Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 21 oktober 2019, 12:00

Opening BioWarmte Installatie in Utrecht: duurzamere stadswarmte met biomassa

Utrecht zet stappen richting duurzamere stadswarmte. Op 18 oktober nam Eneco de BioWarmte Installatie Lage Weide officieel in gebruik. De installatie draait op duurzaam verkregen houtafval. ‘Niet uit overzeese bossen maar écht ​uit de regio.’

Biomassa

Nieuwe woningen worden vanaf 2021 in de regel niet meer met aardgas verwarmd, staat in het regeerakkoord. En in 2050 moeten alle zes miljoen woningen in Nederland aardgasvrij zijn. Er is dus werk aan de winkel en niet zo’n beetje ook. Een alternatief voor een aardgasaansluiting is een aansluiting op een warmtenet. Deze netten bestaan al, maar worden vaak gevoed door traditionele aardgasgestookte energiecentrales. Nog niet zo duurzaam dus. De warmtenetten van de toekomst draaien op duurzame bronnen.

De warmtenetten van de toekomst draaien op duurzame bronnen

BioWarmte Installatie Lage Weide in Utrecht gebruikt duurzaam verkregen biomassa als brandstof, vertelt Harold Koekkoek, directeur warmteproductie bij Eneco. 'Niet uit overzeese bossen maar écht uit de regio. Het gaat om 80 procent hout 'shreds' en 20 procent hout 'chips' . Dit is restmateriaal dat komt uit regulier park-, plantsoen- en bosonderhoud in de regio", zegt hij. "Daar zijn we trots op, omdat we zo dure en onnodig vervuilende transportstromen beperken. Onze leveranciers zijn gecertificeerd, zodat de totale brandstofketen van bron tot verbranding duurzaam is.”

Samenwerking met Portaal

De installatie is voor Eneco een eerste grote stap om stadswarmte in Utrecht en Nieuwegein te verduurzamen en om gemeenten, woningcorporaties en bewoners te helpen van aardgas los te komen. Een van die woningcorporaties is Portaal, waarmee Eneco een overeenkomst tekende voor het leveren van duurzaam geproduceerde warmte.

Facts & figures BioWarmte Installatie

  • 1.600.000 gigajoule opwekking per jaar gelijk aan 56 miljoen kubieke meter gas
  • 80.000 ton CO2-besparing per jaar
  • 40 procent duurzamere stadswarmte in Utrecht en Nieuwegein
  • 225.000 ton biomassa per jaar: houtresten uit parken, plantsoenen en bossen uit de regio
  • 30-40 minder vrachtwagens die dagelijks langs stadskant rijden
  • 5 productiedagen brandstofvoorraad in opslag

“Wij zijn een grote woningcorporatie, we vertegenwoordigen ruim 50.000 huishoudens. Daarom willen we ook een voortrekkersrol op ons nemen in het terugdringen van CO2-uitstoot”, zegt Dirk Jan van der Zeep, bestuurder van Portaal. “We geloven niet in één totaaloplossing om de duurzaamheidsdoelstellingen van 2050 te halen. Voor het gasloos en CO2-neutraal maken van onze woningen kiezen we voor een stapsgewijze aanpak, waarbij we telkens alle opties openhouden om te verduurzamen.”

Portaal investeert momenteel ook al in zonnepanelen en woningisolatie. “En ik kan me voorstellen dat we in de toekomst ook gebruik gaan maken van windenergie of waterstoftechnieken”, zegt Van der Zeep. “De BioWarmte Installatie zien we als een goede stap in de goede richting.”

Verdubbeling warmteproductie in 2020

De BioWarmte Installatie van Eneco levert al sinds augustus duurzamere warmte aan het warmtenet in Utrecht en Nieuwegein. Rond eind 2020 zal de de duurzame warmteproductie zijn verdubbeld. “Dat betekent een enorme versnelling van de energietransitie”, zegt Koekkoek. “De BioWarmte Installatie zal uiteindelijk 40 procent van de huidige warmteproductie voor de stadswarmte in Utrecht en Nieuwegein gaan vervangen.”

