Redactie DuurzaamBedrijfsleven.nl 18 april 2014, 11:35

Rozenburg krijgt gas uit windenergie

Netbeheerder Stedin begint deze zomer de levering van gas uit een power-to-gas fabriek. Het gaat om een proef voor veertig huishoudens in de Rotterdamse deelgemeente Rozenburg.

Gas800

Het is de eerste proef in Europa waarbij gas dat is gewonnen uit zonne- en windenergie, aan huishoudens wordt geleverd. De bewoners van de flat waar het experiment plaatsvindt, krijgen hun gas rechtstreeks geleverd van een power-to-gas installatie die is ondergebracht in twee zeecontainers. De kleine fabriek zet overtollige hernieuwbare energie om in een mengsel van waterstof en CO2.

Het alternatieve gas heeft dezelfde eigenschappen als aardgas. “De bewoners merken geen verschil”, zegt Harald Hanemaaijer van Stedin. "Het is veilig, de verwarming doet het en de aardappels koken even snel.” De bewoners blijven aangesloten op het reguliere gasnet om onderhoudsperioden aan de power-to-gas fabriek op te vangen. Bijkomend voordeel voor de bewoners is dat zij niet hoeven te betalen voor de gasleveranties. Dat scheelt enkele honderden euro's per jaar.

De proef van Stedin volgt op een eerder experiment op Ameland waarbij waterstof, gewonnen uit hernieuwbare energie, is bijgemengd in het bestaande aardgasnet.

Gedegen onderzoek

Voor de locatie Rosenburg is gekozen omdat hier alle energiebronnen dicht bij elkaar liggen, zegt Hanemaaijer. “Er staan windmolens en zonnepanelen en de CO2 komt via pijpleidingen uit het havengebied.” De proef gaat minimaal een aantal jaar duren om het nut van power-to-gas verder te onderzoeken.

Voor investeerders en netbeheerders is het financieel aantrekkelijk als de prijs van elektriciteit straks negatief is. Nieuwe windmolenparken en zonne-energiecentrales schieten als paddestoelen uit de grond. Bij een hoog aanbod zakt de prijs. Met gas is altijd geld te verdienen.

Vorige week sloten een aantal partijen, waaronder Stedin, een overeenkomst voor de bouw van de grootste power-to-gas installatie in Europa. Ook in Duitsland staat al een aantal fabrieken. Power-to-gas is een haalbare oplossing voor het opslaan van overtollige hernieuwbare energie.

Foto: Ian Murphy via Flickr

Nerds verwarmen huizen met een computer

Datacentra zijn verantwoordelijk voor 2 tot 3 procent van het wereldwijde energieverbruik. In een gemiddeld Europees datacentrum is ongeveer de helft nodig om de warmte van servers te koelen en af te voeren. Inefficiënt en onnodig, zegt Florian Schneider van Nerdalize.UitbestedenDoor de warmte van de rekenkracht als het ware uit te besteden aan de huiskamer van de klant, scheelt dat de beheerder van het datacentrum in de kosten. In 2013 ontwikkelde de Nederlandse start-up het eerste werkende prototype van hun GridHeater. Een radiator met een krachtige computerserver.Beide partijen hebben voordeel van de GridHeater, zegt Schneider. “Onze klant heeft gratis verwarming en de opdrachtgever geen bijkomende kosten voor koeling. En hij krijgt aanzienlijk goedkopere rekenkracht dan wanneer hij die zou huren bij een gewoon datacentrum. De officiële inschrijving  voor belangstellenden begon op 1 april. Inmiddels heeft het bedrijfje 150 aanmeldingen binnen van bedrijven en particulieren.Nerd heatHet idee ontstond op een koude winterdag toen de verwarming uitviel. Mede-oprichters Mathijs de Meijer en Boaz Leupe bedachten dat het probleem zou zijn opgelost als ze 100 Dell-laptops in de woonkamer zouden neerzetten. Die geven voldoende warmte om de kou te verdrijven.Nadat ze waren uitgelachen, realiseerden ze zich dat die gekscherende opmerking eigenlijk helemaal geen slecht idee was. Niet lang daarna vonden ze elkaar bij de tekentafel voor een eerste opzet. Vorig jaar haalde de Nederlandse startup via Symbid ruim € 50.000 op om het concept te ontwikkelen.Het drietal ontwikkelde een radiator met krachtige computerservers die in de huiskamer het rekenwerk uitvoeren. De server-radiator staat bij iemand thuis en is aangesloten op het elektriciteitsnet. Een bedrijf geeft deze server opdracht om berekeningen uit te voeren. De server voert deze uit en fungeert tegelijkertijd als verwarming. Nerdalize vergoedt de energierekening van de huiseigenaar, de opdrachtgever betaalt voor de rekencapaciteit en het verschil is de winst die de Nederlandse start-up hoopt te maken.VermogenVoor een woonkamer van 30 vierkante meter is ongeveer 1000 watt nodig. De GridHeaters zijn er in vermogens van 500 tot 2000 watt, waardoor ze de meeste bestaande radiatoren kunnen vervangen.Mocht er te weinig betaalde vraag naar rekencapaciteit zijn voor een aangename temperatuur, stelt Nerdalize rekenkracht beschikbaar aan goede doelen. “Dat kunnen universiteiten zijn die zich bezighouden met medicijnonderzoek. Die leveren dan de extra warmte." Klanten moeten er misschien aan wennen dat hun verwarming is aangesloten op het elektriciteitsnet, zegt Schneider. "Mensen zijn gewend aan een HR-ketel op gas, maar deze radiator presteert echt niet minder."In de zomer, als de kachel uitstaat, wordt de server-warmte naar buiten afgevoerd. Nerdalize onderzoekt nog of de overtollige energie bij het huis is op te slaan. Hoeveel CO2-uitstoot de huiskamer-server uiteindelijk bespaart is niet duidelijk. De start-up heeft wat grove schattingen gemaakt, maar hoopt meer informatie te verzamelen als het project eenmaal gaat lopen.Veilig opgeslagenNerdalize geeft de verzekering dat de gegevens veilig zijn. De computer in de radiator is alleen bezig met rekenen en slaat geen gegevens op. De data staan verspreid over een groot aantal GridHeaters. Ze zijn versleuteld en worden gewist zodra iemand probeert de radiator open te breken. Schneider: “Zelfs als iemand alle beveiligingen zou omzeilen, heeft hij slechts een klein deel te pakken. Daar heeft hij niets aan.”Nerdalize is optimistisch over de zakelijke kansen. Inmiddels is het idee dat ontstond op een koude kamer zo'n € 2 mln tot  € 3 mln waard. De ondernemers krijgen ondersteuning van Yes!Delft dat jonge startups begeleidt met een werkruimte en contacten in het bedrijfsleven.Over gebrek aan aandacht heeft het initiatief niet te klagen. In maart besteedde The New York Times aandacht aan het idee van de start-up en vorig jaar ontving het bedrijf de Maastricht Local Hero Award.Foto: Nerdalize