Donovan van Heuven
13 februari 2025, 06:04

Nieuwsupdate: Klimaatfonds als politieke grabbelton en wordt stroom straks goedkoper aan de kust dan in de stad?

Netbeheerders en de overheid onderzoeken of stroomprijzen per regio kunnen verschillen om netcongestie tegen te gaan. Ook in het nieuws: het Klimaatfonds als grabbelton, vleesvervangers winnen terrein, Siemens Energy-baas noemt CSRD ‘buitenproportionele last’ en voldoen aan de anti-ontbossingswet kost bedrijven jaarlijks 2 procent van nettowinst.

Goedkope stroom aan de kust duurder in de stad Onderzoek naar regionale stroomprijzen Is stroom straks goedekoper aan de kust dan in de stad? Overheid en netbeheerders onderzoeken regionale stroomprijzen om netcongestie tegen te gaan. | Credits: Getty Images

Goedkope stroom aan de kust, duurder in de stad? Onderzoek naar regionale stroomprijzen

Netbeheerders en de overheid onderzoeken of stroomprijzen per regio kunnen verschillen om netcongestie tegen te gaan, meldt de Volkskrant. Dit zou betekenen dat elektriciteit goedkoper wordt op plekken met veel groene stroom, zoals de kust, en duurder in gebieden met minder aanbod. Dit kan bedrijven stimuleren om juist daar te investeren in energie-intensieve installaties zoals electrolysers.

Critici vrezen echter oneerlijke kostenverschillen voor consumenten en bedrijven. Toch kan dit leiden tot een efficiënter energiesysteem en lagere maatschappelijke kosten. De uitkomsten van het onderzoek worden later dit jaar verwacht, waarna een besluit over invoering volgt.

Anti-ontbossingswet kost bedrijven jaarlijks 2% van nettowinst

Het kost bedrijven jaarlijks gemiddeld 0,1 procent van hun omzet en bijna 2 procent van hun nettowinst om te voldoen aan nieuwe Europese regels die ontbossing moeten tegengaan. Dat schatten onderzoekers van Profundo. Het bureau keek naar publieke gegevens verstrekt door bedrijven en interviewde dataproviders die bedrijven voorzien van gegevens over ontbossing, schrijft het FD.

De invoering van de Europese anti-ontbossingswet is uitgesteld naar eind 2025 voor grote bedrijven en medio 2026 voor alle bedrijven, na kritiek op gebrekkige rapportagesystemen. De wet verplicht bedrijven aan te tonen dat hun producten niet afkomstig zijn van ontbost land. Bij overtreding riskeren zij een boete tot 4 procent van hun Europese omzet.

Vleesvervangers winnen terrein, maar vleesconsumptie blijft gelijk

Nederlanders eten nog altijd zo’n 75 kilo vlees per jaar, ondanks de groeiende populariteit van vleesvervangers. Sinds 2017 is de verkoop van vleesvervangers verdubbeld, constateert ABN Amro. De algehele vleesconsumptie blijft echter gelijk.

Anna Peeters, die zich bij de TU Delft bezighoudt met onderzoek naar vervangers van dierlijke producten, stelt in het AD dat vleesvervangers vooral transitieproducten zijn, bedoeld om de overstap naar een plantaardig dieet te vergemakkelijken. Experts pleiten voor een kleiner stukje vlees op het bord, in plaats van het vervangen door ultrabewerkte alternatieven.

Lees ook: De markt voor vleesvervangers is taai: ‘Zullen meer eiwit-bedrijven omvallen’

Siemens Energy-baas: ‘CSRD buitenproportionele last’

De EU moet haar milieuregels drastisch vereenvoudigen om bedrijven concurrerender te maken, stelt Siemens Energy-CEO Christian Bruch. Vooral de CSRD-richtlijn legt volgens hem een “buitenproportionele” last op bedrijven zonder duidelijke voordelen. “Kleine aanpassingen lossen niets op. De regels moeten fors ingekort en eenvoudiger worden”, aldus Bruch tegenover Financial Times.

Zijn kritiek komt op een moment dat de weerstand tegen strenge duurzaamheidsregels groeit, mede door het antiklimaatbeleid van Trump. Siemens Energy presenteerde intussen sterke cijfers: een orderportefeuille van 131 miljard euro en bijna 20 procent omzetgroei, gedreven door de stijgende vraag naar energieoplossingen.

Fel debat over Klimaatfonds: strijd om miljarden voor kernenergie

De Tweede Kamer debatteert fel over het klimaatfonds. Oppositiepartijen GroenLinks-PvdA, CDA en ChristenUnie willen een deel van de 14,6 miljard euro voor kernenergie gebruiken om de landbouw te verduurzamen. Zij hopen op steun van BBB, die eerder in de Eerste Kamer een motie steunde om boeren toegang te geven tot het fonds.

Coalitiepartijen VVD, PVV, NSC en BBB willen echter geen geld weghalen bij kernenergie. Minister Hermans (Klimaat) noemt dat “onverstandig” en vreest vertraging. Ondertussen pleit Geert Wilders (PVV) ervoor om het geld te gebruiken voor lagere gasrekeningen. Het klimaatfonds dreigt zo een politieke grabbelton te worden.