Omgaan met tegenslagen

Het bouwen van zo’n installatie ging niet zonder slag of stoot. Eneco kreeg in de aanloop van het project flink wat kritiek te verduren van lokale politieke partijen. “Ze betwijfelden of de biomassa duurzaam is”, vertelt Koekkoek. “Maar we hadden al een doorrekening klaarliggen van een onafhankelijke partij. Dat was voldoende voor de gemeenteraad om in te stemmen.”

'Een open en eerlijke dialoog is belangrijk'

Koekkoek vervolgt: “De kunst bij weerstand is om een open en eerlijke dialoog aan te gaan, ook al weet je dat tegenstanders blijven bestaan. We nodigden critici bijvoorbeeld uit om te komen kijken. Op papier kan immers wel staan dat we zorgen voor een optimale reiniging van rookgassen, maar met eigen ogen zien, is geloven.”

Belang van huurder voorop

Nu de installatie draait, kijkt Portaal uit naar de verdere samenwerking, waarin de belangen van huurders zwaar wegen. Van der Zeep: “Veel bewoners zijn bezorgd dat tarieven voor stadswarmte stijgen doordat er maar één leverancier achter zit. Het is aan zowel Portaal als Eneco om daarover goede afspraken te maken voor de lange termijn. Daarnaast verwachten we dat Eneco er alles aan doet de BioWarmte Installatie verder te optimaliseren en het proces zo mogelijk nog duurzamer te maken.”

Afbeelding: Adobe Stock

Onderzoek voor ‘connected’ textiel ontvangt investering van € 1 mln

Veertien onderzoeksinstituten en textiel- en elektronicabedrijven werken tijdens dit project aan het verwerken van ICT-oplossingen in textielproducten, zoals kleding, tenten en muur- en vloerbedekking. Dit wordt ook wel ‘embedded textile’ genoemd. Het project focust zich op toepassingen op het gebied van outdoor, interieur en technisch textiel, met het doel om drie prototypes te ontwikkelen.Uiteindelijk moet HiTex bedrijven helpen om dergelijke producten daadwerkelijk in productie te nemen en naar de markt te brengen.Textiel en Internet of ThingsVolgens de onderzoeksgroep leent textiel zich perfect voor de integratie van ICT-oplossingen, zoals Internet of Things. Textiel is immers een belangrijk onderdeel van onze levensomgeving dat op talloze plekken aanwezig is. Daarnaast is het als materiaal zeer geschikt voor de integratie van ICT.Duurzame kansenEliza Bottenberg, projectleider HiTex en onderzoeker binnen het lectoraat Sustainable & Functional Textiles van hogeschool Saxion ziet vele kansen, bijvoorbeeld op het gebied van verlichting, warmte en sensoren. “De toepassingen van slim textiel zijn oneindig”, zegt ze. “Bijvoorbeeld bij de opvang van slachtoffers bij een natuurramp. Wanneer energie met behulp van flexibele zonnecellen op het tentzeil opgevangen kan worden en vervolgens direct omgezet kan worden in stroom, kunnen hulpverleners en slachtoffers voorzien worden van warmte, licht en het opladen van bijvoorbeeld de mobiele telefoon.”“Maar denk ook aan slim textiel in vloeren van verzorgingstehuizen”, vervolgt ze. “Daar kan het meerwaarde bieden door bijvoorbeeld bewegingspatronen van ouderen te meten, zodat verzorgers betere hulpverlening kunnen bieden en daar zijn waar het nodig is.”Meer weten over duurzaamheid in de textielsector? Lees hier meer:3 duurzame alternatieven voor conventioneel textiel ASN Bank stimuleert ontwikkeling duurzame kleding en textiel Moederbedrijf Zara steekt miljoenen in circulair textiel Foto: Adobe Stock