Marc Seijlhouwer 21 april 2022, 12:00

Nederland kan in zijn eigen energiebehoefte voldoen in 2050

Tegen de verwachtingen in kan Nederland wel degelijk zelfvoorzienend zijn qua elektriciteit. Dat is een van de opvallende conclusies van een nieuwe studie van TNO, die becijfert of en hoe Nederland duurzame doelen kan halen.

Windmolens nederland polder akker Er komen tot 2050 een heleboel extra windmolens | Credits: Adobe Stock

De studie is een update van 2020. De nieuwe klimaatdoelen van het kabinet vragen om een nieuwe berekening van de haalbaarheid van de plannen. TNO-onderzoeker Martin Scheepers verzamelde verschillende scenario’s en kijkt daarmee zo goed mogelijk in de toekomst.

De resultaten zijn hoopgevend. Nederland kan (bijna) zelfvoorzienend worden op het gebied van groene stroom. En als industrie, lucht- en scheepvaart massaal overstappen op waterstof als transportmiddel kunnen we zelfs daarin voorzien met Nederlandse bronnen. De afhankelijkheid van gas, olie en kolen zal hoe dan ook sterk dalen. Wel zal tot 2050 (het jaar waarin Nederland 100 procent CO2-neutraal moet zijn) import van fossiele brandstoffen nodig blijven.

Het minimale doen

TNO hanteert twee scenario’s. In eentje doen ‘we’ het minimaal noodzakelijke. In het andere is Nederland ambitieuzer en worden doelen sneller en met meer investeringen gehaald. Dat laatste scenario ziet in 2050 geen gebruik van fossiele brandstoffen meer. Ook CO2-opslag, een controversiële maatregel om de uitstoot terug te dringen, heeft hierin maar een marginale rol. In het ‘gematigde’ scenario is CO2-opslag onmisbaar en gebruiken industrie en transport nog steeds fossiele brandstof na 2050.

De studie moet een handvat voor overheid en bedrijfsleven zijn. Het laat zien dat investeringen in groene technieken en energieprojecten lonen in de toekomst. Sterker: volgens Scheepers is een klimaatneutraal energiesysteem waarin Nederland zelfvoorzienend is uiteindelijk goedkoper. Fossiele brandstoffen zullen door CO2-belasting immers steeds duurder worden. Dit nog los van geopolitieke ontwikkelingen, die in ieder geval de afgelopen maanden lieten zien hoe hard de prijs van olie en gas kan stijgen.

Lees ook: Kan Nederland zonder Russich gas?

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Maak plaats voor de nieuwe generatie toezichthouders: “Jongeren kijken anders naar de maatschappij”

