Sabine Sluijters 18 november 2021, 11:15

Met de nieuwe warmtepomp van Vattenfall kunnen ook oude woningen van het gas af

De ambitie om woningen van het gas af te krijgen komt een stapje dichterbij. Energiebedrijf Vattenfall heeft een warmtepomp ontwikkeld die hetzelfde kan als een traditionele CV ketel: heet water produceren. Dat is goed nieuws voor eigenaren van woningen die tot nu toe ongeschikt waren voor een warmtepomp, zoals oude en minder goed geïsoleerde huizen.

Warmtepomp Een warmtepomp onttrekt warmte aan de omgeving en kan dat ook bij temperaturen onder nul | Credits: Adobe Stock

De meeste woningen (95 procent) worden op dit moment verwarmd door middel van een CV-ketel. Die stookt met behulp van aardgas het water op dat vervolgens via radiatoren de verschillende ruimtes verwarmt. Alternatieven zoals een elektrische warmtepomp gebruiken elektriciteit om warmte uit de bodem, oppervlaktewater of de buitenlucht naar binnen te pompen.

Deze apparaten hebben een hoog rendement en zijn duurzaam, zeker als de benodigde stroom bijvoorbeeld door eigen zonnepanelen is opgewekt. Ze hebben alleen een nadeel: de maximale watertemperatuur die deze apparaten kunnen bereiken ligt tussen de 45 en 55 graden Celsius, een stuk kouder dan de 60 tot 80 graden Celsius wat normaal door de verwarming loopt. Wie op deze manier zijn huis wil verwarmen zal dus eerst heel goed moeten isoleren en vaak ook zijn verwarmingssysteem moeten aanpassen.

Warm water

De warmtepomp die Vattenfall samen met installatiebedrijf Feenstra heeft ontwikkeld, kan het water net als een CV-ketel opstoken tot 80 graden. Ingrijpende verbouwingen en vergaande isolatie van de woning zijn dan ook niet nodig. Wel gebruikt de pomp van Vattenfall ongeveer 20 tot 30 procent meer energie dan een conventionele warmtepomp.

Het alternatief van Vattenfall is interessant omdat het voor veel mensen de drempel kan verlagen om over te stappen op een alternatief voor de CV-ketel. De vraag is wel hoe duurzaam het is om een slecht geïsoleerd huis te verwarmen met een warmtepomp. Zeker als de elektriciteit die daarvoor nodig is nog met fossiele bronnen wordt geproduceerd. Alleen elektrificeren is op de lange termijn niet voldoende, ook het totale energieverbruik zal omlaag moeten. En daarvoor is isoleren nog altijd het meest geschikt.

Onnodig veel energie

“Omdat er voorlopig nog een tekort is aan duurzame energie, is energie besparen, naast aardgasvrij, ook een heel belangrijk doel”, zegt Puk van Meegeren, programmamanager energie in huis bij Milieu Centraal. “Als je een hoge temperatuur warmtepomp in een niet zo’n goed geïsoleerd huis toepast, dan verbruik je onnodig veel energie. Het is daarom verstandig altijd een plan te maken voor de verduurzaming van je woning, waarin isoleren en energiezuinig ventileren belangrijke onderdelen zijn.”

Volgens Van Meegeren kan de warmtepomp dan ook een startpunt zijn, tenzij daardoor de isolatie op de lange baan gaat. “Het gaat uiteindelijk om het verminderen van de CO2-uitstoot en daarvoor moet ook de warmtevraag teruggebracht worden. Bij een goed geïsoleerde woning is geen hoge watertemperatuur nodig om te verwarmen.”

Wie interesse heeft in de warmtepomp van Vattenfall moet nog even geduld hebben. Het bedrijf verwacht dat de eerste exemplaren pas eind volgend jaar op de markt komen.

Wil je weten hoe de warmtepomp van Vattenfall precies werkt? We schreven er vorig jaar al over. Lees het hier.

Volgend jaar kun je je eigen iPhone of Macbook repareren

Lange tijd stond Apple bekend als het boegbeeld van anti-reparatie. Met hermetisch afgesloten apparaten die alleen door de producent zelf gerepareerd konden worden. Onderdelen die nergens te krijgen waren, behalve bij Apple zelf. En meer van dit soort praktijken. De geslotenheid van Apple zorgde er mede voor dat er een right to repair-beweging opstond, die van elektronicaproducenten eist dat apparaten (eenvoudig) zelf te repareren moeten zijn.Nu kondigt Apple aan dat repareren in ieder geval makkelijker wordt. Dit jaar nog komen in de VS bepaalde onderdelen beschikbaar voor particulieren. Het gaat om dingen die vaak stuk gaan, zoals schermen en batterijen. Volgend jaar zijn meer obscure onderdelen te koop, en kunnen ook mensen buiten de VS Apple-onderdelen aanschaffen. Tegenwerken van right to repair Het is een opmerkelijke draai, omdat Apple zich lange tijd verzette tegen thuisreparatie. Voorstellen in de VS om het right to repair in de wet vast te leggen, werden door Apple (en Microsoft) tegengewerkt. De hoge reparatiekosten die Apple rekende hebben in ieder geval in Nederland gezorgd voor een hele nieuwe bedrijfstak: de reparatiewinkels. Hoe deze verder gaan nu onderdelen van Apple makkelijker beschikbaar zijn, moet de toekomst leren. Mogelijk kunnen ze hiermee beter repareren, maar ze verliezen ook hun privilege om Apple-onderdelen in huis te halen. Fairphone Hoewel de onderdelen nu beschikbaar zijn, heeft Apple nog een lange weg te gaan voor reparatie echt simpel wordt. De systemen zijn nog steeds heel gesloten gebouwd, en ze uit elkaar halen voor reparatie is al erg ingewikkeld. Als doe-het-zelver heb je nog een flinke kluif aan een schermpje vervangen, dus. Als Apple repareerbeleid écht belangrijk vindt, zou het eens naar Fairphone moeten kijken. Die telefoon is modulair gebouwd, waardoor elk onderdeel eenvoudig vervangen kan worden. Ook als je geen expert bent in high-tech elektronica. Reparatie is een belangrijk onderdeel van de circulaire economie. We moeten minder weggooien en meer repareren, zodat we al met al minder grondstoffen gebruiken. Dat is beter voor het klimaat én het is een manier van leven die veel langer houdbaar is. Maar er zijn maar weinig bedrijven die reparatie hoog in het vaandel hebben staan. Vooral ondernemers die traditioneel al repareren, zoals fietsenmakers, zijn 'circulair', blijkt uit onderzoek.