Emma Rotman 13 september 2019, 13:00

Kostprijs verlagen én een groene uitstraling: energie besparen in het mkb

Investeren in ledverlichting, of toch in een machine die je productie verhoogt: energiebesparende maatregelen zijn in het mkb vaak een financiële afweging. Voor sommige mkb-ers is energiebesparing echter meer dan een financieel vraagstuk. ‘Op deze manier laten we zien dat we beter zijn dan de concurrent.’

Mkb energiebesparing adobestock

Ondernemers willen graag verduurzamen, maar veel mkb-ondernemers zien de investeringen als een obstakel. Dat concludeerde energiebedrijf Essent Zakelijk in het jaarlijkse mkb-duurzaamheidsonderzoek. Tegelijkertijd is de reden om wél te verduurzamen ook vaak van financiële aard: energie besparen betekent een lagere energierekening, vooral voor grootverbruikers van energie.

Ondernemer Michael Huizinga van Swedish Match herkent die afweging. Zijn bedrijf produceert aanstekers en distribueert die wereldwijd. “Wij hebben een investeringsbudget en staan vaak voor een keuze: gaan we voor energiebesparende maatregelen of voor een nieuwe machine?”

Kostprijs verlagen

Toch zag Huizinga energiebesparing vooral als een kans. “Wij zijn een grootverbruiker van energie. Elektriciteit is dus een groot deel van onze kostprijs. Die kostprijs wilden wij verlagen om concurrerend te zijn.”

Door ledverlichting te installeren, cv-ruimtes te isoleren en zonnepanelen op het dak te leggen heeft Swedish Match een behoorlijke besparing gerealiseerd. “Daarnaast hebben we ons gericht op het verduurzamen van de productieprocessen, omdat daar het energieverbruik het grootst is. We hebben bijvoorbeeld de hete delen van de spuitgietmachines laten isoleren.”

Kostenbesparing is voor veel mkb-ondernemers de belangrijkste drijfveer om te verduurzamen, bleek uit het mkb-duurzaamheidsonderzoek van Essent. Energie-intensieve branches, zoals de industrie, hebben dan ook een bovengemiddelde intentie om te verduurzamen. “We zien ook dat brancheverenigingen van grootverbruikers actiever zijn in het informeren van leden”, legt mkb-marketeer Joep Hilbink van Essent uit in een eerder interview.

Beter dan de concurrent

Voor Huizinga is de kostprijs echter niet de enige reden om te verduurzamen. Als onderdeel van zijn MBA-studie voerde hij gesprekken met distributeurs over duurzaamheid. “Dat is een ontzettend belangrijk onderwerp voor hen, heb ik gemerkt. Door met getallen te staven dat je duurzame maatregelen neemt, kun je hen overtuigen dat je beter bent dan de concurrent. Bij de grote winkelketens speelt dat steeds meer.”

Dat verduurzaming voor Huizinga verder gaat dan verlaging van de kostprijs, blijkt wel uit de CO2-neutrale energiecertificaten die Swedish Match vanaf september gaat inkopen. De vierhonderd zonnepanelen leveren namelijk slechts 2 procent van de benodigde energie, de rest koopt het bedrijf in. “Die certificaten zijn duurder, maar het levert wel een CO2-besparing op. En het stimuleert energieleveranciers om meer capaciteit aan hernieuwbare energie neer te zetten.”

Lees ook: 1 miljoen hectare bos beschermd: hoe Greenchoice impact maakt met duurzaam bosbeleid

Ook Hilbink ziet dat steeds meer partijen eisen dat bedrijven energiebesparende maatregelen nemen. “Ondernemers zijn zich daar steeds meer bewust van. Sommige bedrijven plaatsen bijvoorbeeld zonnepanelen om aan de omgeving te laten zien dat ze met verduurzaming bezig zijn. Dat is natuurlijk een heel zichtbare maatregel.”

Energiescan

Via Essent kwam Huizinga in contact met Klimaatroute, een adviesbureau op het gebied van energiebesparing voor het mkb, voor het uitvoeren van een energiescan. “Na een bezoek aan onze fabriek ontvingen we een rapport met bespaarmogelijkheden. De conclusies kwamen niet als een verrassing, maar het gaf wel inzicht in waar de prioriteiten lagen.” Eén van de aanbevelingen was het isoleren van de CV-ketelhuizen met isolatiematrassen.

Lees ook: Met deze 5 tips kun je je bedrijf echt verduurzamen

Mkb doorslaggevend

De VN stelde in 2017 dat de inzet van het midden- en kleinbedrijf doorslaggevend is in het behalen van de duurzame ontwikkelingsdoelen. Toch gaat de discussie over verduurzaming al snel over overheden en grote bedrijven. Huizinga vindt dat ook het mkb hard aan de slag moet.

“Natuurlijk speelt je financiële situatie een rol, het geld moet er wel zijn. Maar als dat er is, is er eigenlijk geen reden om het niet te doen. Het zijn keuzes die je maakt: nieuwe machines of ledverlichting? Wij willen uitstralen dat we groen zijn. Dus voor ons was de keuze snel gemaakt.”

Lees ook: Energiebesparing is voor ondernemers bij wet verplicht; dit is wat je moet weten

Beeld: AdobeStock

Bas Ambachtsheer: 'Een leider moet soms dominant zijn'

TeamworkHet leukste aan leidinggeven vindt Ambachtsheer als het lukt om met een team, met daarin verschillende profielen, tot een slimme oplossing voor een probleem te komen. Dat faciliteren geeft hem energie.De rol van een leider in een bedrijf kan wisselen en gaat door bepaalde fases heen, vertelt Ambachtsheer. Bijvoorbeeld bij de start van een opdracht of als je als leider pas begint bij een bedrijf. Hij trekt daarin de vergelijking met het leggen van een puzzel. “Dan overzie ik soms wel wat de puzzel moet worden, maar als ik de eerste hoekjes en puzzelstukjes neerleg, begrijpen mensen om me heen soms nog niet precies wat ik aan het doen ben”, zegt Ambachtsheer. In die eerste fase is het vaak lastig om iedereen al mee te nemen. "In die eerste fase ben je soms wat dominanter." Op een gegeven moment gaan steeds meer mensen de puzzel zien en gaan zij zelf stukjes neerleggen. "Dat vind ik altijd een heel leuk moment." Urgentie in klimaattransitieIn de klimaattransitie wordt nog te lang gewacht met oplossingen, stelt Ambachtsheer. In Nederland is er, zegt hij, “een heel grote drempel om een oplossing die goed genoeg is, te implementeren.” Die drempel wordt volgens hem opgeworpen door een streven naar perfectie, waardoor men blijft zoeken naar een nóg betere oplossing. “Dan vergeten we zeven of acht jaar lang een oplossing te implementeren, terwijl die 80 procent van de problemen kon oplossen.”LeerprocesAmbachtsheer pleit voor een nieuw leerproces, vergelijkbaar met dat van een kind. Een kind leert in de eerste tien jaar heel veel door vallen en opstaan. “Wat wij als volwassenen vergeten, is dat dat leerproces op dezelfde manier moet doorgaan als je wilt versnellen. Als je heel snel wilt veranderen, moet je een leerproces hebben met vallen en opstaan.”Interview: Paul van Liempt | Afbeelding: Rianne Lachmeijer