Jeroen de Boer
20 maart 2026, 07:11

Nieuwsupdate: EU wil elektriciteitsprijs voor industrie verlagen en kopgroep om bouw sneller te verduurzamen

Op de Europese top in Brussel is donderdag afgesproken om te kijken naar maatregelen die elektriciteitsprijzen voor de industrie verlagen. Verder in het nieuws: een groep van 7 grote partijen uit de bouw wil het voortouw nemen bij verduurzaming en slim planten van duingras maakt het duinlandschap sterker.

EU industrie prijzen elektriciteits ets emissiehandel Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie (l) en voorzitter Antonio Costa van de Europese Raad van regeringsleiders (r). | Credits: Getty Images

EU wil lagere stroomprijzen voor industrie en morrelen aan CO2-prijs

Bij de Europese top van regeringsleiders in Brussel was er donderdag grote druk om iets te doen aan de hoge energieprijzen voor de industrie. In de slotverklaring erkennen de leiders dat verduurzaming van het energieverbruik cruciaal is op de langere termijn. Alleen dan kan Europa minder afhankelijk worden van de import van olie en gas.

Op korte termijn gaat de Europese Commissie samen met de lidstaten kijken naar maatregelen om de elektriciteitskosten voor de industrie te drukken. Formeel horen energiebelastingen tot de nationale bevoegdheden, dus het lijkt erop dat Brussel vooral een coördinerende rol gaat spelen.

Wat betreft emissiehandelsysteem ETS is afgesproken dat de Commissie in juli met een voorstel komt voor hervorming. Voorlopig ziet het ernaar uit dat er meer ruimte komt om de emissiehandel te manipuleren. Dat kan door vanuit een strategische reserve meer gratis emissierechten op de markt te brengen om de CO2-prijs niet te hard te laten stijgen. De slotverklaring spreekt op dit punt eufemistisch van maatregelen om ‘de volatiliteit van de koolstofprijs te verminderen’.

Lees ook: EU kijkt naar opties voor verlaging stroomkosten van de industrie, maar duurzame transitie vraagt om bredere aanpak

 7 partijen uit de bouw vormen kopgroep voor verduurzaming

Brancheorganisatie Dutch Green Building Council (DGBC) heeft met zeven grote partijen uit de bouwwereld een strategisch partnerschap gevormd. Doel is dat deze koplopers het voortouw nemen bij verduurzaming van de gebouwde omgeving. Het gaat daarbij om zowel projectontwikkelaars als bouwbedrijven.

Achmea Real Estate, Altera, a.s.r. real estate, Bouwinvest, Dura Vermeer, NLV en Vesteda willen gezamenlijk richting geven aan de markt en innovatie stimuleren bij toeleverende partijen. Op die manier moet de verduurzaming van de hele sector een impuls krijgen.

Lees ook: We hebben meer huizen nodig, maar die hoeven we niet allemaal te bouwen – liever niet, zelfs

CO2-uitstoot industrie kan fors lager zijn in 2040, maar niet nul

De Nederlandse industrie mag volgens de huidige richtlijnen van het Europese emissiehandelsysteem in 2040 netto geen CO2 meer uitstoten. Uit onderzoek van CE Delft in opdracht van Natuur & Milieu blijkt dat het mogelijk is om emissies fors te reduceren. Toch stoot de industrie over vijftien jaar naar verwachting nog zo’n 2 tot 6 miljoen ton CO2 per jaar uit.

Het verbruik van kolen kan de komende vijftien jaar helemaal worden uitgefaseerd en de afhankelijkheid van aardgas kan ook flink omlaag. Het uitbannen van olieproducten is de lastigste opgave. Een deel van het wagenpark zal in 2040 nog gebruik maken van benzine en diesel. Ook de chemie zal niet helemaal zonder olie kunnen. Compensatie moet deels komen van afvang en opslag van CO2 onder de Noordzee.

Lees ook: Wat doet het coalitieakkoord met klimaat en stikstof? Uitstoot broeikasgassen daalt, vooral bestaande industrie profiteert

Nieuwe vanadium-flowbatterij voor opslag elektriciteit

Het variabele aanbod van hernieuwbare energie en groeiende problemen met netcongestie zorgen voor meer behoefte aan batterijopslag. Daarbij duiken er steeds meer alternatieven op voor lithium-ionbatterijen, waaronder zogenoemde flowbatterijen. Die slaan elektriciteit op als chemische energie in vloeibare oplossingen en kunnen die op een later moment weer omzetten in stroom.

