Marc Seijlhouwer 17 juni 2021, 14:42

Miljoenen voor 'zonnecentrale' die ook duurzame waterstof maakt

Een Amerikaanse startup haalde de afgelopen maanden 108 miljoen dollar op om een zonnecentrale te bouwen. In deze centralen reflecteren spiegels zonlicht naar één punt, wat gloeiend heet materiaal oplevert. De hitte kan de industrie goed gebruiken, maar startup Heliogen wil er ook groene waterstof mee maken. Eerder investeerde softwaregigant Bill Gates al in het bedrijf.

Csp heliogen Spiegels reflecteren de zon naar een toren in het midden. De hitte die daar ontstaat kan de industrie gebruiken | Heliogen

Met het geld wil Heliogen onder andere een zonnecentrale bouwen bij een mijn in Californië. De centrale zorgt ervoor dat de industriële processen bij die mijn duurzaam en CO2-vrij uitgevoerd worden. Daarmee moet de belofte van de in 2019 opgerichte startup voor het eerst ingelost worden in de praktijk: warmte van de zon als alternatief voor warmte uit fossiele brandstoffen.

Bloedhete vloeistof

De zonne-installaties van Heliogen werken anders dan de zonneweides die we in Nederland kennen. De panelen van Heliogen zijn spiegels, die de zon allemaal naar één centraal punt bovenin een toren, reflecteren. In die toren zit een vloeistof die bloedheet wordt door de geconcentreerde zon. De hitte die zo ontstaat geeft heliogen vervolgens door aan industriële installaties in de buurt – of het bedrijf brouwt er waterstof mee, die op deze manier ook groen wordt opgewekt.

Het idee van geconcentreerde zonnekracht is niet nieuw; over de hele wereld staan verschillende van dit soort installaties. Wat Heliogen volgens de oprichters uniek maakt, is de manier waarop de spiegels zich constant aanpassen. Elke minuut dat de zon verplaatst, passen de spiegels hun positie aan zodat de reflectie de hele tijd optimaal is. Dat doen de spiegels dankzij een ‘ai’-systeem, waarbij de spiegels voelen waar de zon is en een computer aan de hand van die data berekent hoeveel elke spiegel moet draaien om vol in de zon te staan.

Staal maken met zonne-energie

Op die manier zijn temperaturen van honderden graden celcius (maximaal 1500 graden) te bereiken. En daarmee wordt deze vorm van zonne-energie interessant voor de industrie, die naarstig op zoek is naar een andere hittebron dan fossiele brandstof. Elektriciteit levert niet genoeg vermogen om hoge temperaturen te bereiken, maar geconcentreerde zonne-energie kan dat wel. Niet voor niets was staalproducent ArcelorMittal één van de grote investeerders in Heliogen.

Het bedrijf kondigde gisteren aan in twee opeenvolgende investeringsronden 108 miljoen op te halen. Dat is genoeg om een aantal projecten op te zetten, waarvan de mijn in Californië de eerste zal zijn. Bij dat project moet blijken of de beloften van de startup waargemaakt worden. Zo ja, dan kan dat zeker voor de zonnigere regio’s van de wereld uitkomst bieden. Een zonnecollector zoals Heliogen die bouwt, is in Nederland waarschijnlijk minder effectief omdat de zontemperatuur doorgaans lager is.

Er zijn meer gekke ideeën om meer zonne-energie op te wekken. Zonnepanelen bij de maan, bijvoorbeeld.

Een betontegel gemaakt van oud beton is een eerste stap naar circulaire wegenbouw

GP groot haalt zowel het grove als het fijne deel van de tegel uit gerecyclede spullen. Het grove deel komt van sloopbeton dat bedrijven uit het hele land aanleveren. Het fijne deel is zand, dat GP Groot zo weet op te werken dat het voldoet aan de hoge eisen als bouwmateriaal. Vaak gaat het om vervuild zand, dat anders niet herbruikbaar is.Daarnaast zorgt de tegel voor een tweede leven van sloopbeton. Dat is belangrijk, want daardoor bespaar je niet alleen afval, maar is er ook minder nieuw beton nodig. Dat is dan weer goed voor het klimaat omdat bij de productie van cement voor beton veel CO2 vrijkomt vanwege de hoge temperaturen die nodig zijn. Niet voor niets zijn cementbedrijven de grootste vervuilers van Europa.Urban MiningNu is het gebruik van sloopbeton voor nieuwe materialen niet per se nieuw. Het bedrijf New Horizons doet dit bijvoorbeeld ook, en weet het sloopmateriaal met een speciaal apparaat in de oorspronkelijke bestanddelen te sorteren. Zo werkt GP Groot niet, al zijn de grondstoffen die worden geproduceerd net zo goed toepasbaar binnen de betonindustrie.Met de materialen kunnen ze tegels maken die voor 70 procent uit gerecycled materiaal bestaan. Uiteindelijk moet dat 100 procent worden. Maar dan moet het bedrijf  wel een circulaire bron vinden voor de ‘middenfractie’ van de tegel. GP Groot wil echter niet wachten met het op de markt brengen van een (grotendeels) circulaire tegel en betreedt daarom nu al de markt.Circulaire bouwGP Groot weet dat de bouw voor een grote uitdaging staat. De overheid wil dat de Nederlandse economie in 2050 helemaal circulair is, en dat er in 2030 al 50 procent minder nieuwe grondstoffen gebruikt worden. Als grootverbruiker moet de bouw snel nieuwe manieren vinden van recycling en hergebruik om deze doelstellingen te behalen. En dat terwijl de bouwsector vaak langzaam is met het introduceren van nieuwe dingen. GP Groot praat nu met de Gemeente Alkmaar, de thuisbasis van het bedrijf, over een eerste toepassing van deze tegel.Benieuwd wat er allemaal nodig is om de bouw circulair te maken? Dat lees je in dit artikel