Bas Joosse 20 maart 2019, 09:10

Plannen voor fabriek met capaciteit van 1GW groene waterstof

Aan waterstof worden veel kansen toegedicht als duurzame energiedrager. Maar om de techniek rendabel te maken, is opschaling nodig. Met het project ‘Gigawatt elektrolysefabriek’ wil een aantal grote spelers in de Nederlandse industrie groene waterstof een flinke duw in de goede richting geven.

Adobestock waterstof fabriek duitsland

Doel van het project is om een elektrolysefabriek met de capaciteit voor één gigawatt aan groene waterstof te bouwen tussen 2025 en 2030. Diverse rapporten over de energietransitie zien waterstof als een onmisbare schakel om de klimaatdoelen van Parijs te halen.

In het project doen onder andere Shell, Nouryon, Gasunie, DOW Chemical, Ørsted, ECN part of TNO en de Universiteit Utrecht mee. Doel van het project is om de technologische knelpunten in kaart te brengen die ontstaan als de elektrolysecellen worden opgeschaald. Eén van de belangrijke aspecten is dat de fabriek dynamisch in te zetten moet zijn; door de afhankelijkheid van zon en wind kan het aanbod van energie variëren.

De partners in het Gigawatt Elektrolyser project gaan gezamenlijk onderzoeken wat er nodig is om in Nederland rond 2025 – 2030 zo'n elektrolyse-installatie te kunnen bouwen. Uiteindelijk willen ze een optimaal ontwerp maken waarmee groene waterstof concurrerend wordt.

Grote uitdaging

Het Institute for Sustainable Process Technology (ISPT), dat het project coördineert, spreekt van een ‘enorme uitdaging’. Elektrolysers waarmee waterstof opgewekt wordt, hebben nu een capaciteit van enkele megawatts. In het grootste plan dat tot nu toe gemaakt werd, willen Engie en Gasunie samen een elektrolyser van 100 megawatt bouwen.

Kosten

Om een concurrerend alternatief te worden voor fossiele brandstoffen, moet de prijs van waterstof omlaag. Het ISPT schat dat een fabriek met een capaciteit van één gigawatt op dit moment ongeveer € 1 miljard zou bedragen. Dat bedrag moet een factor vier omlaag. “Wanneer een totale fabriek zo'n 350 miljoen euro zou kosten, is er een concurrerend alternatief voor de conventionele 'fossiele' waterstoftechnologie”, stelt het instituut.

Meer vraag naar innovatie

De vraag om veel capaciteit voor waterstof is niet nieuw. Eind 2018 bundelden 27 partijen hun krachten in ‘de waterstof coalitie’, met als doel dat Nederland in 2030 3 à 4 gigawatt groene waterstof opwekt.

In de Investeringsagenda Waterstof Noord-Nederland pleitten grote partijen voor een miljardeninvestering in de komende jaren. Onder andere Gasunie, Shell, Groningen Seaports, Nouryon, Engie, Eneco en Provincie Groningen willen dat de rijksoverheid meebetaalt aan die investering.  

