André Oerlemans
15 juli 2024, 11:00

Met thuisbatterij het net in balans houden en nog betaald krijgen ook

Eigenaren gebruiken hun thuisbatterij vooral om overdag zonne-energie op te slaan voor ’s avonds. Energiebedrijf Eneco en de Nederlandse batterijproducent Charged gaan er nu ook het overvolle elektriciteitsnet mee ontlasten. Ze starten een proef van een jaar waarbij alle Sessy thuisbatterijen van Enecoklanten met een vast of variabel contract gezamenlijk worden aangestuurd om te laden en te ontladen tijdens piekmomenten. Die klanten worden daar voor betaald.

Eneco en sessy Alle thuisbatterijen samen kunnen het overvolle stroomnet ontlasten | Credits: Charged

De nieuwe innovatieve dienst heet Gridease en is vooral bedoeld om data te verzamelen over het gedrag en de inzetbaarheid van thuisbatterijen. Daarvoor betaalt Eneco deelnemers een vast bedrag van 5 euro per maand.

Paar kwartier per dag

Daarnaast worden de batterijen ingezet om het elektriciteitsnet in balans te houden. Als het aanbod van stroom groter is dan de vraag, kan Eneco de batterijen laden en andersom, als de vraag naar stroom groter is dan het aanbod, weer ontladen. Daarvoor krijgen deelnemers een variabele vergoeding, waarvan de hoogte tijdens de proef wordt vastgesteld. “We zullen dit hooguit een paar keer per dag een kwartier lang doen. We zorgen er voor dat mensen ’s avonds gewoon een volle thuisbatterij hebben. Uit onderzoek blijkt namelijk dat ze die batterij vooral hebben aangeschaft om daarin de stroom van hun zonnepanelen op te slaan en zo zelfvoorzienend te worden”, zegt woordvoerster Rianne de Voogt van Eneco.

BTW terug

Deelnemers hebben nog een derde financieel voordeel: wie een Sessy thuisbatterij aanschaft en die beschikbaar stelt voor Gridease, kan de 21 procent betaalde BTW terugvragen. Normaliter kan dat alleen als iemand een dynamisch energiecontract heeft en zijn batterij laat handelen op de elektriciteitsmarkt. Tijdens de proef kan dat dus ook voor mensen met een vast of variabel contract, omdat ze met hun batterij via Eneco handelen op de onbalansmarkt.

Meer netcongestie

Nederland is sinds dit jaar wereldkampioen
zonne-energie, met gemiddeld 3,5 zonnepaneel per inwoner. Ook het aanbod van windenergie is sterk gestegen en vormt 30 tot 40 procent van alle opgewekte stroom. Veel van die groene energie wordt echter opgewekt op momenten dat er weinig vraag naar stoom is. Die vraag is vooral ’s avonds en ’s ochtends het grootst, als er bijvoorbeeld weinig zonne-energie wordt opgewekt. Dat zorgt voor pieken en dalen op het elektriciteitsnet: netcongestie. Op sommige momenten wordt er meer stroom opgewekt dan het net aankan en soms vragen bedrijven en consumenten meer stroom dan er geleverd kan worden. Behalve in de uitbreiding van het net – waar de komende jaren miljarden in worden geïnvesteerd – ligt de oplossing in slimmer omgaan met de beschikbare energie. Daarin spelen batterijen een belangrijke rol.

Handelen op onbalansmarkt

Steeds meer Nederlanders schaffen een thuisbatterij aan om hun eigen zonne-energie overdag op te slaan en ’s avonds te gebruiken. Wie een dynamisch energiecontract heeft kan daar zelfs een extraatje mee verdienen door de batterij te laten handelen op de kortetermijnmarkt voor elektriciteit EPEX. Dat kan door een batterij te laden als de stroomprijs laag is en te ontladen als de prijs hoog is. Net als diverse andere batterijen wordt de Sessy thuisbatterij slim aangestuurd door algoritmes die dat automatisch doen. Maar energieleveranciers en netbeheerders zijn tegenwoordig ook bereid te betalen om het net met behulp van batterijen in balans en op spanning te houden. Charged doet samen met andere batterijleveranciers mee met Frank Energie, aanbieder van dynamische energiecontracten, om kopers van een Sessy te laten handelen op die onbalansmarkt. Via Eneco wordt die markt nu ook opengesteld voor mensen met een vast of variabel contract.

