Erika van Zinderen Bakker 16 maart 2023, 15:00

Nederlanders kampioen innovatief energie besparen

Nederlanders zijn het meest innovatief bij het vinden van slimme en vernieuwende vormen van energiebesparing. Dat blijkt uit onderzoek naar het energiebesparingsgedrag in Noordwest-Europa.

Adobe Stock 536645661 tochtstrip Nederlanders investeren in vergelijking met de 'buren' uit andere landen meer in simpele energiebesparende maatregelen, zoals ledverlichting en tochtstrippen. | Credits: Adobe Stock

Onderzoeksbureau Statista voerde in opdracht van energiebedrijf Vattenfall een onderzoek uit onder 5.000 consumenten in Zweden, Finland, Duitsland, Nederland en Frankrijk. Daaruit blijkt dat Nederlanders in vergelijking met de buurlanden meer investeren in simpele maar effectieve energiebesparende maatregelen, zoals ledverlichting en tochtstrippen. Ook staan Nederlanders meer open voor langetermijninvesteringen in zonnepanelen, isolatie of nieuwe technologieën zoals (hybride) warmtepompen.

92 procent bespaart uit financiële overwegingen

Uit het onderzoek, dat in januari dit jaar werd uitgevoerd, blijkt ook dat 92 procent van de ondervraagden in Nederland energie bespaart uit financiële overwegingen. 72 procent geeft aan hiermee ook een bijdrage te willen leveren aan het voorkomen van klimaatverandering. 71 procent wil met energiebesparing het uitputten van natuurlijke hulpbronnen voorkomen.

Top 5 energiebesparingsmaatregelen

Om minder energie te verbruiken hebben Nederlanders in hun dagelijks leven een hele reeks gedragsveranderingen doorgevoerd. De top 5 van de meest gebruikte maatregelen is:

  1. Alleen ruimtes verwarmen waar je aanwezig bent (82 procent)
  2. Thermostaat lager zetten (79 procent)
  3. Minder licht gebruiken (79 procent)
  4. Koken met een deksel op de pan (78 procent)
  5. Korter douchen (74 procent)

Energie besparen in de zomer

Volgens Heleen Boer, manager verbruik bij Vattenfall, kijken mensen in alle lagen van de samenleving naar het terugdringen van energieverbruik door hun gedrag aan te passen.

Boer hoopt dat de energiebesparingstrend doorzet in het zomerseizoen. “We zien dat de energieprijzen nu dalen en het wordt de komende maanden interessant om te zien of dit invloed heeft op het bespaargedrag van Nederlanders gedurende de zomermaanden”, zegt ze in een persbericht van de energieleverancier.

“Besparen werd nu vooral gekoppeld aan gas voor verwarming in het winterseizoen, maar in de zomer zijn er ook voldoende mogelijkheden. Denk aan het slimmer koel houden van je huis via zonneschermen of ventileren in de nacht in plaats van gebruik te maken van de airconditioning.”

Uitstoot broeikasgassen 9 procent lager

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldde eerder deze week dat de uitstoot van broeikasgassen in 2022 9 procent lager was dan in 2021. Dat komt vooral doordat er minder aardgas is verbruikt door de industrie, landbouw en gebouwde omgeving. Huishoudens zijn samen met kantoorgebouwen onderdeel van de gebouwde omgeving. Deze lagere uitstoot is overigens niet alleen te danken aan isolatiemaatregelen. Het aardgasverbruik hangt ook voor een groot deel af van hoe warm of koud een winter is.

Lees ook:

EU wil met nieuwe wet meer grondstoffen mijnen uit eigen bodem

Om windmolens, batterijen en zonnepanelen te bouwen, heb je (zeldzame) metalen en mineralen nodig. Het overgrote deel van de zeldzame metalen (98 procent) komt op dit moment uit China, maar dat wil de Europese Unie veranderen. Vóór 2030 moet 10 procent van het Europees gebruik uit Europa komen. Hoewel het continent niet het meest rijk is aan grondstoffen, zijn er landen in Europa waar wél gemijnd kan worden. Recent bleek dat Zweden een enorme vondst had gedaan van zeldzame aardmetalen. Pandemie en oorlog zijn aanleiding Brussel wil dat Europa de komende jaren meer inzet op de winning van mineralen en metalen uit eigen grond. Bovendien moet 40 procent van de jaarlijkse consumptie van iedere grondstof verwerkt worden in eigen raffinaderijen. Minstens 15 procent van de grondstoffen moet tegen 2030 gerecycled worden. De pandemie en de oorlog in Oekraïne zijn de aanleiding geweest voor de Europese Commissie om meer zelfvoorzienend te worden. “Als we onafhankelijk willen zijn, moeten we dringend onze bevoorradingsketen versterken en diversifiëren en samenwerken met gelijkgestemde partners”, zei Von der Leyen in een toespraak op woensdagavond. Samenwerking met Chili en Brazilië Naast dat een deel van de metalen en mineralen van Europese bodem moet komen, wil Europa samenwerken met landen zoals Chili en Brazilië. Ook samenwerkingen met Canada en Kazachstan staan op de planning. Als we meer grondstoffen uit Europese bodem halen, moet de industrie het vooral hebben van lithium uit Zweden, Frankrijk en Portugal. Zweden en Finland moeten een bron worden voor kobalt. Tegengeluid Hoewel het volgens experts een goede ontwikkeling is om minder afhankelijk te zijn van landen als China, is de nieuwe wet niet onomstreden. Milieuorganisaties wijzen op de ondoordachte milieuschade die de mijnbouw van de metalen kan aanrichten. Het Wereldnatuurfonds (WWF) zei tegen de Financial Times dat de groene transitie ten koste van natuur en biodiversiteit gaat. Dat is een van de redenen geweest waarom Europa de winning van grondstoffen jarenlang heeft uitbesteed aan landen als China of Australië, om milieuschade in Europa te mijden. De lokale bevolking in Covas do Barrosso, Portugal, proberen bijvoorbeeld al jarenlang de geplande lithiummijn tegen te houden. De mijn zou eerst in 2020 opengaan, maar dat is uitgesteld tot 2026. Vergunning krijgen wordt makkelijker Met de nieuwe grondstoffenwet moet het makkelijker worden om vergunningen te verlenen. Het gaat dan specifiek voor het mijnen van grondstoffen voor de energietransitie: de bouw van windmolens, zonnepanelen en batterijen. Meer lezen over schaarse grondstoffen? Op weg naar circulaire economie: in 2030 helft minder grondstoffen, hoe realistisch is dat? Moet het oerwoud verdwijnen voor onze windturbines en batterijen? SER: grondstoffenbelasting invoeren om klimaatdoelen te halenDoorbraak TNO: veel minder schaarse metalen nodig in nieuwe elektrolyser