Matthias Bertrand 29 maart 2022, 14:00

Warmtepomp is populair, maar tekort aan installateurs dreigt

Nu de gasprijzen de pan uit rijzen, overwegen veel consumenten alternatieve manieren om hun huis te verwarmen. Een van de populairste opties is de warmtepomp. Maar door de plotse sprong in populariteit, dreigt er een tekort aan gekwalificeerde installateurs om de toegenomen vraag naar warmtepompen bij te houden.

Adobe Stock 259248667 Door de stijgende gasprijzen zijn warmtepompen steeds populairder. Maar daardoor dreigt er een tekort aan installateurs. | Credits: Adobe Stock

Er is een sterke vraag naar nieuwe pompen ter vervanging van traditionele waterverwarmers, die als te gasintensief worden beschouwd. In het kader van haar REPowerEU-initiatief wil de Europese Unie dat er tegen 2030 zo’n 30 miljoen nieuwe warmtepompen worden geïnstalleerd. Daardoor zou de EU tot 35 miljard kubieke meter gas per jaar kunnen besparen. Zo’n warmtepomp vangt namelijk warmte uit zijn omgeving op en concentreert die vervolgens met behulp van elektrische energie, waardoor het zowel een efficiënt als vrij zuinig verwarmingssysteem is.

Subsidies

Sommige lidstaten ontwikkelen al stimulansen in die richting: in december heeft de nieuwe Duitse regering besloten dat elk nieuw verwarmingssysteem dat na 1 januari 2025 wordt geïnstalleerd, op hernieuwbare energie moet werken, aldus Euractiv. Frankrijk maakt op zijn beurt subsidies vrij om de overschakeling op warmtepompen aan te moedigen.

Lees ook: Een hybride warmtepomp met AI uit Nederland kan 20 procent extra besparen

In België kost de installatie van een warmtepomp tussen de 4.000 en 8.000 euro voor een lucht-luchtmodel, een water-waterpomp kost tussen de 20.000 en 24.000 euro. Zo’n installatie komt wel in aanmerking voor een premie. Ten eerste is er een premie gereserveerd voor warmtepompen voor huishoudelijk gebruik. Het bedrag van die premie schommelt tussen minstens 500 en maximaal 3.000 euro. De tweede premie geldt voor warmtepompen die dienen voor de verwarming. In dat geval gaat het om een stimulus van 1.000 tot 6.000 euro.

Tekort aan arbeidskrachten

Maar door de stijgende vraag, kan het aanbod vaak niet meer volgen: “Op dit moment is de vraag zo groot dat installateurs problemen hebben met de installatie van de apparatuur”, zegt Thomas Nowak, secretaris-generaal van de Europese warmtepompvereniging (EHPA).

Naast die oplopende problemen, wordt de grote Europese overstap op de warmtepomp bedreigd door een tekort aan gekwalificeerde arbeidskrachten om de pompen te installeren. Zelfstandigen die in staat zijn om de pompen te installeren zouden momenteel enorm overwerkt zijn volgens Euractiv.

Aanpassingsvermogen

De sector blijft echter vertrouwen op haar aanpassingsvermogen en die van andere verwarmingsinstallateurs: “De flexibiliteit van fabrikanten en derden zal nieuwe technologieën en bedrijfsmodellen op de markt brengen, zodat meer aanbiedingen kunnen worden gedaan”, aldus Nowak. “Een normale verwarmingsinstallateur is al gekwalificeerd om een warmtepomp te installeren. De extra’s die hij daar nog bovenop moet leren, kunnen in een week geleerd worden. Wij hebben reeds vijfdaagse opleidingscursussen gehouden bij EHPA, waarbij wij de werknemers vier dagen theorie hebben bijgebracht, hen één dag praktijk hebben gegeven. Daarna waren ze klaar om warmtepompen te installeren.”

Lees ook: Wordt 2022 het jaar van de hybride warmtepomp?

Er is echter nog een keerzijde aan de medaille, en dat is de precieze werking van de pompen: die worden elektrisch aangedreven. De populariteit van de pompen zou de druk op het netwerk kunnen verhogen. Zoiets kan leiden tot een algemene stroomstoring. Sommige analisten vrezen dat dit ertoe kan leiden dat een wijk, stad of regio niet alleen van elektriciteit, maar ook van verwarming verstoken blijft in het geval van een blackout.

