André Oerlemans
22 juni 2022, 15:30

SolarEdge voorkomt dat zonneparken in brand vliegen

Het aantal branden in zonneparken en pv-installaties neemt toe in Nederland. Slimme omvormers die de spanning snel uitschakelen en de temperatuur van zonnepanelen monitoren kunnen dit voorkomen.

Brandende zonnepanelen Een brandende PV-installatie | Credits: Adobe Stock

Branden in zonneparken of PV-installaties worden meestal veroorzaakt door kortsluiting, oververhitting of zogeheten vlambogen, een soort mini-bliksem tussen twee kabels, waarbij de temperatuur zo hoog kan oplopen dat alle omliggende brandbare materialen vlam vatten. Ze komen de laatste tijd vaker in het nieuws. Op een zonnepark in het Brabantse Dongen
brak vorig jaar oktober een grote brand uit door kortsluiting. Het vuur bereikte hierbij een temperatuur van 2.400 graden. In het Drentse
Buinen
woedde in april dit jaar een grote brand. Die ontstond in de bekabeling. Ook bij zonnepanelen op daken is dit vaak de oorzaak. TNO
onderzocht in 2019 de oorzaak bij 23 branden van PV-installaties op daken en kwam tot de conclusie dat dit vooral door slecht aangesloten stekkers, bekabeling en andere bedrading kwam. Dit leidt tot oververhitting en vlambogen.

Meteen uitschakelen

“Zolang de zon schijnt blijft een parallelle vlamboog branden bij een traditionele PV-installatie, waardoor de brandweer niets kan doen. Hoe meer installaties er bij komen, hoe groter het risico op brand wordt”, vertelt Murk Vlietstra, directeur C&I, business development & alliances bij SolarEdge. Zijn bedrijf levert omvormers en ‘power optimizers’ die branden kunnen voorkomen. Deze apparaten hebben ingebouwde temperatuursensoren die meteen alarm slaan als er oververhitting dreigt van connectoren of andere onderdelen. Ook hebben ze als eerste ter wereld een vlamboogdetectie, waarbij de stroom in panelen en PV-installaties meteen wordt teruggebracht naar een veilig niveau. “Bij brand kunnen de omvormers de hele installatie binnen 30 seconden naar een spanning van 1 volt terugschakelen. Bij een traditionele omvormer kun je bij brand de stekker eruit trekken, maar dan blijft er bijvoorbeeld nog steeds 1.000 volt spanning staan op de installatie”, legt Vlietstra uit.

Lees ook: Uitvouwaggregaat levert zonnestroom in noodsituaties

Geen brand bij PostNL

In principe kan er voor elk paneel één power optimizer geleverd en aangesloten worden, maar bij grote installaties van bijvoorbeeld 30.000 panelen gaat dat vanuit kostenoverwegingen per twee. Dit soort brandbeveiliging is belangrijk bij bedrijven die met gevaarlijke of brandgevaarlijke stoffen werken en die toch groene stroom van hun eigen dak willen. Dan kan een vonk al rampzalig zijn. SolarEdge levert zijn systeem bijvoorbeeld aan zo’n bedrijf in Sassenheim. Maar ook aan de 29 distributiecentra van PostNL. Vlietstra: “Die verwerken miljoenen pakketjes per dag. Daar mag geen brand uitbreken.” Het bedrijf stond onlangs op de Provada om zijn kennis te delen met de vastgoedwereld. “Hier staan de mensen die akkoord geven voor een PV-installatie. Dan moet je wel de juiste kennis hebben”, aldus Vlietstra.

Lees ook: Op weg naar circulaire economie: in 2030 helft minder grondstoffen, hoe realistisch is dat?

