Lieuwe Jan Hettema 08 november 2011, 16:55

'Kernenergiestop Duitsland te snel besluit' (Hans van Baalen, VVD)

Bedrijven die duurzaam willen ondernemen krijgen steeds meer met ‘Europa’ te maken. In aanloop naar de Dag van de Duurzaamheid belt DuurzaamBedrijfsleven.nl vijf Nederlandse Europarlementariërs. Vandaag deel 2: Hans van Baalen (VVD).

Van baalen small

Hoe kan op Europees niveau het bedrijfsleven gestimuleerd worden duurzaam te ondernemen?

“Op de eerste plaats moet het bedrijfsleven dat zelf doen. Het is een enorme marketingtool bij de burger, daar moet je als bedrijf op inspelen. Europa moet zich niet te veel bemoeien met de private sector: bedrijven investeren of ze investeren niet. De overheid moet het hen alleen gemakkelijker maken.

“De huidige Europese weg is in ieder geval niet de goede. Massieve subsidies met ingewikkelde aanvraagtrajecten, zoals de Europese Commissie wil, zijn niet de oplossing. We moeten de wetgeving op milieugebied harmoniseren zodat er juist duidelijkheid ontstaat voor ondernemers.

“Het is onverstandig om als Europa in je eentje met het ETS-systeem (Emissiehandel-schema, red.) te opereren, ook landen als de VS, China, India en Japan moeten hier aan mee doen. Wanneer zij niet mee doen heeft het weinig zin, Europa moet niet de weg alleen afleggen.”

Er zijn diverse stakeholders op het gebied van duurzaamheid: de overheid, het bedrijfsleven, NGOs, etc. Bij welke partij moet nu het initiatief liggen?

“Bij het bedrijfsleven en de consument. Ik vind dat zij afspraken moeten maken om duurzaamheid te bevorderen. De overheid kan het makkelijker maken en een voorbeeldfunctie invullen, zoals de stad Den Haag nu bijvoorbeeld doet.

“Wij zijn voorstander van de Green Deals die minister Verhagen van EL&I met het bedrijfsleven heeft gesloten. Op het gebied van energie is de VVD een groot voorstander van de Europese energiepolitiek waarbij naast kernenergie ook raambouw wordt gegeven aan duurzame energie.

“Er is een heel debat over kernenergie, maar wanneer kernenergie minder risicovol en schoner wordt, is het zeker een stap naar duurzaamheid. De Duitsers hebben besloten om in een periode van 20 jaar met kernenergie te stoppen, dat vind ik een te snel besluit. Het betekent wel dat de Duitsers versneld overstappen op duurzame energie en daar moeten we op aansluiten.”

Innovatie speelt een belangrijke rol in het verduurzamen van bedrijven. Hoe kan de EU innovatie stimuleren?

“De overheid doet al redelijk wat aan innovatie, alleen het bedrijfsleven loopt achter. De EU kan premies inzetten om Europese samenwerking te bevorderen, zodat bedrijven en onderzoeksinstellingen uit verschillende lidstaten gaan samen werken. Dat moet via simpele regels gebeuren, zodat ook het MKB mee kan doen.

“Het grootste probleem is de onderuitputting van Europese fondsen. De meeste fondsen worden niet voldoende benut, vanwege de moeilijke aanvraagprocedure. De overheid moet dingen makkelijker maken in plaats van moeilijker.

“SiliconValley is een mooi voorbeeld voor Europa. De overheid heeft daar de beste randvoorwaarden gecreëerd. Dat maakt onderzoeken goedkoper en ontwikkelingen makkelijker. We moeten dit niet compleet kopiëren, maar het belangrijkste is door eenvoudige regelgeving de mobiliteit van kennis stimuleren. Dan heb ik het niet over de kok voor een Chinees restaurant, maar kennismigranten van hoog niveau.”

Hoe ziet een duurzaam Europa er in 2020 in het ideale geval uit, en welke rol heeft Nederland daarin gespeeld?

“In de eerste plaats heeft Europa een bloeiende economie. Als het slecht gaat met de economie zijn duurzaamheid en milieu de eerste slachtoffers. Nederland moet zich richten op het toepassen van gas, daar zijn wij het beste in. Gas moet zuiniger, duurzamer en beter.

“Nederland zal ook kennis exporteren naar landen die het gas nu nog laten affakkelen. Als je de waakvlam, die in Nederland al klein is, nog een beetje kleiner maakt, win je minder dan wanneer je in samenwerking met Rusland voorkomt dat daar miljoenen kubieke meters gas worden verspild.

“We moeten de investering in duurzaamheid niet doen omdat het moet, maar omdat we de ambitie hebben. Passie werkt beter dan een moetje.”

Wat doet u zelf aan duurzaamheid?

“Ik reis voor 98 procent met het openbaar vervoer, dat is mijn belangrijkste wapenfeit. Ook probeer ik zo min mogelijk verpakkingsmiddelen te gebruiken, dat is alleen maar weggegooid geld en slecht voor het milieu.”

