Sebastian Maks
16 november 2023, 15:21

Ontwikkelingen warmtepompen en zonnepanelen nemen barricades voor verduurzaming weg

Er lijkt steeds minder in de weg te staan voor huishoudens om hun woning te verduurzamen. Naar verwachting breekt het aantal geplaatste warmtepompen in huizen voor het tweede jaar op rij een record. Ook zijn zonnepanelen maar liefst 17 procent goedkoper dan vorig jaar. Volgens experts laat dit zien dat beide markten volwassen aan het worden zijn.

Getty Images 1453649395 Vanaf 2026 is het verplicht om cv-ketels die aan vervanging toe zijn te vernieuwen met een duurzaam alternatief, zoals een warmtepomp.

Naar een schatting van Dutch New Energy Research (DNE) en Warmte365 zullen er in totaal 167.000 warmtepompen geïnstalleerd zijn tegen het einde van 2023. Dat is een toename van ruim 50 procent ten opzichte van vorig jaar. Het demissionaire kabinet stelde als doel om 125.000 warmtepompen te installeren in de bestaande bouw tussen 2022 en 2024. Die doelstelling is nu dus al ruimschoots gehaald.

Trend gaat doorzetten

Volgens Doekle Terpstra, voorzitter van de brancheorganisatie Techniek Nederland, vlakt die trend nog niet af. “Dit is nog maar het begin. Vanaf 2026 wordt het verplicht om bij vervanging van de cv-ketel te kiezen voor een duurzaam alternatief. Het aantal nieuwe warmtepompen zal dan nog sneller gaan toenemen.”

DNE en Warmte365 schetsen in hun toekomstbeeld van warmtepompen dat er vanaf 2026 per jaar tussen de 240.000 en 300.000 warmtepompen zullen worden geplaatst in bestaande woningen. Vanaf dat jaar is het namelijk verplicht om voor een duurzaam alternatief te kiezen bij het vervangen van een cv-ketel. In nieuwbouwwoningen zullen naar verwachting per jaar 50.000 warmtepompen worden geplaatst.

Goedkopere panelen

Ook met zonnepanelen gaat het goed. De prijs daarvan is gedaald ten opzichte van vorig jaar, meldt het energiebedrijf Soly. Een systeem van twaalf zonnepanelen is nu 17 procent goedkoper dan in 2022. Bij een systeem van acht panelen ligt de prijs 6 procent lager. Volgens Soly komt dat door een overschot van de productie en door dalende installatiekosten.

Volwassen markt

Hoewel de vraag naar zonnepanelen dit jaar een tijd lang tegenviel, is de dip volgens het bedrijf ten einde. Die schommeling hoort bij het volwassen worden van de markt, vindt medeoprichter Milan van der Meulen: “De piek in de vraag naar zonnepanelen vorig jaar was ongekend. Veel opportunistische bedrijven traden toe tot onze markt en bestaande spelers ondergingen een groeispurt. Door het prijsplafond is de urgentie bij consumenten wat verdwenen en zal vraag en aanbod weer beter op elkaar afgestemd moeten worden. Op korte termijn resulteert het in grote voorraden bij groothandels en een vermindering van het aantal aanbieders.”

Ook de groei van het aantal warmtepompen geeft blijk van een ontwikkelende markt. “Het is duidelijk dat we niet langer te maken hebben met een kortstondige groeispurt als gevolg van de energiecrisis, maar met een markt die volwassen begint te worden”, zegt
Daan Jansen, hoofdonderzoeker van DNE.

