Teun Schröder
15 april 2021, 14:38

Onderzoekers pleiten voor ‘supergrid’ van duurzame energie tussen landen in Noordoost-Azië

Chinese wetenschappers hebben onderzocht of het mogelijk is om een elektriciteitsnet te bouwen tussen verschillende landen in Noordoost-Azië. Het netwerk kan fossiel-afhankelijke landen als Japan en Zuid-Korea voorzien van betaalbare windenergie uit Mongolië en zonne-energie uit de Gobiwoestijn.

Busan zuid korea Adobe stock: een supernetwerk kan duurzame zonne-energie uit de Gobiwoestijn naar Zuid-Korea vervoeren

De supergrid verbindt de landen China, Rusland, Mongolië, Japan en Noord- en Zuid-Korea. Volgens het onderzoek is het mogelijk om elektriciteit genereerd uit zon, wind en waterkracht tegen 5 dollarcent per kilowattuur aan te bieden; vergelijkbaar met de kosten van elektriciteit uit steenkool nu.

Het idee voor een supernetwerk in deze regio speelt al langer. Met name Zuid-Korea en Japan zijn door de afwezigheid van natuurlijke bronnen sterk afhankelijk van kernenergie of de import van fossiele brandstoffen uit het Midden-Oosten. Betaalbare en hernieuwbare energie biedt een duurzame oplossing voor de groeiende vraag naar elektriciteit in deze landen.

Lees ook: Elektrificatie industrie moet nu beginnen om in 2030 impact te hebben

Kabels in Noordoost-Azië

In 2018 deed het Zuid-Koreaanse staatsnutsbedrijf al een schatting naar de kosten van de kabelinfrastructuur, welke neerkwamen op zesenhalf tot zevenenhalf miljard dollar. De hoofdinterconnector – de 370 kilometer lange kabel die de energie-uitwisseling tussen China en Zuid-Korea mogelijk maakt – zou tweeënhalf miljard dollar kosten. Nog eens duizend kilometer kabel (kostenplaatje: twee miljard) is nodig voor de verbinding tussen het Russische Vladivostok en Noord-Korea. Minimaal twee miljard is nodig om Japan en Zuid Korea aan elkaar te verbinden.

Politieke onzekerheid

Een bezwaar tegen een supernetwerk in dit gebied zijn de geologische spanningen tussen de verschillende landen. Zo steggelen China, Japan en Rusland over het grondgebied van een aantal eilanden. Ook speelt mee dat Japan en Zuid-Korea bondgenoten van de VS zijn, waardoor de rol van China als nieuwe hofleverancier van energie gevoelig ligt.

Lees ook: Het grootste windpark ter wereld komt in Korea

Duurzaam waterstofnetwerk in Europa

Het idee voor een supranationaal elektriciteitsnet is niet nieuw. In Europa is een samenwerkingsverband van bedrijven al sinds 2009 bezig met de ontwikkeling van hernieuwbare energie in Noord-Afrika en het Midden-Oosten (MENA landen) en de verbinding met Europa. “En deze ontwikkelingen zijn nog volop gaande”, vertelt Paul van Son, directeur van het samenwerkingsverband Dii Desert Energy aan de telefoon. “Maar de noodzaak van een intercontinentaal supergrid is hier minder, doordat we in Europa al een goede elektriciteitsinfrastructuur hebben.”

“Maar zo’n infrastructuur wordt wel relevant als het gaat om een netwerk van energiedragers, zoals waterstof en ammonia, zeker nu zon- en windenergie qua prijs concurreert met fossiele brandstoffen”, gaat Van Son verder. “Daarvoor kunnen de bestaande gaspijpleidingen (bijvoorbeeld tussen Algerije en Spanje en Italië) voor gebruikt worden.” Voordat het zover is, is het volgens Van Son wel belangrijk om eerst een uitstootvrije energiemarkt op te bouwen in de MENA landen. “Als dit lukt, kan dit gebied een ‘powerhouse’ van groene energie worden.”

Meer weten over waterstof als energiedrager? Miljarden nodig voor inzet waterstof in energietransitie

Amsterdam investeert in fabriek voor synthetische kerosine

De fabriek die de synthetische kerosine gaat maken wordt opgezet door Synkero en komt in het Amsterdamse havengebied, waar nu al een kerosinepijplijn loopt naar Schiphol. Jaarlijks wil de fabriek 50.000 ton aan duurzame brandstof produceren. “Op deze schaal wordt nog nergens ter wereld geproduceerd”, laat de gemeente Amsterdam weten in een persbericht.Lees meer: Over vijf jaar elektrisch vliegen binnen NederlandHoewel de 50.000 ton synthetische kerosine slechts 1 procent van de totale jaarbehoefte (van voor de pandemie) van Schiphol is, lijkt deze investering een stap in de goede richting. Synthetische kerosine is namelijk een schoner alternatief dan de huidige kerosine dat wordt verkregen uit aardolie.Wereldprimeur in NederlandDe duurzamere brandstof wordt gemaakt via een chemisch proces met groene waterstof en CO2. De groene waterstof wordt gemaakt uit duurzaam opgewekte elektriciteit en water. De CO2 wordt afgevangen uit de industrie. Samen vormen deze twee synthetische kerosine. “Groene vliegtuigbrandstof is cruciaal om onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen kleiner te maken”, zegt wethouder Victor Everhardt. Daarnaast zorgt deze fabriek volgens de wethouder ook voor nieuwe banen.Lees meer: Duurzaam vliegen op poep en etensrestenIn januari vloog het eerste passagiersvliegtuig met een klein beetje duurzame synthetische kerosine vanuit Amsterdam naar Madrid. De tank was bijgevuld met 500 liter synthetische kerosine – in een volle tank gaat zo’n 26.020 liter. Het lijkt weinig, maar volgens de investeerders is het een goed begin om de luchtvaartsector te verduurzamen. Deze industrie is namelijk verantwoordelijk voor zo’n 3 procent van de wereldwijde CO2-uitstoot.UitdagingenDe techniek is er, maar er is nog weinig markt voor synthetische kerosine. De lage olieprijzen zorgen ervoor dat de synthetische variant duur blijft. Volgens Port of Amsterdam zou het helpen als er internationaal bijmengverplichting komt, waardoor vliegtuigmaatschappijen verplicht worden om een deel van de brandstof te vervangen voor duurzame synthetische kerosine.De investering van 250.000 euro door de gemeente Amsterdam wordt gedaan in de vorm van een subsidie. Het bedrijf Synkero gaat de fabriek bouwen. Daarnaast leveren Port of Amsterdam, KLM, Schiphol en SkyNRG een bijdrage aan de ontwikkeling van de fabriek. De verwachting is dat de fabriek in 2027 draait.Meer weten over de duurzame ontwikkelingen in de luchtvaart? Je leest het hier.