Donovan van Heuven
25 maart 2025, 06:16

Nieuwsupdate: Wachtrijen stroomnet verdubbeld en Royal HaskoningDHV investeert jaarlijks 12,5% nettowinst in klimaatfonds

Het aantal bedrijven dat wacht op een aansluiting op het stroomnet is in 2024 verdubbeld, blijkt uit nieuwe cijfers van Netbeheer Nederland. Ook nieuws: recordwinst ontwikkelingsbank FMO, mogelijke massaclaim om afschaffen salderingsregeling, Royal HaskoningDHV start klimaatfonds, elektrische rijder overweegt terugkeer naar brandstofauto en groene energie is op.

Wachtrijen stroomnet Nederland in 2024 verdubbeld Eind 2024 stonden ruim 8.000 stroomleverende projecten, zoals batterijen, in de wachtrij. | Credits: Getty Images

Wachtrijen op stroomnet verdubbeld

Het aantal bedrijven dat wacht op een aansluiting op het stroomnet is in 2024 verdubbeld. Bijna 12.000 grootverbruikers stonden eind vorig jaar in de rij om stroom af te nemen. Van de projecten die juist stroom willen leveren aan het net, batterijen bijvoorbeeld, stonden er eind 2024 ruim achtduizend in de wachtrij, tweeduizend meer dan een jaar ervoor. Dat blijkt uit de nieuwe tweejaarlijkse cijfers van Netbeheer Nederland. “Dat is een forse groei, en we verwachten dat die groei ook nog wel even blijft”, zegt Hans Peter Oskam, directeur van de vereniging van netbeheerders, tegenover Trouw.

Om de druk te verlichten, zouden contracten op basis van daluren een oplossing bieden, maar deze komen nauwelijks van de grond. Ondernemers die willen verduurzamen of nieuwe fabrieken willen bouwen lopen hierdoor vast. De knelpunten in het stroomnet vormen een grote hindernis voor de energietransitie en economische groei, terwijl structurele oplossingen uitblijven.

Lees ook: Het stroomnet zit niet vol, dus die 195 miljard euro voor uitbreiding is niet allemaal nodig

Royal HaskoningDHV stort jaarlijks 12,5 procent van de nettowinst in klimaatfonds

Ingenieursbureau Royal HaskoningDHV gaat vanaf 2025 jaarlijks 12,5 procent van de nettowinst storten in een onafhankelijk fonds voor klimaatonderzoek en watervervuiling. Op basis van de nettowinst van 2024 zou dat ruim 5 miljoen euro betekenen. Het fonds staat los van de eigen R&D en moet wetenschappelijk onderzoek stimuleren. “We willen ook andere waarden nastreven dan winstmaximalisatie”, zegt ceo Marije Hulshof in het FD. Royal HaskoningDHV hoopt hiermee zijn duurzame profiel te versterken en talent aan te trekken in een krappe arbeidsmarkt. Het bedrijf praat met TU Delft over een partnerschap.

Green Energy Day: Nederland heeft alle duurzame energie verbruikt

Nederland heeft op 24 maart alle duurzame energie voor dit jaar verbruikt, ondanks de groei van wind- en zonne-energie. Dankzij een nieuw windpark is Green Energy Day zestien dagen later dan vorig jaar. “Het gaat de goede kant op, maar we moeten sneller opschuiven”, zegt Olof van der Gaag, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) in het AD.

Elektriciteit vergroent snel, maar beslaat slechts een vijfde van het energieverbruik. Warmte en transport blijven achter. Nederland loopt nog steeds achter op Europa, waar Green Energy Day pas op 12 april valt. Om de transitie te versnellen pleit NVDE voor overheidssteun voor verduurzaming, vooral in armere wijken. “Structurele oplossingen zijn nodig voor een blijvend lagere energierekening”, aldus Van der Gaag. “Ons doel is om Green Energy Day in 2050 op 1 januari te laten vallen.”

Lees ook: Stroomtekort? De oplossing ligt op de Noordzee, zegt Jan Vos van NedZero

FMO boekt recordwinst en ziet groeikansen in duurzaamheid

Ontwikkelingsbank FMO heeft in 2024 een recordwinst van 297 miljoen euro geboekt, ruim vier keer zoveel als een jaar eerder. Volgens bestuursvoorzitter Michael Jongeneel bewijst dit dat investeren in groene energie, voedselzekerheid en financiering loont. De winstgroei komt deels door de gunstige dollarkoers, maar ook door beter risicomanagement. Jongeneel waarschuwt dat het terugtrekken van financiële instellingen uit duurzame investeringen een fout is. “Duurzaam beleggen is niet alleen goed voor het klimaat, maar ook financieel verstandig”, zegt hij tegenover de Volkskrant. FMO ziet vooral kansen in groeimarkten zoals Nigeria, waar de bank investeert in microfinanciering en infrastructuur.

Mogelijke massaclaim tegen overheid wegens afschaffen salderingsregeling

Advocaat Oscar van Oorschot overweegt een rechtszaak tegen de overheid vanwege de afschaffing van de salderingsregeling voor zonnepanelen in 2027, meldt De Telegraaf. Hij peilt momenteel de animo voor een massaclaim via zijn website Salderingsclaim.nl, waar al meer dan 12.000 aanmeldingen zijn binnengekomen. Volgens Van Oorschot voelen veel huiseigenaren zich benadeeld, omdat ze langer moeten wachten op de terugverdientijd van hun zonnepanelen. Experts wijzen erop dat de afschaffing al jaren werd aangekondigd, maar bekritiseren de impact op de energietransitie. Van Oorschot onderzoekt nu juridische stappen, mogelijk om zowel schadevergoeding als behoud van de regeling af te dwingen.

