Koplopers: Liesbeth Staats en Werner Schouten zoeken de toverformule voor draagvlak voor de energietransitie

TUDelft brengt drukte op Noordzee in kaart

De Noordzee is een uitermate geschikte plek voor het opwekken van duurzame energie. De zee is relatief ondiep en heeft een zanderige bodem wat gunstig is voor het plaatsen van windmolens. Dat het er vrijwel altijd waait, maar bijna nooit te hard is ook mooi meegenomen. Ook liggen onder die zanderige bodem talloze lege gasvelden die gebruikt kunnen worden voor de opslag van CO2. Noordzee druk in gebruik Maar de zee is dan ook druk in gebruik. Promovendus Solange van der Werff ontwikkelde samen met collega’s van onderzoeksinstituten Deltares, Marin en Rijkswaterstaat een interactieve kaart die dit gedetailleerd weergeeft. Daarop is te zien welke ruimte op zee al in gebruik is voor bijvoorbeeld het opwekken van windenergie, voor visserij of het winnen van zand. Ook geeft het inzicht in de routes en snelheden van de vele zeeschepen in het gebied. “Voor de kust van IJmuiden wordt nu bijvoorbeeld een nieuw windmolenpark aangelegd”, zegt Van der Werff. "Op de kaart kan je heel mooi zien hoe vanuit de haven van IJmuiden de werkschepen heen en weer varen. Ook kun je prachtig de aanleg van de Markerwadden zien en hoe schepen voor de kust voor anker liggen.” Nieuwe windmolenparken Deze kaart is een waardevolle manier om de bestaande situatie weer te geven. De gedachte is dat de kaart in de toekomst gebruikt kan worden om het effect van veranderingen te visualiseren. “Bijvoorbeeld wat er met scheepvaartroutes gebeurt als een nieuw windmolenpark wordt aangelegd”, zegt Van der Werff. Want bovenop de activiteiten die er nu al plaatsvinden, zitten nog veel duurzame energieprojecten in de pijplijn. In het Klimaatakkoord was al afgesproken dat de komende 9 jaar nog 11,5 GW aan windenergie op zee wordt gebouwd. Maar met de aanscherping van de Europese reductiedoelstelling naar 55 procent, zal daar nog eens 10 GW extra aan wind op zee bijkomen. Dat moet allemaal een plek krijgen. Met de kaart kan inzichtelijk gemaakt worden wat dit betekent voor de drukte op de Noordzee. Supercomputer van Microsoft Voor het samenstellen van de kaart maakten Van der Werff en haar collega’s van de TU Delft en Deltares gebruik van een nieuwe rekenfaciliteit die Microsoft beschikbaar stelt om wereldwijde duurzaamheid te bevorderen: de Planetary Computer. Daarnaast maakten ze gebruik van Automatisch Identificatie Systeem (AIS) gegevens die de positie, koers en snelheid van schepen in het gebied weergeeft. Dankzij deze supercomputer, in combinatie met de AIS gegevens is de kaart zeer gedetailleerd geworden. “Ik had niet verwacht dat we dit detailniveau konden bereiken”, zegt Van der Werff. Bekijk hier de interactieve kaart van TUDelft.