Donderdag meldde het bedrijf H2OVolt de introductie van een flowbatterij op basis van vanadium. Die heeft een lange levensduur en geen last van degradatie bij veelvuldig gebruik. De batterij wordt geproduceerd in Noord-Brabant, in samenwerking met Europese partners. H2OVolt mikt voor de afzet op mkb-bedrijven, zonneparken en de agrarische sector.

Lees ook: Dit bedrijf geeft oude fietsaccu’s een tweede leven voor batterijopslag: ‘Batterijcellen weggooien is doodzonde’

Strategisch planten van grassen bevordert klimaatbestendige duinen

Bij het vasthouden van zand maakt het uit hoe losse plukjes duingras ten opzichte van elkaar zijn gepositioneerd. Onderzoekers van onderzoeksinstituut NIOZ en de Universiteit Utrecht ontdekten dat duingrassen actief gaan samenwerken als onderlinge afstanden kleiner worden dan 4,5 meter.

‘Door duingras strategisch te planten kunnen we het kantelpunt voor samenwerking tussen losse patches sneller bereiken’, zeggen de onderzoekers, die hun bevindingen publiceerden in Nature Communications. Voordeel is dat je met relatief weinig planten en tegen lagere kosten natuurlijke duinlandschappen kunt maken. Dat biedt kansen om de natuur in te zetten voor klimaatberstendige duinlandschappen.

Lees ook: Geen coöps, maar zoöps: zo nemen bedrijven de natuur mee in hun besluitvorming

Ook in de media:

  • Onzekerheid over overheidsbeleid zorgt voor uitstel verduurzaming bij huiseigenaren (BNR)
  • 8 krijgen erkenningscertificaten voor stimuleren recycling textiel (UPV Textiel)
  • Economen: verlagen elektriciteitskosten van industrie verhoogt CO2-uitstoot (ESB)
  • Europees innovatiefonds voor verduurzaming zet middelen niet actief genoeg in (Nu.nl)
  • Proef met aangepaste vluchten tussen VS en Europa zorgt voor minder condenssporen (NewScientist)
  • Fastned ziet omzet van snellaadstations tot boven de 100 miljoen euro stijgen (Fastned)

Circulariteit steeds vaker verankerd in bedrijfsstrategie, maar moet nog meer uit hoek van ‘duurzame bijzaak’

