Opmerkelijk: geothermie 2.0 door boringen naar magma
Soms stuit je als redactie op nieuws waarbij een wenkbrauw omhoog schiet. Die ene vreemde innovatie, een onverwacht effect van klimaatverandering of een staaltje menselijke onhandigheid. Opmerkelijk dus. Deze week: geothermie on steriods door boren naar magma.
De onderzoekers van het KMT hopen ook meer inzicht te krijgen in de werking van vulkanen. | Credits: Getty Images
Met al zijn vulkanische activiteit is het niet verrassend dat IJsland ster is in geothermie. Zo’n 90 procent van alle huizen op het eiland wordt verwarmd met aardwarmte. Maar IJsland wil geothermie nu naar een heel ander niveau brengen. Het zoekt namelijk naar een manier om de intense hitte van magma te benutten voor een nog efficiënter energiesysteem.
Volgens de onderzoekers van het Krafla Magma Testbed (KMT) is dit nieuwe onderzoek ‘wat de Hedron Collider is voor de deeltjesfysica’. Zoals de naam van het team al doet vermoeden wil het team boringen doen naar magmakamers diep in de bodem. De extreme hitte van dit gesmolten gesteente kan namelijk worden gebruikt voor het winnen van energie.
Superkritisch water
De reden waarom magma zo’n grote aantrekkingskracht heeft op de onderzoekers is het feit dat de hitte van het gesmolten gesteente water naar een ‘superkritische’ staat kan brengen. Dit gebeurt wanneer water wordt verwarmd tot boven de 373 graden Celsius onder een druk van 220 bar. Water verandert dan in een substantie die vloeistof noch gas is. In deze superkritische staat zou water tot tien keer meer energie kunnen vasthouden dan wanneer het vloeistof of stoom is. Het gebruik ervan zou de energie-efficiënte van geothermie drastisch kunnen verbeteren. Bovendien is het een CO2-vrije schone bron van energie.
Magma en giftige gassen
Het is echter wel schone energie met een kanttekening. Het boren naar magma is namelijk niet zonder risico’s. Het is niet de eerste keer dat IJslanders boren naar magma. In 2009 waren wetenschappers van plan om naar magma te boren op 4,5 kilometer diepte – zo’n 2 kilometer dieper dan de gemiddelde geothermieput. Maar al op 2 kilometer diepte stuitten de onderzoekers onverwacht op een magmakamer. De gloeiend hete magma kwam omhoog en verwoestte de boorapparatuur. Daarbij gingen giftige gassen de lucht in. Een tweede poging werd ondernomen in 2014, met hetzelfde resultaat.
Hitte oogsten
Opvallend genoeg zagen de wetenschappers de mislukte pogingen als een positieve ontdekking. De schade bleef relatief beperkt en magma bleek een stuk dichter bij het aardoppervlak te zitten dan eerder werd gedacht. Dat betekent dat er minder diepe (en kostbare) boringen nodig zijn om magma te bestuderen en de hitte ‘te oogsten’.
Vulkaanuitbarsting
Het benutten van magma voor energie zal wel pas vanaf 2028 onderzocht worden. In de eerste plaats is het KMT, waaraan inmiddels zo’n veertig onderzoeksinstellingen en bedrijven uit elf verschillende landen zijn gekoppeld, een observatiecentrum. Onderzoek naar de invloed van magma in de bodem moet de wetenschappers bijvoorbeeld inzicht verschaffen in het monitoren en voorspellen van vulkaanuitbarstingen. Dit onderzoek start in 2026.
Wij gebruiken cookies op onze website om je de meest relevante ervaring te bieden door je voorkeuren en herhaalde bezoeken te onthouden. Door op “Alles accepteren” te klikken, ga je akkoord met het gebruik van alle cookies. Je kunt ook naar “Cookie-instellingen” gaan om een gecontroleerde toestemming te geven. Bekijk onze privacy verklaring
Deze website maakt gebruik van cookies om je ervaring te verbeteren terwijl je door de site navigeert. Van deze cookies worden de cookies die als noodzakelijk zijn geclassificeerd, opgeslagen in je browser omdat ze essentieel zijn voor het functioneren van de basisfuncties van de website.
We maken ook gebruik van cookies van derden die ons helpen analyseren en begrijpen hoe je deze website gebruikt. Deze cookies worden alleen met jouw toestemming in je browser opgeslagen. Je hebt ook de mogelijkheid om deze cookies te weigeren. Houd er echter rekening mee dat het uitschakelen van sommige van deze cookies je browse-ervaring negatief kan beïnvloeden.
Noodzakelijke cookies zijn absoluut essentieel voor het goed functioneren van de website. Deze categorie bevat alleen cookies die basisfunctionaliteiten en beveiligingsfuncties van de website mogelijk maken. Deze cookies slaan geen persoonlijke informatie op.
Alle cookies die niet strikt noodzakelijk zijn voor het functioneren van de website en die specifiek worden gebruikt om persoonlijke gegevens van gebruikers te verzamelen via bijvoorbeeld analytics, advertenties of andere ingesloten inhoud, worden aangeduid als niet-noodzakelijke cookies. Voor het gebruik van deze cookies is het verplicht om vooraf toestemming van de gebruiker te verkrijgen.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.