André Oerlemans
05 juli 2023, 11:30

Mijlpaal: helft van alle Nederlandse stroom is nu groen

In de eerste zes maanden van 2023 is de helft van alle elektriciteit opgewekt uit duurzame bronnen zoals wind en zon. Een mijlpaal. In de eerste helft van vorig jaar was dat nog 43 procent.

Adobe Stock 598842480 Nooit werd er in Nederland meer groene stroom opgewekt dan in het afgelopen halfjaar | Credits: Adobe Stock

Dat blijkt uit de halfjaarcijfers die het Nationaal Klimaat Platform bijhoudt op de website Energieopwek.nl. Het grootste deel van de groene stroom kwam uit wind. Windturbines op land (14,2 procent) en zee (8,6 procent) leverden samen meer dan een vijfde van alle benodigde elektriciteit in Nederland. Zonnepanelen leverden 18,9 procent en de verbranding van biomassa 6,8 procent. De verwachting van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is dat het aandeel groene stroom zal stijgen tot 85 procent in 2030.

Record op record

Het is het zoveelste record dat gebroken wordt. Het jaar 2022 was al een recordjaar
met 41 procent groen opgewekte stroom. Het afgelopen halfjaar is dat aandeel verder gegroeid. In zonnige of winderige maanden werd het aandeel groene stroom van 50 procent al eerder overschreden, maar nog nooit was het halfjaargemiddelde zo hoog. De mijlpaal is mede te danken aan de afname van het totale energieverbruik in Nederland. Dat was in 2022 het laagste sinds 1990, heeft het CBS
berekend. Nederlanders verbruikten vorig jaar 10 procent minder energie dan in 2021 en bespaarden vooral op aardgas.

Kolencentrales uitgezet

Stroom vormt slechts 20 procent van het totale energiegebruik. De totale hoeveelheid hernieuwbare energie (stroom, warmte en duurzame transportbrandstoffen) groeide ten opzichte van het eerste halfjaar van 2022 met circa 12 procent tot tot een totaal van 14 á 17 procent. Dat kwam vooral door de groei van elektriciteit uit zon en wind. Het aandeel biomassa nam af omdat de kolencentrales in juni werden uitgezet. Daardoor was bijstook van biomassa ook niet mogelijk.

Groei zet door

Het klimaatplatform verwacht dat het aandeel van groene stroom ook in heel 2023 boven de 50 procent zal uitkomen. Onder meer omdat de komende maanden nieuwe windturbines op zee gaan draaien, bijvoorbeeld in windpark Hollandse Kust Zuid. Ook de groei van zonnepanelen en wind op land zal gewoon doorgaan. In juni boekten zonnepanelen een nieuw record door meer dan een derde van alle stroom op te wekken.

Export voorkomt negatieve stroomprijs

Door de grote hoeveelheid groene stroom komt het steeds vaker voor dat de elektriciteitsprijzen negatief zijn. Mensen met een dynamisch stroomcontract krijgen dan geld terug als ze elektriciteit gebruiken. Van de andere kant worden zonnepanelen en windturbines op die momenten uitgezet omdat ze geen geld opleveren. In juni was er 140 uur een overschot aan stroom. Toch hoefden zonnepanelen of windturbines niet altijd afgeschakeld te worden, omdat er op die momenten ook veel elektriciteit naar de buurlanden werd geëxporteerd. Dat voorkwam in de meeste gevallen dat er in Nederland negatieve stroomprijzen ontstonden. Dat bleef beperkt tot 22 uur.

Lees ook:

Milieusector groeit, maar blijft bescheiden

Dit blijkt uit de nieuwste cijfers van het CBS. Het statistiekbureau vat de milieusector samen als het deel van de economie dat zich bezighoudt met milieuactiviteiten. Concreet zijn dit organisaties die de grond, het water en de lucht beschermen door vervuiling te voorkomen, te verminderen en op te ruimen. Voorbeelden zijn natuurorganisaties, afvalverwerkingsbedrijven en partijen die zonnepanelen produceren. Dat de waarde van de milieusector groeit, wil zeggen dat deze branche harder groeit dan de rest van de economie. Al was er wel een kleine dip in de twee coronajaren.Het aandeel van de milieusector over de jaren heen.Goed voor 197.000 voltijdbanen De werkgelegenheid in de milieusector is sinds 2002 met 65 procent toegenomen. In 2022 was de sector goed voor 197.000 voltijdbanen. Het aandeel van de milieusector in het totaal aantal banen in Nederland is gestegen van 1,7 tot 2,4 procent. Daarmee behoort Nederland tot de middenmoot van de Europese landen. Opvallend is dat vanaf 2015, na het sluiten van het Klimaatakkoord van Parijs, het tempo van de groei van de milieusector is toegenomen. De werkgelegenheid in de milieusector is na het Klimaatakkoord van Parijs in een hoger tempo toegenomen.Focus op hernieuwbare energie De focus van de milieusector is de afgelopen jaren veranderd. Waar in 2001 de aandacht vooral uitging naar het verwerken van afval en afvalwater, is in 2021 hernieuwbare energie een belangrijk speerpunt. De branche zorgt voor 27 procent van alle werkgelegenheid. Ook de bestrijding van luchtvervuiling en de uitstoot van broeikasgassen is flink gegroeid tot bijna 7 procent van alle werkgelegenheid. Het aantal banen in de warmte- en energiebesparing is over de totale periode van twintig jaar echter maar met 2 procent toegenomen. De focus van de milieusector is de afgelopen jaren veranderd.Lees ook: Een groene baan: wat is dat eigenlijk?Personeelstekort in de energietransitie bereikt hoogtepunt‘Climate Quitters’: 1 op de 5 werknemers slaat baan af vanwege een gebrek aan duurzaamheid