Greenpeace pakt zuidaskantoor aan om beursgang vleesgigant JBS

Greenpeace zet advocatenkantoor Loyens & Loeff onder druk vanwege hun rol in de beursgang van de Braziliaanse vleesgigant JBS. Volgens de milieuorganisatie kan het kantoor hiermee mogelijk de wet overtreden, schrijft het FD. JBS, nadrukkelijk geassocieerd met mensenrechtenschendingen, ontbossing, milieuvervuiling en corruptie, wil als Nederlandse nv naar de beurs in de VS. Greenpeace heeft een uitgebreide klacht ingediend en waarschuwt dat Loyens & Loeff zijn ethische en juridische grenzen overschrijdt. Zowel het advocatenkantoor als toezichthouder Bureau Financieel Toezicht hebben nog niet inhoudelijk gereageerd.

Corruptie belemmert klimaatbeleid wereldwijd

Corruptie speelt een grote rol bij het falen van klimaatbeleid, stelt Transparency International (TI) in haar nieuwste rapport. Miljoenen aan klimaatgeld verdwijnen in verkeerde zakken, zoals bij illegale houtkap in de Amazone of verwaarloosde dammen in Libië. Ook internationale klimaatsteun loopt risico’s: in Bangladesh bleek 35% van het geld verkeerd besteed.

Daarnaast waarschuwt TI voor ‘legale corruptie’, zoals olielobbyisten die politieke invloed kopen. Volgens TI-onderzoeker Brice Böhmer is corruptiebestrijding essentieel voor effectief klimaatbeleid. Hoopgevende initiatieven, zoals transparante klimaatfondsen, bieden perspectief. TI roept op tot strengere regels om corruptie in de klimaattransitie tegen te gaan.

Ook in de media:

  • Huizen bouwen, festivals houden én de natuur beschermen kan prima, zegt de stikstofprofessor van Nederland (De Correspondent)
  • Liander experimenteert met flexibele stroomcontracten grootverbruikers(Solar Magazine)
  • Zien: Tesla’s nieuwe ‘megafabriek’ in China voor productie reuzebatterijen (Knack)

Amerikaanse kolencentrale moet ’s werelds grootste kernfusiereactor worden

Kernfusie onderscheidt zich van de energie die opgewekt wordt in kerncentrales of SMR’s (Small Modular Reactors). In kerncentrales worden de kernen van zware atomen zoals plutonium of uranium gespleten, waarbij energie vrijkomt. Bij fusie gebeurt het tegenovergestelde: daarbij worden juist lichte atomen samengesmolten tot zwaardere. Dat samensmelten kan alleen als het heel heet is en als de druk groot is. Het is een proces dat in sterren continu gebeurt: de intense hitte van bijvoorbeeld de zon doet waterstofatomen samensmelten tot helium, waarbij een heleboel energie vrijkomt. Wetenschappers kwamen erachter dat dat proces op aarde na te bootsen is. Het voordeel: onbeperkte energie die zonder het uitstoten van CO2 kan worden opgewekt. Energie van de toekomst Hoewel de techniek niet ver genoeg ontwikkeld is om op korte termijn grote hoeveelheden duurzame stroom mee op te wekken – en dus de klimaatdoelen mee te halen – biedt hij wel kansen voor het energiesysteem van de toekomst. Wanneer kernfusie op grote schaal mogelijk wordt, is het in potentie namelijk een eindeloze bron van elektriciteit. Dan zijn we dus niet meer afhankelijk van wind, zon of water om duurzame stroom op te wekken. Bovendien komt er bij kernfusie geen gevaarlijk radioactief afval vrij, hetgeen bij kernsplitsing wel het geval is. Bestaande infrastructuur In de Amerikaanse staat Tennessee besluiten ze nu op kernfusie in te gaan zetten. Daar heeft het kernfusiebedrijf Type One Energy een intentieverklaring getekend om samen met staatsenergieleverancier Tennessee Valley Authority een oude kolencentrale om te bouwen tot kernfusiereactor. Het hergebruiken van bestaande infrastructuur kan een aanzienlijke milieuwinst opleveren, aangezien er minder nieuwe installaties gebouwd hoeven te worden dan wanneer een reactor vanuit niets uit de grond gestampt wordt. De centrale moet een vermogen van 350 megawatt krijgen, genoeg om zo’n 350.000 (Nederlandse) huishoudens tegelijk van elektriciteit te voorzien. Als alles volgens schema verloopt, moet de reactor tegen de helft van het volgende decennium stroom gaan leveren. Vaardigheden Christofer Mowry, CEO van Type One Energy, steekt de loftrompet over de samenwerking tussen de twee partijen. Volgens Mowry leidt de hulp van de lokale energieleverancier ertoe dat het proces voor zijn bedrijf een stuk minder risico met zich meedraagt. “De Tennessee Valley Authority brengt veel vaardigheden met zich mee, onder meer op het gebied van exploitatie, onderhoud, constructie, licenties en zelfs projectplanning. Allemaal vaardigheden die wij niet hoeven na te bootsen. We kunnen ons nu volledig op de technologie en toepassing van kernfusie richten. Dat betekent dat we de kernfusie een stuk sneller op de markt kunnen brengen.” Lees ook: Nederlandse ontwikkelaar van duurzame en veilige kernreactor krijgt steun vanuit de EUDoorbraak kernfusie: kleine reactor met uniek ontwerp bereikt 37 miljoen gradenDit bedrijf bouwt een mini-kernfusiereactor die nog dit decennium moet werken