstoffen, zouden de totale emissies zo’n 20 procent hoger liggen. Dit jaar kan het gebruik van fossiele brandstoffen al met 0,3 procent zakken.

De interpretatie

Het rapport geeft aan dat de groei van groene energie-alternatieven voldoende is om alle bijkomende vraag op te vangen. Dit betekent dat, in theorie, de vervuilende bronnen niet hoeven op te schalen. Hierdoor zou de uitstoot die met fossiele brandstoffen gemoeid gaat op dit punt blijven hangen.

De verhouding in de bevoorrading is dan wel gunstiger geworden, de totale vraag naar energie stijgt nog steeds. Zonne- en windenergie zullen moeten blijven groeien en er moet meer werk gemaakt worden van energie-efficiëntie en -zuinigheid. Met zijn voorspellingen is Ember iets positiever dan het Internationaal Energieagentschap (IEA). Die voorspelden dat de emissies nog enkele jaren op hetzelfde punt zouden blijven hangen.

In Europa

In Europa verzorgt zonne- en windenergie al 22 procent van de energievoorraad. Het continent wordt geprezen omdat het vroeg op de groene-energiekar sprong. ‘Maar naarmate de wereld versnelt, kan het zich geen gemakzucht veroorloven. Met name de barrières die een snelle inzet van wind(energie) op land in de weg staan, moeten worden weggenomen.’ Dit jaar verwacht Ember voor Europa toch een serieuze daling van de elektriciteit die met fossiele brandstoffen wordt geproduceerd.

Ember is een onafhankelijke klimaat- en energiedenktank. Voor dit onderzoek werden cijfers van 78 landen gebruikt waar 93 procent van de wereldwijde energievraag ligt.

Lees meer over energie:

Britse pionier geeft voorproefje van kernfusiecentrale

Met zijn proeffabriek wil kernfusiepionier Tokamak Energy aantonen dat het in staat is om begin 2030 elektriciteit aan het elektriciteitsnet te leveren. Het bedrijf wil hiermee de weg vrijmaken voor wereldwijd inzetbare commerciële centrales van 500 megawatt. Die kunnen worden gebouwd bij plaatsen met een hoge bevolkingsdichtheid en op industrieterreinen waar veel vraag is naar stroom en warmte. Samensmelten van atomen Kernfusie, het proces dat ook de zon en de sterren aandrijft, is het tegenovergestelde van kernsplisting, dat in 'gewone' kerncentrales plaatsvindt. Het is het onder hoge temperaturen met hoge snelheden laten samensmelten van lichtere kernen van waterstofatomen tot helium, in plaats van het splitsen van zwaardere atoomkernen van uranium. Daar komt gigantisch veel energie bij vrij. Daarom wordt kernfusie gezien als de heilige graal in energieland. Het is een eenvoudig te stoppen proces, omdat het een continue brandstoftoevoer nodig heeft. Bovendien produceert het geen radioactief afval. Bij fusie ontstaan alleen helium en energie. Economisch rendabel Kernfusie is al jaren mogelijk, maar economisch rendabel is het vooralsnog niet. Tokamak Energy denkt nu wel rendabel energie te kunnen produceren, omdat het bedrijf werkt met een nieuw soort tokamak. Dat is een apparaat met magneetspoelen waarin een plasma kan worden beheerst. Warrick Matthews, algemeen directeur van Tokamak Energy: “Ons bolvormige tokamak-ontwerp is efficiënter dan de traditionele vorm, met lagere kapitaalinvesteringen, bedrijfskosten en een kleinere voetafdruk. Het moet een wereldwijd inzetbare oplossing zijn, want de technologieën en innovaties die vandaag beschikbaar zijn, zijn duidelijk niet voldoende.” ‘De ultieme energiebron’ Kernfusiecentrales kunnen mogelijk een betrouwbare bron van energie worden, omdat kernfusie niet afhankelijk is van wind of zon. De centrales kunnen schone energie leveren aan dorpen en steden en warmte aan de industrie. Uit één kilogram fusiebrandstof zou evenveel energie kunnen worden gewonnen als uit het verbranden van zo’n 10 miljoen kilo steenkool. “Hernieuwbare energiebronnen zijn fantastisch en absoluut essentieel, maar we hebben ook betrouwbare stroom nodig die je 24 uur per dag kunt inschakelen – als de zon niet schijnt of de wind niet waait – zonder hoge opslagkosten. Fusie vult die belangrijke leemte als onderdeel van een duurzame netto-nul-toekomst”, aldus Matthews. “Fusie-energie uit energiecentrales zoals deze is koolstofvrij, veilig, betrouwbaar en uiterst efficiënt. De centrales draaien op onbeperkte brandstof uit zeewater. Fusie is de ultieme energiebron, want je hebt geen uitstoot, en je kunt een energiecentrale daar neerzetten waar je hem nodig hebt.” Lees ook: Opvallend: Verenigd Koninkrijk kondigt eerste fusiereactor van Europa aanOver zes jaar heeft China de grootste kernfusiereactor ter wereldWeer een doorbraak voor kernfusie: record voor opgewekte energie verbroken