Lees ook:

Wereldwijd worstelen bedrijven met terugdringen uitstoot, maar succesformule koplopers werkt

De resultaten van BCG onderstrepen een vaker gemaakte conclusie, namelijk dat bedrijven nog worstelen met hun pad richting een CO2-vrije bedrijfsvoering. Onlangs bleek uit de Net Zero Tracker, een onderzoek van de Universiteit van Oxford, dat maar 4 procent van de bedrijven voldoet aan klimaatrichtlijnen van de Verenigde Naties. Van de tweeduizend grootste bedrijven wereldwijd zou de helft een strategie hebben uitgezet om in 2050 CO2-neutraal te zijn. Maar slechts een fractie van die strategieën deugt dus volgens VN-normen. Maar één op de tien BCG ondervroeg in zijn enquête 1.850 respondenten van bedrijven over de hele wereld, samen verantwoordelijk voor ongeveer 40 procent van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Daaruit bleek dat maar één op de tien bedrijven een nauwkeurige meting en rapportage uitvoert van zijn emissies. Dat ligt gelijk met vorig jaar, ondanks dat er wereldwijd steeds meer wetgeving komt op het gebied van duurzaamheidsrapportage. Maar op categorieniveau is er wel een verbetering gaande. Emissies die ontstaan zijn uit het verbruik van elektriciteit, warmte en koeling (ook wel scope 2 genoemd) worden beter bijgehouden. Van de bedrijven die aangeven hun emissies bij te houden, meet ruim 70 procent zijn scope 2-emissies; een stijging van 10 procentpunt ten opzichte van 2021. Wat betreft indirecte emissies (scope 3) is dat 53 procent; een stijging van 19 procentpunt ten opzichte van 2021. “Het gaat dan om emissies gerelateerd aan de door bedrijven ingekochte goederen en diensten, en ook om de emissies van hun klanten”, legt Diana Dimitrova uit, klimaatexpert bij BCG. “Die precisie is goed, want het betekent dat bedrijven echt bezig zijn met kijken waar ze een verandering teweeg kunnen brengen. Niet alleen meten ze namelijk hun scope 3-emissies, ook stellen ze er steeds vaker concrete reductiedoelen voor.” Meer reductiedoelen Die toename in reductiedoelen is ook terug te zien in de resultaten. Ten opzichte van 2021 is het aantal bedrijven dat reductiedoelen stelt voor zijn indirecte uitstoot met 12 procentpunt gestegen. Vooral in de gezondheidssector gaat dat goed, gevolgd door de industriële productie en tech- en mediabedrijven. “Ook is het hoopgevend dat er meer geografische regio’s dan ooit meedoen met het rapporteren van hun emissies”, zegt Dimitrova. “Regio’s die voorheen niet eens in de data terugkwamen (zoals Afrika en het Midden-Oosten, red.), zitten nu dicht bij het gemiddelde. Ze zijn er nog niet helemaal, maar ze bewegen zich in de goede richting.” Toch weinig echte reductie Helaas blijkt ook uit de enquête dat het aantal bedrijven dat zijn uitstoot heeft weten terug te dringen, juist is gedaald. Dit jaar ligt dat percentage op 14 procent, terwijl het vorig jaar nog op 17 procent lag. “En dat is waarom het nog lastig is om de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen terug te dringen”, vertelt Dimitrova. “Het is een collectief probleem. Het is echt vereist dat alle bedrijven wereldwijd precies doen wat de bedrijven doen die voorop lopen. Alle focus moet daarop liggen.” Succesrecept En wat die koplopers precies doen, dat wordt steeds duidelijker. Uit het onderzoek van BCG kwamen vier kenmerken naar voren die bedrijven met een emissiereductie vaker bezitten dan andere bedrijven. Voor het meten en rapporteren van hun uitstoot werken ze vaker samen met andere bedrijven in hun keten. Ze presenteren niet alleen hun totale emissies, maar berekenen ook de CO2-belasting van individuele stappen in productieprocessen. Op die manier identificeren bedrijven sneller waar het zwaartepunt van hun milieu-impact zit. Daarnaast maken ze vaker gebruik van technologie, bijvoorbeeld om automatisch hun emissierapportages bij te houden. En ze staan in het algemeen positiever tegenover duurzaamheidsrapportages. Die zien ze namelijk als een essentiële stap in het terugdringen van hun uitstoot. Lees ook: Meer gemeentes stoppen met vleesreclames: heeft dat zin?Slaan we door met bomen planten voor het klimaat?Wat de Corporate Sustainability Due Diligence Directive inhoudt en voor bedrijven gaat beteken