André Oerlemans
20 maart 2024, 12:00

Nederlandse innovatie: uitklapbaar mobiel zonnepark in een vrachtwagencontainer

Een mobiel zonnepark waar en wanneer je het maar nodig hebt. Op een bouwplaats met elektrische kranen en machines. Of bij een festival of evenement zonder dieselgeneratoren. De Nederlandse zonnepanelenproducent Energyra kan het binnen vier uur leveren in een vrachtwagencontainer.

Dennis Blüm Energyra Dennis Blüm lichtte het mobiele zonnepark van Energyra toe tijdens Solar Solutions | Credits: André Oerlemans

Het wordt steeds moeilijker om in de wereld van zonnepanelen met innovaties te komen. Op Solar Solutions, de grootste zonnevakbeurs van Noordwest Europa, gaat het vaak over een procent meer rendement, nieuwe ophangsystemen, nieuwe manieren om je eigen zonnestroom te gebruiken of allerlei slimme opslag- en batterijsystemen. De Nederlandse zonnepanelenproducent Energyra
presteerde het om dit jaar met iets compleet nieuws te komen: een mobiel zonne-energiesysteem.

Lichtgewicht panelen

De producent maakt daarbij slim gebruik van het lichte gewicht van zijn panelen. Daardoor passen er tussen de 48 en 252 zonnepanelen in een container van 20 of 40 voet, de gangbare maten in het internationale transport. “Andere panelen zijn minimaal 2,5 keer zo zwaar en daar kun je er dus niet zoveel van in een container vervoeren. Dan kan dit niet”, legt Dennis Blüm van Energyra uit.

Uitvouwbaar

Samen met partner Easyfix Solar heeft het een systeem ontworpen, waarbij de zonnepanelen uit de container in vier uur tijd uitgevouwen worden en operationeel zijn. Verder hoort er een omvormer bij en een batterij om de zonnestroom in op te slaan. Elk paneel heeft een vermogen van 350 wattpiek, wat bij 252 panelen neerkomt op 88.200 wattpiek. Het systeem wekt ter plekke zonnestroom op en slaat het overschot op in de batterij voor later gebruik.

Bouw en festivals

Met het mobiele zonnepark mikt Energyra vooral op de bouw- en de evenementensector. De bouwsector moet de uitstoot van CO2 en stikstof verminderen, onder meer door met elektrische kranen en machines te werken en te stoppen met dieselgeneratoren. Ook organisatoren van grote festivals en evenementen als Mojo Concerts willen van hun grote, vervuilende dieselgeneratoren af. “Dat is onze doelgroep”, stelt Blüm. “Maar ook bijvoorbeeld organisatoren van buitenfilms. Bij zo’n film moet het stil zijn en daarom worden de lawaaimakende generatoren nu vaak op grote afstand neergezet.”

Gif- en slaafvrije panelen

Energyra staat vooral bekend om zijn duurzame, lichtgewicht zonnepanelen met een relatief hoog vermogen en rendement. Er zitten geen schadelijke stoffen als lood, fluor of PFAS in. Bij de inkoop van silicium controleert het bedrijf dat die niet via dwangarbeid is gewonnen. De lichtste versies wegen slechts 4 tot 7 kilo, terwijl een gangbaar paneel tussen de 20 en 25 kilo weegt.

Eerste mobiele zonnepark

Het Nederlandse bedrijf is de eerste met een dergelijk mobiel zonnepark. Er zijn wel andere varianten op mobiele zonneparken, bijvoorbeeld de mobiele zonnepanelen die een bedrijf als Volta Energy aanbiedt. Die staan op een aanhanger, met een batterij en een bio-dieselaggregaat als back-up. Bredenoord
biedt een opvouwbare mobiele zonnefabriek aan met 90 zonnepanelen en een vermogen van 23.000 wattpiek. Ook is er het rijdende zonnepark van boer Jacob Jan Dogterom uit Oude-Tonge, waarmee hij zonnestroom opwekt, terwijl hij zijn gewassen beschermt. In andere landen worden vooral kleine uitklapbare systemen aangeboden met slechts enkele zonnepanelen of staan projecten in de ijskast.

Productie naar Nederland

Energyra is een van de weinige zonnepanelenproducenten in Nederland. Eind 2023 kwam 92 procent van alle zonnepanelen in de wereld uit China, stelt de Duitse producent Meyer Burger. In Nederland komt 89 procent van de panelen daar vandaan, berekende het CBS. Dat zijn er zo’n 10 miljoen per jaar. Daarmee vergeleken zijn de 200.000 panelen die Energyra jaarlijks produceert een schijntje. Maar de EU en Nederland proberen de productie meer naar Europa te halen, onder meer via initiatieven als SolarNL. Dat consortium ging dit jaar van start en wil met innovaties en nieuwe technologieën de concurrentie met China aan gaan. Ook Energyra is daar bij aangesloten. Toch ging eind januari Exasun nog failliet, de oudste zonnepanelenproducent van Nederland. Het bedrijf kon de concurrentie met China niet langer aan.