Hogere rendement PV-installatie

SolarEdge installeerde wereldwijd al in 133 landen PV-systemen en leverde daarbij meer dan 3,5 miljoen van zijn slimme omvormers en 83 miljoen power optimizers. Het heeft een jaaromzet van 1,9 miljard dollar. Het bedrijf noemt zich toonaangevend op het gebied van slimme energie-technologie. Niet alleen zorgen de omvormers voor betere brandveiligheid, samen met de optimizers regelen ze ook het vermogen en dus de stroomopbrengst per paneel of twee panelen in plaats van per complete string. Dat zorgt voor meer rendement. “Als je bijvoorbeeld twintig panelen hebt van 400 wattpiek en er ligt er eentje in de schaduw of er zit vogelpoep op, dan heeft die op dat moment een vermogen van 300 wattpiek. Een gewone omvormer stelt dan het vermogen van de hele string bij naar 300 wattpiek. Dan trekt één paneel het vermogen van het hele systeem naar beneden. Als je dat per paneel regelt, levert de een 300 wattpiek en de andere misschien wel 500. Zo gaat het rendement omhoog”, legt Vlietstra uit. SolarEdge monitort zo’n 2,6 miljoen PV-installaties op de wereld. Daarvan wordt continue gemeld wat ze opbrengen, waar storingen optreden of waar fouten zitten. “Als je dit niet hebt, ga dan als installateur op een dak met 40.000 panelen maar eens zoeken waar de fout zit”, zegt Vlietstra.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

Julian Jagtenberg (Somnox): “Wij lossen het wereldwijde slaapprobleem op”

