Op IJsland opent de grootste CO2-afvang- en -opslaginstallatie ter wereld

De ‘Mammoth’ is ’s werelds grootste installatie voor het afvangen en opslaan van CO2. Het is de tweede commerciële ‘Direct Air Capture and Storage’ faciliteit van het Zwitserse Climeworks op IJsland.

De Mammoth staat in het IJslandse Ölfus, niet ver van hoofdstad Reykjavik. | Credits: Climeworks

Op IJsland is ’s werelds grootste installatie voor het afvangen van CO2 geopend. Als de ‘Mammoth’ van het Zwitserse Climeworks later dit jaar op volle toeren draait, haalt hij jaarlijks 36.000 ton koolstof uit de lucht – ongeveer de hoeveelheid CO2 die 4000 Nederlanders per jaar produceren. De afgevangen CO2 wordt in de bodem opgeslagen.

In 2021 had Climeworks een primeur met de eerste commercieel opererende ‘Direct Air Capture and Storage’ (DACS) installatie ter wereld. Op dezelfde locatie in het zuidwesten van IJsland opende de ‘Orca’, die jaarlijks 4.000 ton CO2 uit de lucht haalt. Bedrijven betalen Climeworks voor koolstofkredieten om de eigen uitstoot te compenseren. Speelgoedfabrikant Lego sloot bijvoorbeeld onlangs een overeenkomst met Climeworks ter waarde van 2,4 miljoen dollar.

Modulair systeem

Climeworks heeft een modulair systeem van ventilatoren en luchtwassers ontwikkeld om CO2 uit de lucht te halen. De Mammoth bestaat uit 72 van zulke modules, elk ter grootte van een kleine personenauto. Buitenlucht wordt de installatie ingezogen, waar CO2 aan een chemisch filter hecht. Met stoom wordt de CO2 van de filters losgeweekt. Het mengsel van water en CO2 wordt vervolgens minimaal 800 meter diep de grond in gespoten. Daar reageert de CO2 met basalt in de bodem, waardoor een nieuw mineraal ontstaat. Zo wordt de koolstof permanent in de grond opgeslagen.

De locatie op IJsland is niet willekeurig gekozen. De DACS-techniek vraagt zelf behoorlijk wat energie. Die moet duurzaam worden opgewekt om te voorkomen dat de klimaatwinst direct teniet wordt gedaan. Groene energie is er op IJsland in overvloed. De installatie staat in een vulkanisch gebied waar geothermische warmte in grote hoeveelheden voorhanden is. De vulkanische bodem is ook bij uitstek geschikt om CO2 in op te slaan.

Groot, groter, grootst

De Mammoth dreigt snel weer van de troon gestoten te worden. In Texas werkt het bedrijf Stratos aan een installatie die jaarlijks maar liefst 500.000 ton CO2 uit de lucht kan verwijderen. De eerste delen van die faciliteit gaan naar verwachting volgend jaar open. De Amerikaanse overheid investeert miljarden dollars om de markt voor het afvangen en opslaan van CO2 van de grond te krijgen. Een consortium waar Climeworks onderdeel van uitmaakt, heeft in dat kader 50 miljoen dollar subsidie gekregen om in Louisiana een installatie te bouwen die jaarlijks een miljoen ton CO2 uit de lucht kan halen. Die installatie moet in 2030 operationeel zijn.