Marc Seijlhouwer 12 juli 2021, 14:19

Koreaanse WC maakt groen gas van poep van studenten. Is dit de oplossing voor duurzame verwarming?

Koreaanse onderzoekers bouwden een toilet dat automatisch methaan produceert uit menselijke uitwerpselen. De poep gaat naar een tank in je huis en micro-organismen zetten de grondstoffen om in methaan, dat je op dezelfde manier kan gebruiken als aardgas. Is dit de oplossing voor duurzame warmte?

Toilet groene muur plant mooi change inc adobe stock Wordt het toilet straks, als aardgas niet meer kan, de motor achter een warm huis? | Beeld: Adobe Stock

Het toilet van de Koreaanse onderzoekers staat op dit moment geïnstalleerd in het Ulsan National Institute of Science and Technology, een technische universiteit in Zuid-Korea. Wie er zijn behoefte doet, levert gas aan de universiteit én zorgt voor duurzame productie van mest. Dat gebeurt allemaal met zo min mogelijk waterverbruik en optimaal gebruik van alle energie die in de menselijke uitwerpselen zit.

Aardgas uit poep

Het toilet gebruikt een vacuumpomp om de uitwerpselen weg te sluizen naar een (ondergrondse) tank. Die tank zit vol micro-organismen die de poep omzetten tot methaan. Methaan is ook waar aardgas dat wij in Nederland gebruiken voor verwarming en koken van gemaakt is. De Koreaanse universiteit gebruikt het in één laboratorium voor verwarming en om mee te koken. Daarnaast kan het methaan naar een brandstofcel die het omzet in elektriciteit.

Veel energie levert één grote beurt niet op: 500 gram poep (een gemiddelde grootte) zorgt voor 50 liter (of 0,05 kubieke meter) gas. Ter vergelijking: een middelgrote nieuwbouwwoning verbruikt 1080 kubieke meter per jaar, dus 3 kuub per dag. Om die behoefte puur met poep te vervullen moet het milieuvriendelijke toilet maarliefst 60 keer worden gebruikt.

Virtueel geld voor je bijdrage

In een gemiddeld woonhuis kan het toilet dus vooral ondersteunend zijn, om het verbruik van aardgas terug te dringen. Hoewel: bij de verbranding van het methaan uit je eigen poep komt nog steeds CO2 vrij. Het enige voordeel is dat er minder fossiele brandstof nodig is; je gebruikt in feite een soort biogas. Op de universiteit wil de uitvinder van het toilet, Cho Jae-weon, de studenten en docenten in ieder geval aanmoedigen om ‘zijn’ toilet te gebruiken. Elke keer dat je langsgaat krijg je een beetje van een virtuele muntsoort, die je vervolgens op kan maken in de koffie- of noodlebar op de campus van de universiteit.

Dat de plas en poep van mensen waardevolle grondstoffen bevatten weten we al langer. Dat ze ook echt op een veilige en nuttige manier gebruikt worden, komt de laatste tijd vaker aan het licht. Een festival gebruikte in 2017 de plas van bezoekers om stroom op te wekken. Franse onderzoekers suggereerden recent om menselijke urine te gebruiken als alternatief voor kunstmest in de landbouw. En ‘rioolslib’, oftewel de resten die je over houdt na waterzuivering, is ook een waardevolle grondstof aan het worden.

‘De kans op extreme weersomstandigheden neemt razendsnel toe, ook in Nederland’