“Als kinderen in de toekomst een slaapkamer tekenen, dan hoop ik dat ze naast een kussen en een bed ook een Somnox tekenen”, zegt Julian Jagtenberg. Het is exemplarisch voor de ambities van de medeoprichter van het bedrijf. Hij wil in 2030 100 miljoen mensen helpen met goed slapen. Nu staat de teller op 12.000. Op dit moment is hij in de Verenigde Staten om investeerders enthousiast te maken over de slaaprobot. Tegelijkertijd kijkt hij scherp of de investeerders passen bij de missie van Somnox. “Als een investeerder niet vraagt hoe wij de wereld beter maken, welke impact wij achterlaten en hoe we die impact meetbaar maken, dan hoef ik ze niet als aandeelhouder.” Wat doen jullie en waarom is dat zo belangrijk? “Wij lossen het wereldwijde slaapprobleem op. Slapen doen we allemaal, maar een op de vijf Nederlanders lukt dat niet goed. De gevolgen daarvan zijn desastreus. Zo komen er daardoor meer mensen om in het verkeer dan door rijden onder invloed van alcohol. En het overgrote deel van de gezondheidskosten is gerelateerd aan slaap. De kans op hartkwalen en alzheimer is groter. Eigenlijk zijn heel veel ziektes gecorreleerd aan een chronisch slaaptekort. Net als voeding en sport, kan slaap vanuit de preventieve hoek veel narigheid voorkomen. Maar eigenlijk is slaap de basis van een goede gezondheid. Slaap is het bastion waar voeding en sport op rusten. Als je niet goed slaapt, dan ga je niet meer sporten en kies je sneller voor suiker.” Hoe helpen jullie slaapproblemen op te lossen? “Nu worden slaapproblemen vaak opgelost met therapie en medicijnen. Wij hebben in plaats daarvan een technologie ontwikkeld vanuit de TU Delft die mensen helpt met ademhalen. Dan denk je misschien: 'Ademhalen? Dat doen we al!' Maar we doen het vaak verkeerd. Als we slecht slapen hebben we meestal last van stress. Dat uit zich in een hoge ademhaling, hoge hartslag en opgetrokken schouders. Wij ontwikkelden een hulpmiddel dat je vasthoudt en dat fysiek op en neer gaat op een ritme dat jouw ademhaling vertraagt. Waardoor je steeds bewuster gaat ademen. Er zitten sensoren in die jouw ademhaling meten en er zich aan aanpassen. Eigenlijk alsof je een soort baby’tje op je borst hebt liggen. Dat heeft een kalmerend effect.” Wat voor resultaten kun je al melden? “Omdat we iets nieuws doen, is er natuurlijk ook een gezonde portie scepsis. Er zijn al een aantal studies gedaan om te onderzoeken of het werkt. Eén onderzoek is met Karlstadt University. Uit gebruiksonderzoek blijkt dat de we de tijd die het kost om in slaap te vallen kunnen halveren, de slaaptijd kunnen verlengen en dat ook de algehele stresslevels zo verminderen. Het zijn geen medische claims. Die disclaimer moet ik er wel bij geven. Daar streven we wel naar om op termijn ons product ook in de zorg aan te kunnen bieden. Daarnaast zegt 86 procent van de 12.000 mensen die het product tot dusver in huis hebben dat hun slaap binnen vier weken verbeterde.” Wat voor mensen gebruiken jullie apparaat? “Dat varieert van klanten die slecht slapen als gevolg van stress tot en met atleten die het gebruiken voor een wedstrijd omdat ze gespannen zijn. Het kan ook gaan om een politieagent met een posttraumatische stress-stoornis of iemand die een traumatisch ongeluk heeft meegemaakt en zich hierdoor weer sneller veilig voelt. Er zijn zelfs kinderen die in het ziekenhuis liggen en de robot daarom gebruiken. Met het apparaat kunnen ze de ademhaling van hun moeder weer voelen als zij er niet bij mag zijn.” Verwacht je dat jullie slaaprobot binnenkort wordt vergoed door zorgverzekeraars? “Dat zou kunnen. We werken nu al samen met drie verschillende verzekeraars: ONVZ, CZ CM. Zij vergoeden het al deels, maar of het ooit helemaal vergoed wordt, dat zullen de studies en de tijd moeten uitwijzen. Het zou natuurlijk een hele mooie manier zijn om het op grotere schaal aan te kunnen bieden, dan dat we nu kunnen. Voorlopig blijven we een consumentenmerk dat slaap wereldwijd verbetert.” Hoe duurzaam is jullie product? “We hebben in het begin onder andere samengewerkt met Auping. Dat is een van de leidende circulaire beddenfabrikanten in Europa. Zij hebben ons geholpen bij het zo duurzaam mogelijk ontwerpen van het product. Als producten bijvoorbeeld retour komen, dan kunnen wij onderdelen hergebruiken of recyclen. Op die manier proberen we te voorkomen dat onderdelen op de vuilnisbelt belanden. Maar ik moet eerlijk toegeven dat het een uitdaging is, omdat we met elektronica werken. Batterijen en printed circuit boards (groene plaatjes met schakelingen waar je elektrische componenten mee met elkaar verbindt, red.) zijn bijvoorbeeld heel moeilijk te recyclen. Dat wordt al snel downcyclen. Wij zetten daarom in op reparaties zodat producten zo lang mogelijk hun waarde behouden. In de productie werken we bijvoorbeeld met schroefjes in plaats van lijm zodat we makkelijk onderdelen kunnen vervangen. Maar we zijn nog niet 100 procent circulair en onze CO2-impact is ook nog geen nul. Dat is wel een doelstelling die we hebben, maar we willen eerst het apparaat goed laten draaien en bewijzen dat het werkt. Parallel daaraan willen we de duurzaamheid verbeteren. En in de nabije toekomst willen wij een B-corp worden.” Lees ook: Nespresso werd B Corp, hoe werkt dat? Wat staat er de komende jaren nog meer op de planning? “We zijn net begonnen met een nieuwe investeringsronde waarbij we op zoek zijn naar strategische investeerders die ons kunnen helpen bij groei in Amerika. We beginnen heel bewust met Amerika, omdat we drie jaar geleden naïef dachten dat we gelijk de hele wereld aankonden. Dat was een les. Daarom kiezen we landen nu heel specifiek. Maar onze missie is om uiteindelijk 100 miljoen mensen te helpen met slapen. Dus dán moeten we een wereldspeler worden, en gaan heel Europa, Afrika en Azië aan de Somnox.”Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.