Morgen belt DuurzaamBedrijfsleven.nl met D66-Europarlementariër Gerben Jan Gerbrandy. “Nu milieu en economie echt in elkaars verlengde zijn komen te liggen, denk ik dat we kunnen gaan doen wat we al die jaren hebben gewild: een duurzame economie.”

Foto: Dimsim_gr via Flickr.com

‘Producent blijft verantwoordelijk voor product’ (Judith Merkies, PvdA)

Hoe kan op Europees niveau het bedrijfsleven gestimuleerd worden duurzaam te ondernemen? “Het leuke is dat heel veel grote bedrijven daar zelf op dit moment al een business case in zien. Ze zien dat duurzaamheid een echte markt is en dat producten verduurzaamd moeten worden.Europa kan door bedrijven met elkaar, met overheden en met onderzoeksinstellingen te verbinden een rol spelen in de verduurzaming van het bedrijfsleven. Het uitdelen van geld is natuurlijk niet het enige wat Europa doet. “Verder speelt beleid natuurlijk een grote rol. De auto-industrie is bijvoorbeeld enorm geïnnoveerd door het wettelijk begrenzen van de CO2-uitstoot. De EU zette de maximale C02-uitstoot op een ambitieus laag niveau, waardoor de automobielindustrie niet anders kon dan met veel zuinigere motoren te komen.” Er zijn diverse stakeholders op het gebied van duurzaamheid: de overheid, het bedrijfsleven, NGOs, etc. Bij welke partij moet nu het initiatief liggen? “Ik denk dat de burger een vergeten schakel is. De burger kan inventief zijn door op verschillende manieren energie op zijn huis te besparen en zelfs te produceren. Er zijn veel belemmeringen voor burgers om zelf te ondernemen. “Een burger kan op dit moment bijvoorbeeld de energie die hij te veel produceert, niet zomaar kwijt óf hij krijgt er niet voor betaald. En als huurder zet je niet zo snel een zonnecel op je dak. Je moet het collectief inzetten om zonnecellen goedkoper te maken. Dan kunnen ‘Janneke en Martijn’ de investering veel sneller terugverdienen. “Misschien kunnen ook banken voortaan een interessantere lening geven aan huiseigenaren die hun woning isoleren. Wanneer de energieprijzen toenemen zitten ‘Janneke en Martijn’ er warmpjes bij zonder dat hun financiële situatie onder druk komt te staan.” Innovatie speelt een belangrijke rol in duurzaamheid. Hoe kan de EU innovatie stimuleren? “We moeten een grootser en meeslepender beleid op poten zetten. Ik merk dat de Nederlandse overheid nogal solo gaat in Europa, vooral op innovatiebeleid. Innoveren moet juist op grote schaal gebeuren, en daar is Europa erg geschikt voor. Een goed voorbeeld is de financiering voor innovatieve start-ups. Start-ups lopen op dit moment tegen verschillende barrières aan om een startkapitaal te verkrijgen. “In de VS heb je netwerken van business angels (individuen die start-ups van klein kapitaal voorzien, red.) en durfkapitaal die hiervoor kunnen zorgen. In Europa heb je die ook wel, maar het leeft hier wat minder. De Amerikaanse netwerken weten waar de interessante ontwikkelingen liggen om in te investeren. Ook in Europa moeten en kunnen we financiers verbinden.” Hoe ziet een duurzaam Europa er in 2020 in het ideale geval uit, en welke rol heeft Nederland daarin gespeeld? “Nederland heeft de ideale infrastructuur om een voorbeeldland te kunnen worden voor recycling en cradle-to-cradle. Maar om zo ver te zijn in 2020 moeten we wel alles op alles zetten, negen jaar is snel voorbij. Op dit moment leggen we de verantwoordelijkheid voor hergebruik bij de consument. Ik pleit voor meer lease-constructies, waarbij de producent verantwoordelijk wordt voor de gehele levensloop van zijn product. “Neem mobiele telefoons: je koopt de belminuten in en krijgt daar een telefoon in bruikleen bij. Sluit je een nieuw abonnement af, dan breng je de telefoon terug naar de winkel. De producent kan uit de gebruikte telefoon vervolgens waardevolle grondstoffen terugwinnen. Zo stimuleer je hergebruik.” Wat doet u zelf aan duurzaamheid? “Ik eet geen vlees, dat scheelt veel. Per slot van rekening trekt intensieve veehouderij een zware wissel op het milieu. Daarnaast fiets ik heel veel en neem ik vaak de trein en ander openbaar vervoer. “Ik trok laatst de prullenbak open en zag dat mijn man een kapot wifi-apparaat er in had gegooid. Ik trok wit weg, want dit is precies wat ik de hele tijd roep: die apparaten verdwijnen veel te gemakkelijk in de vuilnisbak. Het is heel belangrijk te kijken naar het goed opleiden van mensen. Het begint en eindigt bij de consument.” Morgen belt DuurzaamBedrijfsleven.nl met VVD-Europarlementariër Hans van Baalen. "Veilige kernenergie is een stap naar duurzaamheid".