Lees ook27 partijen bundelen krachten voor groene waterstof

Bron: Institute for Sustainable Process Technology | Afbeelding: Adobe Stock

5 keer duurzaamheid in de noordelijke provincies

Provincies mogen voor een groot deel zelf bepalen welke taken zij oppakken. Het kan dus per provincie verschillen hoe en in welke sector zij duurzaamheid stimuleren. De vijf noordelijke provincies focussen zich onder andere op de wegenbouw, landbouw, energie, openbaar vervoer en chemie.Lees ook: Provinciale Statenverkiezingen: De invloed van provincies op duurzaamheidOverijssel: circulariteit in de wegenbouwEen van de taken van de provincie is de aanleg en onderhoud van provinciale wegen. De Provincie Overijssel en bouwconcern Dura Vermeer gaan een provinciale weg nu op een nieuwe manier beheren. Voorheen waren de bouw, onderhoud en sloop losse projecten, waardoor veel onderhoud niet duurzaam was. Doordat Dura Vermeer nu zowel voor de bouw als het onderhoud verantwoordelijk is, worden er duurzamere keuzes gemaakt die gunstig zijn voor zowel de provincie als de bouwer zelf. “We willen pionieren met een model waarbij we al die stappen op ons nemen, dus ook verantwoordelijk worden voor hergebruik. Daardoor krijgen we bij het ontwerp en de aanleg, maar ook bij het beheer, belang bij recycling van materiaal. Daarmee komt de circulaire economie ook in de wegenbouw een grote stap dichterbij”, stelt Theo Winter, lid van de Raad van Bestuur bij Dura Vermeer.Noord-Holland: subsidie voor duurzame jonge landbouwersDuurzame innovatie in de landbouw staat in Noord-Holland hoog op de agenda. De provincie stelde afgelopen jaar voor de vierde keer subsidie beschikbaar voor jonge landbouwers die hun bedrijf duurzaam moderniseren. Met de subsidie kunnen zij maatregelen nemen die bijdragen aan het milieu, het klimaat, dierenwelzijn, volksgezondheid, landschappelijke kwaliteit of biodiversiteit.“Jonge boeren én duurzame landbouwtechnieken zijn essentieel voor de toekomst van de landbouw. Dat vraagt soms om een flinke investering, bijvoorbeeld als het familiebedrijf wordt overgenomen”, aldus landbouwgedeputeerde Jaap Bond van de Provincie Noord-Holland. In 2030 moet alle grondgebonden landbouw in Noord-Holland bijdragen aan behoud en versterken biodiversiteit, bodemvruchtbaarheid en water op en rond het bedrijf.Groningen: hernieuwbare energieWie aan Groningen denkt, denkt nu nog aan aardgas. Terwijl de gaskraan langzaam wordt dichtgedraaid, zijn de activiteiten van de provincie gericht op hernieuwbare energie. Zo was het Gemini windpark, dat in 2017 werd geopend, destijds een van de grootste offshore windparken ter wereld. Het rapport ‘Offshore wind boven de Wadden’ uit 2017, uitgevoerd in opdracht van de Provincie Groningen, stelde bovendien dat er nog minimaal 10 gigawatt aan windparken boven de Waddeneilanden gerealiseerd kon worden.Naast het versnellen van de energietransitie en het terugschroeven van het gas uit Groningen, wil de provincie banen creëren en bedrijven aantrekken. Zo was de aanwezigheid van lokaal opgewekte groene stroom een belangrijke reden voor Google om zich in de Eemshaven te vestigen.Friesland: alle treinen in 2025 elektrischVanaf 2025 zijn alle dieseltreinen uit de provincie Friesland verdwenen. Een aantal trajecten op het Nederlandse spoor is alleen nog niet geëlektrificeerd. Op de twee trajecten in de provincie Friesland waarvoor dat geldt zal gebruik worden gemaakt van batterijtreinen. Deze ontwikkeling sluit aan op de Friese ambitie om in 2025 een uitstootvrij openbaar vervoer te hebben.De treinen gaan rijden op lokaal opgewekte zonne-energie en worden via een bovenleiding opgeladen bij de begin- en eindstations. Daarmee verwacht de provincie jaarlijks 5,8 miljoen kilo CO2 per jaar te besparen. Bovendien zal jaarlijks € 3,5 mln worden bespaard aan brandstofkosten.Drenthe: vergroening in de chemieDe provincie Drenthe investeerde de afgelopen jaren € 750.000 per jaar om de chemie in Zuidoost Drenthe te vergroenen. Met het geld wordt onder andere een proeftuin gerealiseerd in Emmen door SPIC Facilities. Bedrijven en kennisinstellingen worden hier bij elkaar gebracht en gefaciliteerd in de ontwikkeling van biobased en circulaire plastics.De chemische sector is een belangrijke werkgever in Drenthe, die vooral bestaat uit midden- en kleinbedrijven. “Natuurlijk zijn het in eerste instantie de bedrijven zelf die de slag moeten maken, maar wij zien voor ons als overheid een rol weggelegd in de randvoorwaardelijke sfeer”, zegt gedeputeerde Henk Brink van de Provincie Drenthe.Lees verder: 5x duurzaamheid in midden Nederland 5x duurzaamheid in de zuidelijke provincies Bron: Provincie Drenthe | Afbeeldingen: Adobe Stock