Waar circulaire economie eerst vooral werd gedreven door ecologische idealen, zien bedrijven nu steeds meer de economische noodzaak voor concurrentiekracht en risicobeheersing. En hoewel organisaties circulariteit steeds vaker strategisch omarmen, blijft de daadwerkelijke uitvoering en opschaling nog achter door barrières als investeringsonzekerheid, kennisgebrek, beperkte capaciteit, complexe regelgeving en onvoldoende marktvraag. Willen we de circulaire economie een impuls geven, dan speelt samenwerking in de regio een sleutelrol.Het is slechts een kleine greep uit de conclusies van het rapport Staat van Circulair Ondernemen 2026 opgesteld door Route Circulair in samenwerking met onder andere de Technische Universiteit Eindhoven. Vandaag nemen koningin Maxima en minister van Klimaat en Groene Groei Stientje van Veldhoven het rapport in ontvangst tijdens het congres Circulair Ondernemen. Circulaire sector pakt de handschoen op Vorig jaar werd dit congres nog georganiseerd door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, maar door bezuinigingen leek er dit jaar een streep door het event te gaan. Daarom besloot Route Circulair zelf de handschoen op te pakken. ‘Vorig jaar werd al duidelijk dat we een grotere zaal nodig hadden voor het aantal geïnteresseerden’, zegt Guido Braam, oprichter van de adviesorganisatie.Met behulp van een verschillende regionale partners en het bedrijfsleven lukte het hem om alsnog een grootschalig circulair event voor ruim duizend deelnemers uit de grond te stampen. ‘Voorheen waren de werelden van overheid en regionaal bedrijfsleven enigszins gescheiden’, zegt Braam. ‘Dit jaar doen we dat anders en staat de ondernemer in de regio centraal, gecentreerd rond concrete thema’s zoals textiel, bouw en zorg.’ Geld verdienen met circulariteit Het event en de bevindingen uit het gelijknamige rapport laten zien dat circulariteit aan terrein wint, aldus hoofdauteur Krista Smit. ‘Eerder voerden we gesprekken over circulariteit met duurzaamheidsmanagers die intrinsiek gedreven werden door de ecologische noodzaak. Maar steeds vaker zoeken bedrijven naar commerciële toepassingen van circulariteit en gaat het over het verkennen van nieuwe omzetstromen of kostenbesparing. Wie het nieuws volgt, weet hoe afhankelijk we zijn van andere landen voor onze grondstoffen. Sinds de oorlog in Iran is de aluminiumprijs omhoog geschoten. Dat heeft bijvoorbeeld direct impact op fietsproductie hier.’Volgens Braam worden we door de huidige geopolitieke situatie met de neus op de feiten gedrukt. ‘Eerder zag je dat met de oorlog in Oekraïne en de coronacrisis. Toen was de hoop op verandering ook groot. Maar het verschil met nu is dat Europa nu wel degelijk industrieplannen maakt om onze onafhankelijkheid te versterken.’ Circulaire volwassenheid groeit gestaag Ondanks dat circulariteit door steeds meer organisaties wordt omarmd, groeit de circulaire volwassenheid – een wetenschappelijk onderbouwde graadmeter van de status van de circulaire economie – in Nederland maar gestaag. Op basis van de ruim 400 benaderde bedrijven steeg de gemiddelde circulaire volwassenheid in 2025 licht naar 2,86 op een schaal van 5. Dat is een verbetering van 3 procent ten opzichte van het jaar ervoor.‘De groei is minder groot dan je zou willen zien’, zegt Braam. ‘Circulariteit is zelden topprioriteit bij bedrijven, al helemaal niet bij het mkb waar veel sneller de waan van de dag speelt. Maar ik ben ervan overtuigd dat er een vernieuwende golf energie aankomt.’Volgens Smit moeten bedrijven ook niet onderschatten hoe complex de transitie naar een circulaire economie is. ‘Het betekent dat je aan de slag moet met de kern van je organisatie. Het vraagt een omslag in cultuur, leiderschap, het inrichten van retourstromen en communicatie naar al dan niet welwillende klanten.’ Kracht ligt bij de regio Mede daarom is de ontwikkeling van de circulaire economie op regionaal niveau zo belangrijk, luidt een van de aanbevelingen uit het rapport. ‘Als je op een half uur rijden van elkaar ligt, zie je elkaar vaker en creëer je onderling vertrouwen’, zegt Braam. ‘En vertrouwen is een voedingsbodem voor innovatie. Bovendien is de grens tussen publiek-privaat in de regio minder hard waardoor overheid en bedrijven elkaar sneller kunnen helpen.’Praktisch is het vaak onmogelijk om een keten als geheel om tafel te krijgen, mede door het internationale karakter van grondstofketens. ‘Regionaal kun je bedrijven makkelijker om bepaalde innovaties verzamelen. Naarmate initiatieven volwassen worden, groeit ook de noodzaak om regio-overstijgend samen te werken. Maar het belangrijkste voor circulaire bedrijven is dat ze continue afnamegaranties hebben. Die schaalgrootte kun je op regionaal niveau best maken.’Ook stellen de rapportmakers voor om circulair rendement op te nemen in nationaal beleid, waarbij doelen zich niet alleen richten op minder materiaalgebruik, maar ook op circulaire waardecreatie. Volgens de onderzoekers wordt circulariteit zo een economische voorwaarde ‘in plaats van een duurzame bijzaak.’ Circulariteit biedt economische kansen Braam put in ieder geval hoop uit Stientje van Veldhoven (D66) als nieuwe minister van Klimaat en Groene Groei. ‘Zij heeft ontzettend veel verstand van het thema circulaire economie. Dat heeft ze als staatssecretaris al bewezen. Het is de beste minister die we hadden kunnen krijgen.’Smit en Braam hopen dat de overhandiging van het rapport en het congres een startpunt zijn voor nieuwe circulaire samenwerkingen. Het uitbrengen van het rapport moet meer zijn dan een presentatie van de stand van zaken, als het aan Smit ligt. ‘Ik hoop dat alle aanwezigen de energie voelen om verder te bouwen aan de circulaire economie, dat de interventies die we voorstellen hun weg vinden naar nationaal beleid en het duidelijk wordt dat circulariteit juist economische kansen biedt.’  Lees ook:Een nieuw oer-Hollands exportproduct: ‘Circulaire economie kan het nieuwe watermanagement van Nederland worden’ Hoe houdt Nederland zijn basischemie groen, circulair én winstgevend? Overheid en bedrijven moeten samen aan de bak In de strijd om kritieke grondstoffen wordt circulariteit een geopolitiek wapen: deze Nederlandse bedrijven lopen voorop