De ‘resource rent tax’, zoals de belasting officieel heet, is een instrument dat Noorwegen vaker gebruikt om de winsten van grondstoffen beter te verdelen. Zo bestaat er sinds 1997 een dergelijke belasting voor waterkrachtenergie, en sinds 1995 één voor aardolie. Die laatste heeft onder meer geleid tot het vullen van een overheidspensioenfonds.
Geen afbreuk
Vanaf 1 januari 2024 geldt er dus ook zo’n belasting voor windenergie op land. Ontwikkelaars van nieuwe windparken zullen 35 procent van hun winsten afstaan aan de Noorse overheid, waardoor (in theorie) de gehele bevolking kan profiteren van de opwek van duurzame energie. Naar eigen zeggen zal de nieuwe belasting geen afbreuk doen aan de winstgevendheid van windmolenprojecten, en zullen er gunstige regelingen komen voor reeds bestaande parken.
“Noorwegen heeft een lange en gekoesterde traditie om ervoor te zorgen dat toegevoegde waarde van onze gemeenschappelijke natuurlijke hulpbronnen ook de samenleving ten goede komt”, zegt
de Noorse premier Jonas Gahr Støre. “Deze traditie heeft het land goede diensten bewezen. De regering is daarom van mening dat de invoering van een grondstofheffing op windenergie de juiste beslissing is.”
Gemeentes gaan erop vooruit
Met de belasting worden vooral gemeentes in de buurt van windmolenparken geholpen, zo stelt de Noorse overheid. Verwacht wordt dat in 2024 zo’n 26 miljoen euro kan worden opgehaald, waarvan ongeveer de helft naar gemeentes zal vloeien.
Zorgen bij de industrie
De belasting is niet onomstreden. Van een eerder overheidsvoorstel dat de belasting op 40 procent vaststelde, werd uiteindelijk afgezien. Dit kwam onder meer omdat ontwikkelaars van windmolenparken waarschuwden voor een lagere winstgevendheid, wat uiteindelijk de groei van hernieuwbare energie zou kunnen stremmen. Hoewel een percentage van 35 hen tevredener stemt, pleit de Noorse energiegroep Fornybar Norge voor aanvullende versoepelingen. Er werd bijvoorbeeld aangedrongen op de complete vrijstelling voor huidige windmolenparken, maar hier is door de overheid niet naar geluisterd.