Lees ook: Blauwe batterij maakt zonnestroom net zoveel waard als aardgas

Elektrische rijder overweegt terugkeer naar brandstofauto

Een derde van de elektrische rijders overweegt een brandstofauto nu de belastingvoordelen voor elektrisch rijden verdwijnen. Tegen 2030, wanneer alle voordelen zijn afgeschaft, denkt zelfs 60 procent over een overstap. Dat blijkt uit onderzoek van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), de Vereniging Elektrische Rijders (VER) en de Rijksuniversiteit Groningen onder 3.500 elektrische rijders.

Sinds dit jaar betalen eigenaren al een kwart van de wegenbelasting, volgend jaar wordt dat driekwart. Ook de bijtellingskorting voor zakelijke rijders verdwijnt, waardoor elektrische auto’s duurder worden dan benzineauto’s. Door hun zware accupakketten betalen elektrische rijders bovendien meer wegenbelasting. Ondanks de dalende autoverkoop neemt het aandeel elektrische auto’s in Nederland nog wel toe.

Ook in de media:

  • BYD evenaart Tesla in verkoop elektrische auto’s ondanks EU-heffingen (NU.nl)
  • Zeep gemaakt van urine en papier van Japanse duizendknoop: dit zijn de materialen van de toekomst (L1)
  • Unicef waarschuwt: bezuinigingen hebben gevolgen voor kindersterfte (NOS)

Steeds meer bosbranden, maar nieuwe mogelijkheden AI kunnen bestrijding verbeteren

Dat de wereld hulp kan gebruiken om de schade van bosbranden te beperken, is evident. Alleen al de bosbranden die afgelopen januari in Los Angeles rond woedden leidden tot een geschatte schade van 250 miljard dollar. Maar ook in Nederland komen jaarlijks honderden bosbranden voor. Met name deze maand, die zich laat kenmerken door warm weer, droogte en flinke wind, ontstonden tientallen natuurbranden. Zo ging donderdag in Weert een gebied van 20.000 vierkante meter verloren, was er zaterdag een brand op de Sallandse Heuvelrug en woedden er gister meerdere branden in Zeeland. Overigens stelt de brandweer dat bijna alle branden, al dan niet opzettelijk, ontstaan door menselijk handelen. Brand door klimaatverandering Inmiddels geldt in verschillende regio’s in Nederland een verhoogd risico op natuurbranden, zoals het midden, zuiden en noordwesten van het land. Feit is dat de weersomstandigheden die aan de branden in maart ten grondslag liggen, door klimaatverandering vaker in Nederland voorkomen dan voorheen. De WUR verwacht dan ook dat door klimaatverandering de intensiteit van deze bosbranden zal toenemen. In een dichtbevolkt land als Nederland kan een bosbrand relatief snel worden gelokaliseerd. Maar in landen als de VS, waar bossen voor honderden kilometers strekken, is dat een stuk lastiger. Met alle rampzalige gevolgen van dien. Een deel van de oplossingen ligt bij de inzet van satellieten die speuren naar bosbranden. Maar huidige satellietsystemen kunnen nu nog maar beperkt bosbranden identificeren. Dat komt onder andere doordat ze slechts een klein gebied in de gaten kunnen houden en alleen alarm slaan als de brand al dusdanig groot is. Camera beelden en algoritmes De non-profitorganisatie Earth Fire Alliance, waar Google en verschillende ruimtevaartbedrijven uit Silicon Valley zich in verenigen, hoopt met een nieuw satellietnetwerk bosbranden veel sneller te lokaliseren. De nieuwe satellieten zijn uitgerust met speciale infraroodcamera’s die gekoppeld zijn aan algoritmes die beelden kunnen herkennen. Zo vergelijkt het algoritme een enkel camerashot met de laatste 1.000 beelden van dezelfde plek. Wijkt het shot af doordat een bosbrand in beeld is, dan slaat het systeem alarm.Daarnaast kan FireSat ook voorspellingen doen over de verspreiding van bosbranden. Op die manier kunnen brandweer en hulpdiensten adequater beslissingen maken die de verspreiding beperken. Het duurt nog wel even voordat de volledige FireSat-vloot in werking is. De initiatiefnemers hopen dat alle vijftig satellieten in 2030 in een baan om de aarde cirkelen. Nederlandse satellieten Maar ook Nederlandse bedrijven innoveren om bosbranden beter beheersbaar te maken. Het Amsterdamse Overstory haalde in 2023 nog 14 miljoen dollar op. Dat bedrijf zet kunstmatige intelligentie in om satellietbeelden van vegetatie in de buurt van elektriciteitsleidingen te analyseren. Omvallende bomen nabij elektriciteitsleidingen kunnen namelijk zorgen voor bosbranden. De technologie van het bedrijf identificeert de locatie, hoogte, gezondheid en soort van de bomen. Vervolgens waarschuwt het klanten waar de meest risicovolle bomen staan – bijvoorbeeld omdat ze ziek zijn of dreigen om te vallen op elektriciteitsleidingen. Lees ook: Nieuwe satelliet kan CO2-uitstoot van individuele bedrijven meten Grootschalige eiwitproductie zonder koe komt steeds dichterbij Deze organisaties willen klimaatverandering meten vanuit de ruimte