Canada en delen van de VS werden vorige week getroffen door extreme hitte met bosbranden tot gevolg. Een groep internationale onderzoekers – waaronder een aantal uit Nederland - analyseerde de hittegolf. Wat blijkt? De hittegolf had nooit plaatsgevonden zonder door de mens veroorzaakte klimaatverandering.Maarten van Aalst, directeur van het Klimaatcentrum van het internationale Rode Kruis en hoogleraar aan de Universiteit Twente is medeauteur van het onderzoek. “Twintig jaar geleden wilde de gemiddelde klimaatwetenschapper geen link leggen tussen klimaatverandering en hitte, omdat het weer vaak grillig van zichzelf is. Inmiddels kijken we daar anders naar”, zegt Van Aalst. De onderzoekers keken naar trends in zulke extremen in de waarnemingen van de afgelopen decennia. Vervolgens vergeleken ze met behulp van klimaatmodellen de resultaten mét en zonder de uitstoot van broeikasgassen. “De kans dat extreme weersomstandigheden zoals hitte voorkomen is razendsnel toegenomen. Ook in Nederland”, zegt Van Aalst.Hitte in Nederland is iets waar we ons zorgen om moeten makenZo zijn hittegolven in Nederland tien keer waarschijnlijker geworden. “Hitte in Nederland is echt iets waar we ons zorgen om moeten maken”, zegt de wetenschapper. De afgelopen twee jaar was hitte in Europa de dodelijkste ramp in de wereld, en als we niet oppassen staat Nederland straks boven aan de lijst. “Het hitteprobleem is iets wat bijna niemand zich realiseert. We denken vaak aan een leuke dag aan het strand, maar voor kwetsbare groepen is het een ramp.”Extreme regenval en overstromingen“Bij klimaatverandering in Nederland denkt iedereen gelijk aan een stijgende zeespiegel. En dat is ook hoe we er klassiek over nadenken met risicomanagement”, vertelt Van Aalst. “Bij tien centimeter zeespiegelstijging verhogen we onze dijken met tien centimeter en dan zijn we weer veilig. Maar ook de kans op extreme regenval is de afgelopen jaren door klimaatverandering steeds groter geworden.”  Die twee – zeespiegelstijging én de kans op extremere regenbuien, zorgt dat het lastiger wordt om van het water af te komen. “Met die gedachte hebben we maatregelen uitgevoerd om het water weg te krijgen. Maar tegelijkertijd zag je dat droogte in Nederland afgelopen zomer een groot probleem was.”Van Aalst ziet dat er meerdere problemen zoals extreme regenval en droogte steeds erger worden. “Oplossingen voor het ene probleem kunnen het andere probleem versterken. Het is belangrijk om op zowel lokaal als landelijk niveau te kijken naar hoe we ons kunnen voorbereiden op extremer weer.” Zo werd Europa in 2003 getroffen door een extreme hittegolf waarbij tienduizenden doden vielen. “Er werden toen in Nederland nog geen hittewaarschuwingen afgegeven. Toen we in 2006 opnieuw aan de beurt waren is er besloten dat we hitte serieuzer moeten nemen.” Inmiddels bestaat er een nationaal hitteplan. “Als het KNMI een hittegolf ziet aankomen gaat er een hitte-alarm af. Er worden dan bepaalde protocollen in ziekenhuizen en verpleeghuizen gehanteerd die de kwetsbaren moeten beschermen. Maar er zijn ook een hele hoop kwetsbaren die op zichzelf wonen. Hoe bereiken we die dan?”Lokaal en landelijke maatregelen voerenDaar ligt volgens Van Aalst de grootste uitdaging. De groep kwetsbaren bereiken waar geen oogje in het zeil gehouden wordt. “Op korte termijn kunnen steden denken aan koelcentra creëren in bijvoorbeeld gymzalen en overheidsgebouwen, waar airco en voldoende drinkwater is.” Op lange termijn moeten steden de vraag stellen: hoe houden we onze stad koel?  “In Den Haag is de Schildersbuurt een hitte-hotspot. Die buurt kun je verkoelen door meer groen te planten. Maar je ziet dat het beleid soms niet aansluit bij de echte nood, want de meeste subsidies voor vergroening gaan naar plekken in de stad die al groen zijn”, zegt Van Aalst.De verlate aanpak tegen hitte in Nederland is volgens Van Aalst te verklaren omdat extreme warmte nieuw is voor ons land. “Oorspronkelijk hebben we hitte in Nederland nooit als een probleem ervaren. Daarom lopen de plannen nog achter. We moeten het dus heel praktisch aanpakken: wat kunnen we per stad doen om een extreme weerssituatie voor te zijn?”Meer weten over duurzame ontwikkelingen in Nederland? Schrijf je in voor onze nieuwsbrief.