“Sommige generaties zijn meer vertegenwoordigd dan anderen in de boardroom. Daar willen wij verandering in brengen”, begint Nikki Trip (geboortejaar 1997). Trip is oprichter van de politieke beweging Stem op een Jongere en Aandeelhouder van de Toekomst. Daarnaast is ze mede-initiatiefnemer van 2100, een netwerk van aankomende en gevestigde bestuurders dat zich inzet voor brede welvaart. Trip: “Ik ben van plan er in het jaar 2100 nog te zijn. Maar als we dan een fijne en gezonde wereld willen, hebben we in het bedrijfsleven wel die blik vooruit nodig.” Zoekende commissaris Maar als jonge commissaris kan het best intimiderend zijn om je plek te vinden tussen ervaren toezichthouders, weet Margot Scheltema (1954), commissaris bij onder andere De Nederlandsche Bank en Nedap. Scheltema begeleidt (jonge) onervaren mensen in het begin van hun commissarisschap. “In mijn begindagen als commissaris was ik zelf op zoek naar de rol die ik moest spelen. Als je relatief weinig werkervaring hebt, is het soms best een uitdaging om je stem te laten horen.” Daarom adviseert Scheltema beginnende commissarissen in ieder geval twee dingen als ze hun plek in een raad willen vinden: “Leer het bedrijf en het verdienmodel door en door kennen. Zorg daarnaast dat je investeert in de mensen om je heen, zowel je medecommissarissen als de raad van bestuur. Leer hen kennen en ontdek wat ze drijft.” Lees ook: Tekort aan ‘klimaattechnici’ bereikt record Urgentie van klimaatverandering Voor Scheltema en Trip staat het belang van generatie-diverse raden en besturen buiten kijf. “Jongeren kijken op een andere manier naar de maatschappij”, zegt Trip. “Ze brengen van nature een langetermijnvisie mee, simpelweg omdat ze onderdeel zijn van de toekomst. Verder hanteren de aankomende bestuurders van 2100 een brede welvaartsvisie. Ze zijn zich bewust van de urgentie van klimaatverandering. Want laten we wel wezen, de aarde staat in de fik.” Scheltema valt Trip bij. “Jonge mensen nemen het perspectief mee van jonge consumenten en werkzoekenden. Juist in een tijd waar bedrijven worstelen met het aantrekken van nieuwe talent is dat laatste perspectief heel waardevol.” Raadsleden vullen elkaar aan Scheltema ziet bij jonge commissarissen soms enige terughoudendheid aan een tafel vol ervaren mensen. “Dat willen we doorbreken. Een commissaris heeft maar weinig momenten van invloed. Daarom is een goede voorbereiding vereist. Zorg dat je een visie hebt over de onderwerpen die aan bod komen. Je hebt misschien minder werkervaring, maar je hebt wel degelijk een unieke inbreng.” Het is minstens zo belangrijk dat er aan de overlegtafel ruimte wordt gemaakt voor nieuwe inzichten. Gelukkig ziet Trip dat steeds meer bestuurders open staan voor jong geluid. “Het is mooi om te zien als bedrijven echt hun best doen om een raad te creëren met zoveel mogelijk verschillende perspectieven. Want alleen als conventies worden uitgedaagd, word je als bedrijf toekomstbestendig.” Lees hier hoe de energietransitie en genderongelijkheid elkaar kunnen kruisen Ode aan het ongemak Het overkoepelende thema van de webinarreeks die MVO Nederland, Ebbinge en Change Inc. dit jaar organiseert is ‘ode aan het ongemak’. “Er zou wat mij betreft veel meer ongemak bij commissarissen mogen zijn”, zegt Scheltema. “Iedereen moet zich afvragen of de huidige koers wel voldoende op de lange termijn en toekomstige generaties is gericht. Dat is primair de opdracht van een RvC.” “En dat gesprek aangaan kan best ongemakkelijk zijn”, zegt Trip. “Het gesprek over het klimaat moet gevoerd worden. En dat is niet per se een gezellig onderwerp. Puur praktisch gaat het er om dat er in een RvC plek wordt gemaakt voor nieuwe personen. Komt er dan een stoel bij of levert iemand die al lang zit zijn plek in?” Aandacht voor de lange termijn en diversiteit Trip en Scheltema zijn ervan overtuigd dat dit ongemakkelijke gesprek gevoerd moet worden. Trip: “We moeten zorgen dat de juiste mensen op de juiste plekken terecht komen. Het liefst zo snel mogelijk. Want de tijdspanne om dingen te veranderen wordt met de dag kleiner.” Scheltema: “Executive searchbureau’s als Ebbinge hebben hier ook een belangrijke rol te spelen. Zij worden ingeschakeld als lege plaatsen gevuld worden. Natuurlijk is het belangrijk om te luisteren wat de klant wil, maar je moet ook kijken naar wat het bedrijf nodig heeft. Als er bij het opstellen van een profiel geen aandacht wordt besteed aan de lange termijn en diversiteit, dan moet het searchbureau daar vragen over stellen en deze overwegingen meenemen bij het opstellen van de longlist.”Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.