Andrei Stiru 24 juli 2023, 10:34

Nieuwe studie: aardgas heeft mogelijk even grote impact op klimaat als steenkool

Dat fossiele brandstoffen broeikasgassen uitstoten, staat buiten kijf. Maar sommige, met name steenkool, stoten bij verbranding meer uit dan bijvoorbeeld aardgas of olie. Volgens een nieuwe studie, die niet enkel rekening houdt met de verbranding, maar ook de secundaire uitstoot als gevolg van gaswinning en -transport, zou aardgas echter een grotere impact kunnen hebben op het klimaat dan eerder werd gedacht.

Adobe Stock 603430200 Een aantal energiebedrijven wil juist meer aardgas winnen de komende tijd. Maar wat doet dat voor het klimaat? | Credits: Adobe Stock

Volgens een peer reviewed studie die in vakblad Environmental Research Letters werd gepubliceerd, zou de totale uitstoot van aardgas even hoog kunnen zijn als die van steenkool. Bij verbranding produceert steenkool twee keer zoveel CO2 als aardgas. Maar bij de ontginning van aardgas komt methaan vrij, een broeikasgas dat per molecule 25 keer zoveel warmte in de atmosfeer kan houden als koolstofdioxide.

Volgens de studie kan zelfs een kleine hoeveelheid methaan die vrijkomt bij de productie en het transport van aardgas een aanzienlijke impact hebben op het klimaat. Indien slechts 0,2 procent van het methaan in de gasketen lekt, zou de schade al even groot zijn als de steenkoolindustrie.

Methaanlekken

In de paper worden echter studies aangehaald waarin wordt gemeten hoeveel procent van het methaan weglekt bij bestaande productiegebieden, zowel binnen de VS als daarbuiten. Daaruit blijkt dat het lekpercentage een stuk hoger is, van 0,65 procent tot, op sommige plaatsen, maar liefst 66,2 procent.

De auteurs van de studie hielden daarbij rekening met alle stadia van de productie, van beide energiebronnen. Bij de ontginning van steenkool komt immers ook methaan vrij. Ook opvallend: wanneer steenkool wordt verbrand, komt ook zwaveldioxide (SO2) vrij, een molecule die juist zonlicht weghoudt van de atmosfeer en dus een deel van de CO2-verwarming compenseert. Belangrijk om op te merken is wel dat SO2 voor hart- en longproblemen kan zorgen en ook zure regen veroorzaakt.

Slecht nieuws voor de aardgasindustrie

Het nieuws komt net op een tijdstip dat energiebedrijven meer willen investeren in de aardgasontginning. Energiegiganten als ExxonMobil en Shell geloven dat aardgas, met name vloeibaar gemaakt aardgas (LNG), de komende decennia een grote rol zal blijven spelen in de energievoorziening. Zij zien dit als een beter alternatief voor steenkool. Ook willen zij sterker inzetten op koolstofopvang en -opslag, in plaats van steeds meer te investeren in hernieuwbare energie.

Zij geloven dat, indien aardgas wordt uitgefaseerd, energie in het algemeen veel duurder zal worden. Een voorbeeld is Europa, dat aardgasprijzen vorig jaar zag vertienvoudigen nadat de voorraad uit Rusland deels wegviel. Dat was een significante factor die de inflatie deed toenemen. Critici verwijten de bedrijven er echter van aan greenwashing te doen. Aardgaswinning zou de klimaatdoelstellingen op de lange baan schuiven en als doel hebben om meer winst te maken. Deze nieuwste studie zet het argument van critici kracht bij.

Lees ook:

Friezen willen aardwarmte uit vulkaan in Waddenzee

Een vulkaan op Nederlandse bodem: het bestaat écht. Ooit had de Zuidwalvulkaan een omtrek van enkele kilometers en stak hij bijna duizend meter boven zee uit. Maar de vulkaan is al zo’n 145 tot 160 miljoen jaar dood. Nu ligt hij ver onder de bodem van de Waddenzee, voor de kust van Vlieland, op ruim tweeduizend meter diepte. Bovengemiddeld warm in de Waddenzee Toch is de aardbodem rondom de Zuidwalvulkaan nog bovengemiddeld warm. Volgens sommige cijfers zou het daar zo’n 135 graden Celsius zijn, schrijft het NRC. En die warmte kan gebruikt worden, dachten de initiatiefnemers van het burgerinitiatief Stogef. De groep wil de warmte afvangen en de stad Bolsward, zo’n zevenduizend aansluitingen, verwarmen. Hoe werkt geothermie? Geothermie is een manier om warmte uit de aarde te halen. Diep onder de aardkorst bevindt zich een laag magma en een heet binnenste deel van de aarde. Dit zorgt ervoor dat de aarde op sommige plaatsen warmer is dan aan het oppervlak. Om de warmte te benutten, moet een put worden geboord. Een soort waterput, maar dan een stuk dieper, soms wel enkele kilometers diep. Het water en de stoom die daarbij vrijkomen worden gebruikt om turbines aan te drijven en elektriciteit op te wekken, of in leidingen om huizen te verwarmen. De bekende warmtenetten.Warmtenetten in publieke handen Geothermie is een een duurzame manier om huizen te verwarmen. Steeds meer gemeentes kijken naar de aanleg van warmtenetten om restwarmte van afvalverbranders, industrie of geothermie te gebruiken. Een jaar geleden schreef minister Rob Jetten van Klimaat en Energie aan de kamer dat alle warmtenetten in Nederland op termijn in publiek eigendom moet komen. Dat zijn gemeenten of andere overheden. Op dit moment is bijna 90 procent van de warmtenetten in handen van energiereuzen Vattenfall en Eneco, maar veel bedrijven hebben hun projecten na de aankondiging van Jetten stilgelegd. En dat is zorgelijk, want in 2030 moet een half miljoen bestaande woningen op een warmtenet zijn aangesloten. In 2050 2,6 miljoen woningen.Meer lezen: Dordrecht claimt eerste gasloze warmtenet van NederlandHoe bedrijven ondanks dreigende onteigening warmtenetten kunnen aanleggenTweede Kamer en branche luiden noodklok over stilvallen aanleg warmtenetten