Kaz Schonebeek 17 maart 2023, 14:24

Krijgt de Noordzee een waterstofnet?

Een netwerk van waterstofpijpleidingen op de Noordzee is economisch zinvol en praktisch uitvoerbaar. Dat zeggen onderzoekers van consultancykantoor DNV.

Adobe Stock 395174123 Groene waterstof kan op offshore windparken op zee worden opgewekt en via pijpleidingen naar land worden vervoerd.

De onderzoekers stellen dat op de Noordzee een netwerk van zo’n 4.200 kilometer aan waterstofleidingen kan worden gebouwd. De kosten hiervoor bedragen tussen de 15 en 22 miljard euro. Tegen 2050 kan zo vanaf de Noordzee 300 terawattuur-equivalent groene waterstof aan land komen, blijkt uit het onderzoek. Verwacht wordt dat in 2050 de vraag naar waterstof in de EU minimaal 2.000 terawattuur-equivalent bedraagt – bijna tien keer dan nu het geval is.

Zo’n netwerk van pijpleidingen kan offshore windparken – die naast groene stroom ook groene waterstof kunnen produceren- verbinden aan landen in Noordwest-Europa zoals Duitsland, Denemarken en Nederland. Onderdeel van het netwerk is ook een pijpleiding tussen groene energiereus Noorwegen en Duitsland, waar in januari een overeenkomst voor werd getekend.

Pijpleidingen goedkoper

Het produceren van waterstofgas op de Noordzee en dat via leidingen verspreiden is volgens de onderzoekers goedkoper dan waterstof importeren dat met schepen naar Noordwest-Europa wordt vervoerd. Waterstof uit Afrika en het Midden-Oosten halen wordt vaak als aantrekkelijk gezien, omdat de productie van groene waterstof in landen met veel zonneschijn efficiënter is dan in Europa. Maar om waterstof veilig te verplaatsen, wordt het doorgaans omgezet in ammoniak – en vervolgens weer terug in waterstofgas veranderd. Zo drijft het vervoer de kosten op.

Daarnaast wijzen de onderzoekers op het strategisch belang van het zelf produceren van waterstof: de recente energiecrisis heeft geleerd dat een te sterke afhankelijkheid van het buitenland de energiezekerheid kan bedreigen.

Waar komt energie aan land?

In het rapport wordt een opvallend voordeel van waterstofproductie boven elektriciteitsproductie op de Noordzee aangewezen. Door elektriciteit om te zetten in waterstof, zijn minder elektriciteitskabels nodig. Dit kan handig zijn omdat het moeilijk is plekken te vinden waar stroomkabels aan land kunnen komen. Grote gedeeltes van de Noordzeekust zijn namelijk beschermde natuurgebieden.

Een stroomkabel die via Schiermonnikoog een windpark met de Eemshaven zou gaan verbinden, is recent van de tekentafel geveegd na bezwaren van natuurbeschermingsorganisaties. Pijpleidingen leggen een kleiner beslag op de ruimte, en zijn ook nog eens goedkoper dan elektriciteitskabels. Dat maakt een waterstofinfrastructuur op de Noordzee extra aantrekkelijk.

Lees meer:

Met 750 miljoen dollar wil VS de kosten van 'schone' waterstof verlagen

Het geld voor groene waterstof komt uit de Bipartisan Infrastructure Law, waarin president Joe Biden 1,5 miljard dollar heeft vrijgemaakt om groene waterstof goedkoper te maken. “De financiering is een cruciaal onderdeel van de alomvattende aanpak van de regering om het wijdverbreide gebruik van schone waterstof te versnellen en zal een cruciale rol spelen bij het bereiken van waterstofintroductie op commerciële schaal dit decennium", luidt een verklaring van het Amerikaanse ministerie van Energie (DOE). Klimaatdoelen De Biden-regering heeft ambitieuze doelen. In 2035 wil ze een volledig groen elektriciteitsnet hebben en in 2050 netto-nul zijn. Het geld dat is vrijgemaakt voor groene waterstof moet vooral besteed worden aan het verhogen van de efficiëntie. Ook noemt het ministerie van Energie dat er wordt gekeken naar hergebruik en recycling van groene waterstof. "Het maken van schone waterstof uit overvloedige hernieuwbare energie biedt Amerika weer een ongelooflijk krachtige brandstof voor veel verschillende toepassingen, van emissiearm gebruik in de bouw- en productie-industrie tot energieopslag tot het aandrijven van onze auto's en vrachtwagens", laat de Amerikaanse minister van Energie, Jennifer Granholm, weten. Groene of schone waterstof? Groene waterstof wordt specifiek geproduceerd via een proces dat elektrolyse wordt genoemd, waarbij elektriciteit wordt gebruikt die wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen, zoals wind, zon of waterkracht. Met die elektriciteit worden watermoleculen gesplitst in waterstof en zuurstof. Het waterstofgas wordt vervolgens gecomprimeerd en opgeslagen voor gebruik als brandstof of grondstof in verschillende industrieën. Schone waterstof daarentegen verwijst naar waterstof die wordt geproduceerd uit verschillende koolstofarme bronnen, waaronder hernieuwbare energie, kernenergie en fossiele brandstoffen met CCS-technologie (Carbon Capture and Storage). Amerika wil inzetten op dat laatste: schone waterstof. 1 dollar per kilo groene waterstof Samen met de regionale hubs voor schone waterstof, belastingprikkels in de Inflation Reduction Act, onderzoek en ontwikkeling hoopt Biden zijn ambitieuze doel te bereiken. Binnen tien jaar wil hij dat elke kilo groene waterstof 1 dollar kost.  Op dit moment liggen de prijzen voor groene waterstof tussen de 3 en 7 dollar per kilo, afhankelijk van de gebruikte technologieën. De prijs voor grijze waterstof ligt rond de 1 en 2 dollar per kilo. Meer lezen over waterstof? Dankzij deze Nederlandse start-up schieten straks de waterstoftankstations als paddenstoelen uit de grond Waterstofexpert Michiel Hickey (StartGreen): Waterstof is niet de 'silver bullet' van de energietransitieWaterstof uit de Sahara: Duitse mega-investering in Mauritanië