Lees ook:

Changemaker Thibaud van der Steen gaat voedselverspilling tegen: ‘Probleem is serieus, maar ik wil het op een leuke manier oplossen’

Hoe verduurzaam jij de voedselketen? “Door te zorgen dat er zo veel mogelijk voedsel bij mensen thuis belandt in plaats van in de container. Dat klinkt als een logische zaak, maar dat is het helaas niet. In Nederland stellen we erg strenge cosmetische eisen aan groente en fruit. Ze moeten voldoen aan het schoonheidsideaal, het perfecte plaatje. Is dat niet het geval, dan kan het gebeuren dat hele partijen worden afgekeurd. Inkopers willen ze niet hebben. De producten zijn perfect qua smaak, maar zien er anders uit dan gewenst. Dat kan een reden zijn om ze te weigeren. De boer is hier de dupe van en blijft met heel veel etenswaren zitten. Met No Waste Army brengen we deze producten alsnog aan de man. Telers hebben er namelijk hard voor gewerkt en verdienen er een goede prijs voor. Doen we dit niet, dan krijgt de boer in kwestie geen geld en worden producten met tienduizenden kilo’s tegelijkertijd weggegooid. Waanzin, als je het mij vraagt.” Is voedselverspilling een probleem dat we als maatschappij zelf hebben gecreëerd? “Zeker. Inkopende partijen stellen zware cosmetische eisen waar lang niet altijd aan kan worden voldaan. Als consument zijn we gewend geraakt aan perfecte producten. Rechte komkommers en tomaten met een mooie, rode kleur. Mensen die groente in hun eigen moestuin kweken, weten dat dat geen realistisch beeld is. De lat is erg hoog gelegd. Te hoog, zou ik zeggen. Daar is iedereen schuldig aan. Ik ga niet met de vinger wijzen. Supermarkten of groothandels zijn niet de boeman. We hebben dit systeem gezamenlijk opgezet, en dus moeten we het samen weer veranderen. Ik draag daar graag mijn steentje aan bij.” Hoe krijg je andere mensen mee in jouw missie? “Door vooral niet boos of té activistisch te zijn. Het probleem van voedselverspilling is serieus, maar ik wil het op een leuke en vrolijke manier oplossen. Ik geloof dat mensen dat goed kunnen gebruiken. Er speelt veel ellende in de wereld. Zwaar nieuws is er genoeg. Daarom wil ik het positief houden. No Waste Army moet een leuke beweging zijn. Ik denk dat je dan veel meer mensen enthousiast maakt en meekrijgt.” Waar zie je dat je al verschil maakt? “Op verschillende vlakken, gelukkig! Bijvoorbeeld als het gaat om bewustwording. Afgelopen tijd zijn er best wat van onze berichten viral gegaan op LinkedIn. Eén daarvan is het verhaal van Cornelis Mosselman, een biologische en regeneratieve boer. Hij spuit geen bestrijdingsmiddelen over zijn land en teelt zo natuurlijk mogelijk. Zijn wortels waren niet perfect recht en werden massaal afgekeurd. Hij bleef met 100.000 kilo zitten! Voor hem en zijn producten hebben we een crowdfunding- en reddingsactie opgezet. Inmiddels heeft 73.000 kilo wortelen een mooie bestemming gekregen. Een grote hoeveelheid is afgenomen door diverse cateraars, een deel is gedoneerd aan voedselbanken. Toen we dit verhaal online deelden, hebben mensen met verontwaardiging gereageerd. We hebben duizenden likes en reacties gekregen op dit specifieke verhaal. Het helpt om een groot probleem zoals onnodige voedselverspilling tastbaar en concreet te maken. We geven het een naam en een gezicht. Dat slaat aan. Ik zie ook dat steeds meer mensen zich bij onze beweging aansluiten. Onze medestrijders tegen voedselverspilling krijgen ieder kwartaal een box gevuld met houdbare producten. Jam van aardbeien met een deukje, sap gemaakt van kleiner uitgevallen peren en bijvoorbeeld ketchup van imperfecte tomaten. Ik vind het hartverwarmend hoe massaal de boxen worden afgenomen. Dat laat me zien: consumenten willen dit. Doordat mensen de box afnemen strijden ze met ons tegen verspilling en gaan we samen de voedselketen proberen te veranderen.” Welk obstakel hoop je in de nabije toekomst te doorbreken? “Ik hoop echt dat we de schoonheidsidealen overboord gaan gooien. Dat we veel meer mooie producten accepteren, welk vorm ze ook hebben. Er wordt nu nog veel te veel weggegooid. Dat is immens zonde. Om een beeld te geven: zo’n 15 procent van alle aangeboden producten wordt nu niet afgenomen. Door klimaatverandering wordt dit in de toekomst waarschijnlijk alleen nog maar meer. Onder extreme weersomstandigheden wordt het steeds lastiger om de perfecte aardappel of aardbei te oogsten. Als we ook nog eens willen dat boeren omschakelen en meer biologisch gaan telen, wordt het helemaal een lastig verhaal. Daarom zou ik heel graag zien dat we met z’n allen wat minder kritisch zijn op looks.” Met welke partij wil je graag samenwerken? “Het liefst zo veel mogelijk! De grootste supermarkten van het land, cateraars, groothandels, de overheid. Ik wil met iedereen praten en ga graag om tafel. Het is een gezamenlijk probleem, zoals ik al zei. Ik los het graag samen op. Iedereen die een bijdrage kan leveren, mag me een berichtje sturen. Graag zelfs!” Meer Changemakers: Changemaker Samuel Beltman (Cycling 4 Climate): ‘Op sommige momenten dacht ik: holy shit, hier komt veel bij kijken’Changemaker Marije Klomp (Radboud Universiteit): ‘De drang naar beheersbaarheid is niet genoeg om een organisatie te transformeren’Changemaker en advocaat Danny Hoekzema: 'Duurzame verandering is te maken met een juridische pennenstreek'De Changemaker-serie wordt mede mogelijk gemaakt door Vattenfall.