Twee keer zoveel golfenergie door nieuwe technologie van Nederlandse start-up

Golfenergie kan wereldwijd genoeg elektriciteit leveren voor 3 miljard huishoudens. De Nederlandse start-up Weco heeft daarvoor een nieuwe technologie ontwikkeld: een drijvende cilinder die op een goedkopere manier twee keer zoveel golfenergie kan opwekken en vijftig keer lichter is dan bestaande installaties.

Luc Hogervorst (links) en Cas van de Voort presenteren hun horizontaal golfenergiesysteem tijdens de halve finale van de Philips Innovation Award | Credits: Philip Innovation Award

De meeste installaties maken gebruik van de verticale beweging van golven. Oftewel het op en neer gaan van de golven. Het Wave Energy Collective (Weco) doet het anders en maakt gebruik van de horizontale beweging. “Daarmee kun je twee keer zoveel energie halen uit dezelfde golf”, zegt oprichter Luc Hogervorst.

Net als surfen

Hij is al sinds zijn zeventiende jaar aan het experimenteren met golfenergie. Toen voor een schoolopdracht in de garage van zijn vader, later als student werktuigbouwkunde op de TU Delft. Daar deed hij onderzoek naar de beste manier van opwekken en ontdekte dat horizontale opwekking meer energie oplevert. “Een golf is eigenlijk een cirkel die vooruit rolt. Dat merk je als je op de golven surft. Je pakt dan heel lang de energie van een golf mee en gaat vooruit in plaats van omhoog. Wij gebruiken die horizontale beweging. Dat is het verschil met andere, meer traditionele technologieën”, legt Hogervorst uit.

Voor 5 cent stroom opwekken

Een tweede voordeel is dat installaties die gebruik maken van dat principe lichter zijn. Er hoeven geen zware elementen ingebouwd te worden die de opwaartse druk van de golven omzetten in energie. Weco heeft een drijvende cilinder ontwikkeld die haaks op de golven komt te liggen. Daarin zit een generator die de golfbewegingen als een soort ingewikkelde fietsdynamo omzet in stroom. Die wordt vervolgens per kabel aan land of naar een centrale hub getransporteerd.

De cilinder is vijftig keer lichter dan bestaande verticale installaties en daardoor ook een stuk goedkoper te bouwen. Dat scheelt in de opwekkosten. De Wave Energy Converter van Weco kan in theorie voor 5 cent per kilowattuur (kWh) stroom opwekken. Ter vergelijking: de huidige marktprijs voor consumenten ligt rond de 50 cent per kWh.

Eerste offshore test

Momenteel bouwt de start-up een prototype van twee meter lang, die gewoon in een busje past. Die heeft een vermogen van 10 kilowatt, afhankelijk van de kracht van de golven. De installatie wordt later dit jaar voor het eerst op zee getest op de Offshore Test Site van North Sea Farmers, die twaalf kilometer voor de kust van Scheveningen ligt. “Dat is drie jaar na onze oprichting, dus dat is heel snel”, zegt medeoprichter Cas van de Voort. “We willen zo snel mogelijk testen. Als er dan veel fout gaat, kunnen we daar veel van leren. We willen zo snel mogelijk een installatie hebben die energie kan opwekken.”

Bij Scheveningen test Weco ook de ecologische ankers van het systeem. Die zijn zo ontworpen dat vissen, krabben en andere zeedieren erin kunnen schuilen. Dat is beter voor de biodiversiteit.

Weco kan uit de horizontale beweging van golven twee keer zoveel energie halen. | Credit: Weco

Oplossing voor eilanden

Weco wil later een type van twaalf meter bouwen, die in een zeecontainer past. De start-up wil in de toekomt ook kleinere systemen op de markt brengen, die gebruikt kunnen worden door gemeenschappen op kleinere eilanden. Dan kunnen vissers bijvoorbeeld hun eigen boten gebruiken om die systemen uit te zetten en kunnen afgelegen dorpen hun eigen groene energie opwekken. Nu zijn die eilanden vaak aangewezen op de import van diesel.

In de voetsporen van opa

Een van de doelen is om de golfenergie-opwekker op de markt te brengen in het Caraïbisch gebied. Dat heeft voor Van de Voort een speciale betekenis. “Mijn opa werkte vroeger voor de Overzeese Gas- en Elektriciteitsmaatschappij, de OGEM, en heeft daar voor dat bedrijf allerlei olie-installaties gebouwd. Nu we in de energietransitie zitten zou het mooi zijn als ik in de voetsporen van mijn opa treed en dat we als Weco die eilanden gaan helpen om hun eigen groene energie op te wekken”, zegt hij.

Combinatie met windparken

De EU verwacht dat 10 procent van alle benodigde elektriciteit in 2050 uit de zee zal komen, waarbij golfenergie een van de belangrijkste bronnen is. Het is betrouwbaarder dan zonne- en windenergie, want terwijl de zon niet altijd schijnt en het niet altijd waait, zijn er 80 procent van de tijd wel golven om stroom uit op te wekken. Daarom wil Weco dat zijn installaties uiteindelijk tussen de windparken op zee komen te liggen. “Daar is veel ruimte en daar liggen al veel elektriciteitskabels. Die kun je op deze manier veel efficiënter gebruiken”, zeggen Hogervorst en Van de Voort.

Weco is in gesprek met enkele investeerders. Het won eind 2022 de start-up prijs van Haagse Vernieuwers challenge. Op 15 mei staat Weco in de finale van de Philips Innovation Award.

Lees ook:

Webinar | Zeeën van energie − de (internationale) opschaling van elektriciteit uit water

Op donderdagmiddag 11 mei organiseert Invest-NL een webinar over de (internationale) opschaling van elektriciteit uit water. De webinar richt zich op alle stroom-uit-water-technologieën, zoals golfenergie, getijdenenergie en elektrisch potentiaalverschil tussen zoet en zout water. Deze technologieën gaan de race aan om de laatste stappen in de Technology Readiness Levels (TRL) te doorlopen. Wat zijn precies die stappen? En hoe faciliteren en financieren we (internationale) opschaling?

In deze webinar gaat Marjoleine Karper in gesprek met Heleen Vollers (Stichting De Noordzee), Roel van Diepen, (InnoEnergy), Dorine Bosman (Port of Amsterdam) en Maarten Berkhout, (SeaQurrent) om antwoord te kunnen geven op deze vragen.

Kijk hier voor meer informatie.