Europa heeft vertrouwen in warmtepomp

Maar Europa heeft er vertrouwen in: “De grootschalige toepassing van elektrische warmtepompen zal de elektriciteitsvoorziening niet in gevaar brengen. Niet nu, noch in de toekomst”, staat in een gezamenlijke verklaring van de CEO’s van 13 energieconcerns die vorig jaar naar de Europese Commissie is gestuurd.

Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws

Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.

'CO2 in voedsel moet op dezelfde manier een prijs krijgen als bij energie'

Het stond in veel verkiezingsprogramma’s van de landelijke verkiezingen van afgelopen jaar. De prijs van voedsel moet anders worden berekend, om daarmee verduurzaming van ons voedselsysteem te versnellen. De Wageningen Universiteit (WUR) deed in opdracht van het ministerie van Landbouw onderzoek naar het eerlijk beprijzen van vlees. Aanbevelingen onderzoek beprijzen vlees en verduurzaming Volgens het onderzoek kan een heffing- en terugsluissysteem de transitie ondersteunen. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen duurzaam en gangbaar vlees, zodat duurzaam vlees goedkoper wordt. Voor het verlagen van de consumptie van vlees kan een consumententaks worden overwogen. En subsidies kunnen aanvullend de duurzaamheidsinvesteringen bevorderen. De TAPP-coalitie pleit in een brief aan de Tweede Kamer voor een nieuw onderzoek. De brief komt in aanloop naar het debat over voedsel en klimaat dat woensdag plaatsvindt. Lees ook: Koeien van FrieslandCampina aan de methaanremmers ‘Meerderheid bevolking wil dat spotgoedkoop vlees duurder wordt’ Volgens Jeroom Remmers, directeur van de TAPP-coalitie, werkt het heffings- en terugsluissysteem voor voedsel hetzelfde als nu in energie gebeurt. Daar krijgen de CO2-emissies ook een prijs, en is er sprake van terugsluis via subsidie voor duurzame energie of energiebesparing. Remmers stelt dat een ruime meerderheid van de bevolking al jaren vindt dat spotgoedkoop vlees een eerlijkere prijs moet krijgen. Dat kan volgens Remmers via een milieuheffing per kilogram vlees. “En dat willen de Nederlanders zeker als de heffingsinkomsten worden gebruikt om boeren financieel te steunen voor het verlagen van CO2-emissies en 0 procent btw-tarief op gezond voedsel”, schrijft Remmers in een reactie. Lees ook: Welvarende jongeren eten vaker vlees- en zuivelvervangers dan 65-plussers Heffing- en terugsluis ook op zuivel toepassen De coalitie verzoekt minister Staghouwer van Landbouw om na de zomervakantie een onderzoek te presenteren over hoe consumenten kunnen bijdragen aan een duurzame veehouderij, met het heffings- en terugsluissysteem als uitgangspunt. Ook pleit de coalitie ervoor om het stelsel naast vlees ook op zuivel toe te passen. “Onderbetaling van veehouders kan worden tegengegaan door de marktvraag te vergroten en hogere standaarden aan duurzame veehouderijproducten te hangen”, schrijft het in de petitie. Ook pleit de coalitie voor een Eco-score systeem, waarbij de boer een meerprijs krijgt als hij hoog scoort. Daarnaast moet er volgens de coalitie een verplichting komen voor elk veehouderbedrijf om per 1 januari 2024 klimaatneutraal te produceren, met minimaal 1 ster Beter Leven, wat de komende jaren wordt opgeschroefd. “Zo kan het gehele assortiment vanaf 2025 diervriendelijk, duurzaam en klimaatneutraal zijn.” Of de minister de aanbevelingen van de TAPP-coalitie meeneemt, zal moeten blijken uit het debat dat woensdag plaatsvindt in de Tweede Kamer. Schrijf je in voor onze Newsbreak: iedere dag rond 12 uur het laatste nieuws Wil jij iedere middag rond 12 uur het laatste nieuws over duurzaamheid ontvangen? Dat kan! Schrijf je hier in voor onze Newsbreak.