Nieuwe woningen worden vanaf 2021 in de regel niet meer met aardgas verwarmd, stelt het regeerakkoord. En in 2050 moeten alle zes miljoen woningen in Nederland aardgasvrij zijn. Er is dus werk aan de winkel en niet zo’n beetje ook. Een alternatief voor een gasaansluiting is een aansluiting op een warmtenet. Deze netten bestaan al, maar worden vaak gevoed door traditionele aardgasgestookte energiecentrales. Nog niet zo duurzaam dus. De warmtenetten van de toekomst draaien op duurzame bronnen.
De warmtenetten van de toekomst draaien op duurzame bronnen
BioWarmte Installatie Lage Weide in Utrecht gebruikt duurzaam verkregen biomassa als brandstof, vertelt Harold Koekkoek, directeur warmteproductie bij Eneco. Het gaat om 80 percent houtshreds en 20 procent houtchips. Dit is restmateriaal dat komt uit regulier park-, plantsoen- en bosonderhoud in de regio, en dat voorheen geëxporteerd werd voor verbranding. “We houden het bewust lokaal”, zegt hij. “En daar zijn we trots op, omdat we zo dure en onnodig vervuilende transportstromen beperken. Onze leveranciers zijn gecertificeerd, zodat de totale brandstofketen van bron tot verbranding duurzaam is.”
Samenwerking met Portaal
De installatie is voor Eneco een eerste grote stap om stadswarmte in Utrecht en Nieuwegein te verduurzamen en om gemeenten, woningcorporaties en bewoners te helpen van gas los te komen. Een van die woningcorporaties is Portaal, waarmee Eneco een overeenkomst tekende voor het leveren van duurzaam geproduceerde warmte.
Facts & figures BioWarmte Installatie
- 1.600.000 gigajoule opwekking per jaar gelijk aan 56 miljoen kubieke meter gas
- 80.000 ton CO2-besparing per jaar
- 40 procent duurzamere stadswarmte in Utrecht en Nieuwegein
- 225.000 ton biomassa per jaar: houtresten uit parken, plantsoenen en bossen uit de regio
- 30-40 minder vrachtwagens die dagelijks langs stadskant rijden
- 5 productiedagen brandstofvoorraad in opslag
“Wij zijn een grote woningcorporatie, we vertegenwoordigen ruim 50.000 huishoudens. Daarom willen we ook een voortrekkersrol op ons nemen in het terugdringen van CO2-uitstoot”, zegt Dirk Jan van der Zeep, bestuurder van Portaal. “We geloven niet in één totaaloplossing om de duurzaamheidsdoelstellingen van 2050 te halen. Voor het gasloos en CO2-neutraal maken van onze woningen kiezen we voor een stapsgewijze aanpak, waarbij we telkens alle opties openhouden om te verduurzamen.”
Portaal investeert momenteel ook al in zonnepanelen en woningisolatie. “En ik kan me voorstellen dat we in de toekomst ook gebruik gaan maken van windenergie of waterstoftechnieken”, zegt Van der Zeep. “De BioWarmte Installatie zien we als een goede stap in de goede richting.”
40 procent van de warmteproductie
De installatie wordt gefaseerd in gebruik genomen. In augustus 2019 levert deze duurzamere warmte aan het warmtenet voor huishoudens en bedrijven in Utrecht en Nieuwegein. En rond het einde van 2020 wordt de duurzame warmteproductie verdubbeld. “Dat betekent een enorme versnelling van de energietransitie”, zegt Koekkoek. “De BioWarmte Installatie zal uiteindelijk 40 procent van de huidige warmteproductie voor de stadswarmte in Utrecht en Nieuwegein gaan vervangen.”
Omgaan met tegenslagen
Het bouwen van zo’n installatie ging niet zonder slag of stoot. Eneco kreeg in de aanloop van het project flink wat kritiek te verduren van lokale politieke partijen. “Ze betwijfelden of de biomassa duurzaam is”, vertelt Koekkoek. “Maar we hadden al een doorrekening klaarliggen van een onafhankelijke partij. En Greenpeace, Milieudefensie en de Natuur en Milieufederatie Utrecht gaven een positief oordeel. Dat was voldoende voor de gemeenteraad om in te stemmen.”
'Een open en eerlijke dialoog is belangrijk'
Koekkoek vervolgt: “De kunst bij weerstand is om een open en eerlijke dialoog aan te gaan, ook al weet je dat tegenstanders blijven bestaan. We nodigden critici bijvoorbeeld uit om te komen kijken. Op papier kan immers wel staan dat we zorgen voor een optimale reiniging van rookgassen, maar met eigen ogen zien, is geloven.”
Belang van huurder voorop
Nu de installatie bijna draait, kijkt Portaal uit naar de verdere samenwerking, waarin de belangen van huurders zwaar wegen. Van der Zeep: “Bij veel huurders leeft de angst dat tarieven stijgen bij een monopoliepositie op het stadswarmtenet. Het is aan zowel Portaal als Eneco om daarover goede afspraken te maken voor de lange termijn. Daarnaast verwachten we dat Eneco er alles aan doet de BioWarmte Installatie verder te optimaliseren en het proces zo mogelijk nog duurzamer te maken.”
Aan de verwachting van Portaal doet Eneco alles, zegt Koekkoek. “We stellen hoge eisen tijdens de inbedrijfstelling van de installatie. Is voor de bouwer een draaiende pomp voldoende, dan willen wij meer. Door maximaal te testen krijgen we straks de allerbeste kwaliteit om de klant – en de klanten van onze klanten – duurzamere warmte te leveren.”
Foto: Adobe Stock
