Rianne Lachmeijer 28 november 2018, 11:57

‘Kernenergie biedt geen oplossing voor huidige klimaatopgave’

Kerncentrales bijbouwen om de Nederlandse klimaatdoelen te halen. Dat stelde VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff voor in het tv-programma Nieuwsuur. Bij een eerdere ontbijtbijeenkomst concludeerden Diederik Samsom en Martijn Duvoort, DNV GL, echter dat kernenergie geen bijdrage kan leveren aan het oplossen van de huidige klimaatopgave.

Kernenergie

“Het realiseren van nieuwe kerncentrales is een gigantisch financieel risico”, stelde Martijn Duvoort van technisch adviesbureau DNV GL tijdens de ontbijtbijeenkomst. Energie uit centrales die er al staan is nog steeds goedkoop, maar de prijs voor de bouw van nieuwe centrales is fors gestegen. Daarom is het in Europa financieel niet haalbaar om kerncentrales bij te bouwen.

Lees ook: DNV GL’s kijkje in de toekomst: zo ziet het energiesysteem van 2050 er uit

Waarom kernenergie geen bijdrage kan leveren aan huidige klimaatdoelen

Diederik Samsom legt uit hoe dat komt. Sinds 2009 is de oud-actievoerder naar eigen zeggen van mening dat kernenergie een goede bijdrage kan leveren aan het behalen van klimaatdoelen. “Maar sinds die tijd zijn er twee dingen vrij fundamenteel veranderd.”

'Kernenergie verliest het in de wedloop'

“De eerste hebben we al besproken: dat is de spectaculaire kostendaling van duurzame bronnen, maar de tweede is misschien wel significanter. De wedloop tussen de aangescherpte veiligheidseisen en kostenreductie."

Volgens hem toonde de ramp in Fukushima aan dat Westerse kerncentrales niet onaantastbaar zijn. Het verhaal dat de ramp in Tsjernobyl volledig te wijten was aan een slecht Oost-Europees ontwerp hield daarmee niet langer stand. “Het Westers ontwerp bleek ook niet goed genoeg”, zegt Samsom. Vanaf dat moment zijn alle eisen aangescherpt. “In die wedloop verliest kernenergie het op dit moment, maar dat is geen permanente conclusie.”

Toekomstige kansen van kerncentrales voor het klimaat

Samsom verwacht dat kernenergie door innovatie op een bepaald moment wel weer interessant wordt. “Innovatie zal ook kernenergie weer tot bloei kunnen brengen.” Hij verwacht echter, verwijzend naar de uitkomsten van de Energy Transition Outlook (ETO), dat kernenergie pas na 2050 een rol gaat spelen. Hij doelt op kernfusie. Een vorm van nucleaire energie die nog volop in ontwikkeling is. Voordeel van kernfusie is dat dit proces geen radioactief afval oplevert. 

“Ik voorspel dat mijn kinderen nog heel gelukkig gebruik kunnen gaan maken van kernenergie als kers op de taart. Dan hebben we met zijn allen een duurzame energie voorziening gerealiseerd en dan komt daarbij de mogelijkheid om een fusiecentrale te bouwen.”

Lees ook: MIT verwacht over 15 jaar energie uit kernfusie op te wekken

Afbeelding: Adobe Stock

VN: 3 keer meer actie nodig om doel opwarming 2030 te halen

De waarschuwing van het United Nations Environment Programme (UNEP) komt aan de vooravond van de klimaattop in Katowice en lijkt sterk op die van het International Panel on Climate Change (IPCC) in oktober: de opwarming van de aarde gaat snel. In 2017 werd volgens het VN-onderdeel wereldwijd 53,5 gigaton CO2 uitgestoten. Dat is 0,3 gigaton meer dan in 2016.Download het rapportEmission gapSlechts 57 landen liggen volgens UNEP op koers om hun ‘emission gap’ te overbruggen. Dit is het verschil tussen waar de temperatuurstijging waarschijnlijk op uitkomt en waar die op uit moet komen om het klimaatdoel te halen, namelijk de opwarming van maximaal 2 graden Celsius.Om de opwarming op de afgesproken 2 graden Celsius te houden, moeten de acties verdrievoudigd worden, stelt de VN. Om de gewenste 1,5 graad opwarming te halen, moet er vijf keer zoveel actie komen.Lees ook: Club van Rome presenteert klimaatnoodplan voorafgaand aan klimaattop Katowice COP24Sneller handelen“De wetenschap is duidelijk: regeringen moeten sneller handelen voor alle ambitieuze klimaatacties”, zegt Joyce Msuya, plaatsvervangend directeur van UNEP over de acties om de opwarming tegen te gaan. “We voeden deze brand, terwijl de middelen om hem te doven binnen handbereik liggen.”Financieel beleidBij het opschalen van die acties spelen regeringen een grote rol, stelt Jian Liu, hoofdonderzoeker bij de milieuorganisatie. “Als regeringen fiscaal beleid omarmen om subsidie te geven aan alternatieven met een lage uitstoot en fossiele brandstoffen gaan belasten, kunnen ze investeringen stimuleren en de CO2-uitstoot significant terugdringen”, zegt Liu.Als er geen subsidie meer gegeven wordt op fossiele brandstoffen, kan de uitstoot met 10 procent verminderen in 2030. Het beprijzen van CO2 heeft ook effect. “Met $ 70,- per ton CO2 kan de emissie met 40 procent verminderd worden in sommige landen”, stelt Liu.Nederlandse maatregelenIn Nederland wordt het vanaf 2020 mogelijk voor bedrijven om subsidie aan te vragen op grond van de Stimuleringsregeling Duurzame Energietransitie (SDE++). Die subsidieregeling richt zich op initiatieven die de CO2-uitstoot verminderen. Aan vijf klimaattafels maken het bedrijfsleven en de overheid afspraken hoe ze samen de klimaatdoelen van 2030 gaan halen.DuurzaamBedrijfsleven maakte eerder een serie over de kansen van het Klimaatakkoord voor de sectoren: agrifood, gebouwde omgeving, energie, industrie en mobiliteit. Lees ook:Pieter van Geel over de kansen voor agrifood Diederik Samsom over de kansen voor de gebouwde omgeving Manon Jansen over de kansen voor de industrie Kees Vendrik over de kansen voor de energiesector Annemiek Nijhof over de kansen voor de mobiliteitssector Bron: Verenigde Naties | Afbeelding: Adobe Stock