Zoeken naar data

De proef duurt een jaar. Deelname is vrijwillig en klanten kunnen Gridease ook uitzetten als ze willen. “Als het een succes is willen we het op bredere schaal gaan doen”, zegt De Voogt. “Omdat we nu met een klein aantal deelnemers werken, heeft het nog niet zoveel impact. We zoeken nu vooral naar data. Hoe kunnen we die batterijen slim aansturen? Hoe werkt de techniek? Hoe reageren onze klanten? We kijken echt wat dit voor de toekomst kan betekenen. Het is vooral kennis en ervaring opdoen.”

Win-win

Eneco is met Charged in zee gegaan omdat het bedrijf momenteel een van de grootste spelers op de markt voor thuisbatterijen is. Het lanceerde in september 2022 de Sessy, de eerste thuisbatterij van Nederlandse makelij. “Dit is voor alle partijen een win-winsituatie”, zegt CEO Roeland Nagel van Charged. “Eigenaren van een Sessy kunnen nog steeds hun groene energie opslaan en geld verdienen met hun batterij. Eneco kan al die batterijen samen laten werken om het overvolle net te ontlasten.”

Lees ook:

Opmerkelijk: vliegende waterstoftaxi legt recordafstand van 842 kilometer af

In de categorie opmerkelijke voertuigen mag de eVTOL niet ontbreken. eVTOL staat voor elektrische verticaal opstijgend en landend vliegtuig. Dankzij de grote vooruitgang die batterijen hebben geboekt, zien steeds meer innovatieve bedrijven de eVTOL als een waardevolle en uitstootvrije toevoeging aan de mobiliteitsmix. Zo kunnen dit soort luchttaxi’s gebruikt worden om personen tussen steden te vervoeren, zoals nu helikopters gebruikt worden. Brandstofcel en waterstoftank De eVTOL S4 van Joby Aviation, een bedrijf uit Silicon Valley, heeft nu voor het eerst een onbemande vlucht volbracht van maar liefst 842 kilometer. Dit deed het bedrijf door een eerder model uit te rusten met een brandstofcel in combinatie met een cryogene brandstoftank waarin 40 kilo vloeibare waterstof kan worden opgeslagen bij een temperatuur van -251 graden Celsius. De brandstofcel levert energie aan zes rotorbladen waarmee het voertuig alle kanten op kan vliegen. Verder is het voertuig uitgerust met een batterij die wordt ingeschakeld bij het opstijgen en landen. Drie keer verder vliegen Joby verruilde in mei de batterij-elektrische aandrijflijn met een waterstofaandrijflijn. Deze werd ontwikkeld in samenwerking met het Duitse H2Fly. H2Fly werd in 2021 overgenomen door Joby dat toen alleen nog een elektrische aangedreven eVTOL had. En waar de elektrisch aangedreven eVTOL in 2021 nog ‘slechts’ 249 kilometer op een volle accu aflegde, werd met zijn nieuwe waterstofvariant ruim de drievoudige afstand afgelegd. Luchttaxi’s in 2025 Volgens Joby is het überhaupt de eerste keer dat er een waterstofvlucht met een eVTOL werd gemaakt, dus het record werd eenvoudig gezet. Desalniettemin blijft 842 kilometer een indrukwekkende afstand. Joby zegt zelfs dat er na de vlucht nog 10 procent brandstof over was. Uiteindelijk gelooft het bedrijf dat het een waterstof-eVTOL kan ontwikkelen met een range van meer dan 1.500 kilometer. Joby wil zijn eerste eVTOL-taxi’s in 2025 in de lucht hebben. Lees ook: Opmerkelijk: met deze uitvinding haal je liters drinkwater uit de atmosfeerOpmerkelijk: Spanje schrapt btw op door klimaatverandering onbetaalbare olijfolieOpmerkelijk: afvalplastic uit de rivier eindigt in Coldplay-LPChangemaker Impact Diner Word partner van hét duurzaamheidsnetwerk. Bekijk hier de mogelijkheden.