Sabine Sluijters 18 februari 2022, 06:00

Staalgigant en kunstmestproducent laten waterstofproductie in Spanje vliegen

De productie van groene waterstof neemt in Spanje een vlucht. Het geheim zit in de gegarandeerde afname door grote industriële verbruikers.

Staalfabriek Accelor Mittal wil met groene waterstof de staalproductie verduurzamen | Credits: Adobe Stock

Deze week maakten staalproducent Accelor Mittal en de Spaanse kunstmestfabrikant Grupo Fertiberia bekend dat ze de komende 20 jaar 6,6 miljoen ton groene waterstof gaan afnemen. De bedrijven willen daarmee hun productieprocessen verduurzamen. De CO2 die hiermee jaarlijks bespaard wordt, is gelijk aan 4 procent van de totale jaarlijkse uitstoot van Spanje.

Grootste waterstofproject ter wereld

De bedrijven nemen de waterstof af van HyDeal Espana, een joint venture tussen Enagás (de Spaanse equivalent van Gasunie), Accelor Mittal, Grupo Fertiberia en projectontwikkelaar DH2 Energy. Volgens de International Renewable Energy Agency (IRENA) is HyDeal tot nu toe het grootste, groene waterstofproject ter wereld. De hub kan vanaf 2025 starten met de productie van 200.000 ton waterstof per jaar. De HyDeal Espana wordt in fases gebouwd en zal in 2030 een omvang hebben van 9,5 GW aan zonne-energie installaties en waterstoffabriek van 7,4 gigawatt.

Niet zozeer de omvang maar vooral de combinatie van productie, transport èn de zekerheid van afname maken HyDeal Espana bijzonder. Veel initiatieven voor grootschalige waterstofproductie hebben nog geen zekerheid dat klanten de waterstof zullen afnemen waardoor financiering moeilijk is. Met de toezegging van deze twee industriële grootverbruikers is dat probleem hier opgelost.

Groen staal en duurzame kunstmest

De waterstof die de bedrijven inkopen is bedoeld voor de productie van groen staal, duurzame kunstmest en andere CO2 vrije grondstoffen voor de industrie. Zo zal Fertiberia een nieuwe fabriek bouwen waar het bedrijf groene ammonia zal produceren die als grondstof dient voor de kunstmestfabriek.

HyDeal Espana is het eerste project van het Europese HyDeal Ambition consortium waaraan 30 energiebedrijven en financiële instellingen deelnemen. De ambitie van het consortium is heel Europa voor 2030 te voorzien van 100 procent groene waterstof tegen een prijs van 1,5 euro per kilo. Dat is vergelijkbaar met de huidige prijs van grijze waterstof die uit aardgas wordt gemaakt. Om dit te bereiken willen de bedrijven 95 Gigawatt aan zonne-energie capaciteit neerzetten in combinatie met 67 gigawatt aan waterstofproductie. Daarmee is HyDeal Ambition het omvangrijkste waterstofproject ter wereld.

Waterstof komt in verschillende ‘kleuren’. Benieuwd wat die betekenen voor de duurzaamheid? Kijk dan onze explainer video hieronder

Deze oliebedrijven maken zich schuldig aan greenwashing, zo blijkt uit dit onderzoek

De vier grote olie en gasbedrijven, waarvan twee Amerikaanse (ExxonMobil en Chevron) en twee Europees (Shell en BP), zijn goed voor meer dan tien procent van de wereldwijde CO2 uitstoot sinds 1965. Om klimaatverandering een halt toe te roepen, moet de CO2-uitstoot drastisch omlaag. En om dat te bereiken, moeten fossiele bedrijven overstappen naar schone energie zoals (groene) waterstof, zon- en windenergie. Het blijft vooralsnog bij loze beloftes Uit onderzoek van twee Japanse universiteiten naar de data van 2009 tot 2020 blijkt dat de woorden ‘klimaat’, ‘koolstofarm’ en ‘transitie’ steeds vaker voorkomen in de jaarverslagen van de oliereuzen. Net als strategieën om minder CO2 uit te stoten. Maar het blijft vooral bij beloftes, en de bedrijven blijven ondertussen financieel afhankelijk van fossiele brandstoffen. De Japanse onderzoekers moeten daarom concluderen dat de transitie naar een schoon businessmodel bij deze bedrijven niet plaatsvindt, omdat de meeste investeringen en acties hiermee niet overeenkomen. “Tot die tijd lijken beschuldigingen van greenwashing gegrond”, schrijven de onderzoekers. Niet minder maar juist meer geïnvesteerd in fossiel Uit het onderzoek blijkt ook dat BP en Shell hebben beloofd dat ze investeringen in fossiele brandstoffen zouden verminderen. Maar in plaats daarvan hebben ze de afgelopen jaren het areaal voor nieuwe olie- en gasexploratie juist vergroot. ExxonMobil heeft zelfs nog helemaal geen schone energie opgewekt in de afgelopen tien jaar. Ere wie ere toekomt. Van de vergeleken olie- en gasbedrijven heeft BP de grootste capaciteit in hernieuwbare energie, waar 2,000 megawatt aan stroom wordt opgewerkt. Shell en BP hebben daarentegen meer geïnvesteerd in schone energie, en ook meer agressieve stappen gezet dan de Amerikaanse oliebedrijven, stellen de onderzoekers. Het onderzoek is in lijn met de uitspraak van de Reclame Code Commissie (RCC) eerder deze week. Zij oordeelden dat Shell zichzelf geen aanjager van de energietransitie mag noemen, omdat het een te rooskleurig beeld schetst van de werkelijkheid. Volgens de commissie kan Shell dat niet claimen, omdat er geen sprake is van verandering als je je oude businessmodel in stand houdt. Eerder deze week waren er ook al twee uitspraken van de RCC in het nadeel van Shell. Volgens Femke Sleegers, die zich hardmaakt voor een verbod op fossiele reclame, is dat bijzonder. "Shell komt er niet meer zo makkelijk vanaf." Lees ook: Bij ExxonMobil traden het afgelopen jaar drie nieuwe boardleden toe om het bedrijf te verduurzamen.Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.