Biomassa is de belangrijkste hernieuwbare bron van energie in Nederland: 53 procent van alle hernieuwbare energie komt uit de verbranding, vergisting of andere energie-opwek van biomassa. Dat het zo’n groot deel is, komt onder anderen omdat biomassa bij kan worden gestookt in elektriciteitscentrales (samen met kolen of gas)., en omdat biomassa warmte kan leveren, iets dat met zonne- of windenergie niet makkelijk is.
De nieuwe cijfers van het CBS laten zien dat het gebruik van biomassa voor energie in 2020 onverminderd populair is. De uitstoot door biomassa steeg met 16 procent naar 19 megaton CO2. Daarmee is biomassa verantwoordelijk voor maar liefst 11 procent van de totale uitstoot in ons land.
Is biomassa slecht voor het milieu?
Biomassa is dan ook een populaire manier om ‘duurzamer’ te worden. De klimaatdoelen voor 2030 en 2050 rekenen de CO2-uitstoot van biomassa namelijk niet mee. Waarom niet? De CO2 die vrijkomt bij het verstoken of vergisten van hout, plantenafval of andere biomassa is ‘verse’ CO2. De bomen en planten hebben het broeikasgas de afgelopen decennia uit de atmosfeer gehaald en gebruikt om te groeien. Door het te verbranden komt deze CO2 weer terug in de atmosfeer, maar is er netto geen CO2 bijgekomen. Dat is anders bij fossiele brandstoffen zoals kolen, olie of gas. Deze brandstoffen hebben tienduizenden jaren geleden CO2 opgenomen. Door deze nu te verbranden, voeg je dus broeikasgassen toe aan de atmosfeer, en die veroorzaken mede de opwarming.
Toch is biomassa controversieel. Om de opwarming tegen te gaan is het namelijk niet alleen zaak om CO2-neutraal te zijn; idealiter komt er minder CO2 in de atmosfeer. Tegenstanders van biomassa zien liever dat er hoogwaardige toepassingen komen van hout en planten. In gebouwen of meubels bijvoorbeeld, of als isolatie. Dit past in het SER-advies, dat verbranding van biomassa afraadt.
Minder fossiel, meer biomassa
Biomassa is op veel manieren beter dan fossiele brandstoffen. De nieuwste cijfers lijken er ook op te wijzen dat biomassa vaak fossiele brandstoffen vervangen. Het gebruik daarvan daalde namelijk met 18 procent. Voor een groot deel komt die daling dus doordat men overstapt op biomassa.
Als Nederland helemaal CO2-vrij wil worden, moet ook het gebruik van biomassa op termijn aan banden. De politiek worstelt hier echter mee, omdat biomassa een relatief eenvoudige en betaalbare manier is om (bijvoorbeeld) hernieuwbare warmte te leveren. Waterstof, een andere potentieel groene brandstof voor warmte, is voorlopig nog veel te duur.
